نمودار شماره ۴٫۸٫۴، نشان دهنده نمودار تجمعی منفعت برای گروه مشتریان متمایل به رویگردانی در تکنیک جنگی تصادفی و نمودار شماره ۵٫۸٫۴، نشان دهنده نمودار تجمعی منفعت در تکنیک درخت‌های فزاینده می باشد. خط قطری در نمودار تجمعی منفعت که خط پایه نامیده می شود، نشان دهند فعالیتی غیر هدفمند است که به صورت تصادفی زیر مجموعه ای از مشتریان را به عنوان رویگردانان بالقوه انتخاب می کند.در صورتی که فعالیت غیر هدفمند، s% از کل مشتریان را به صورت تصادفی انتخاب کند. این مجموعه شامل s% از کل رویگردانان واقعی خواهد بود. [۵۳]

در این نمودار محور x نشان دهنده درصد انتخابی از کل مشتریان ( در این مورد ۱۵۸۴ مشتری موجود) و محور y نشان دهنده درصد شمول از کل رویگردانان (در این مورد ۴۶۹ رویگردان) است. همان طور که این نمودار نشان می دهد با کاربرد این مدل به منفعت بیشتری نسبت به خط پایه ( انتخاب تصادفی) دست خواهیم یافت. نمودار تجمعی منفعت مورد نظر در نمودار ۴٫۸٫۴ نشان داده شده است.
نمودار شماره۴٫۸٫۴٫ نمودار تجمعی منفعت برای گروه مشتریان متمایل به رویگردانی در تکنیک جنگل تصادفی
نمودار شماره۵٫۸٫۴٫ نمودار تجمعی منفعت برای گروه مشتریان متمایل به رویگردانی در تکنیک درخت های فزاینده
اهمیت هر یک از متغیر‌های پیش‌بینی در تکنیک جنگل نصادفی در نمودار ۶٫۸٫۴ نشان داده شده است. همان گونه که مشاهده می‌شود در تکنیک جنگل تصادفی مهمترین و ۱۰ متغیر اول را متغیر های رفتاری تشکیل می‌دهند.
نمودار شماره ۶٫۸٫۴٫ اهمیت متغیر های پیش بینی حاصل از نرم افزار RM
این نتایج به وضوح نشان می‌دهد که متغیر‌های رفتاری مهمتر از متغیر‌های دموگرافی می‌باشند. در میان متغیرهای رفتاری، طول ارتباط فعال مشتری با سازمان، واریانس فاصله زمانی بین خرید، تناوب نسبی و ارزش پولی مهمترین پیش‌بینی کنندگان برای جدا سازی مشتریان وفادار از مشتریان متمایل به رویگردانی می‌باشند. سایر متغیرهای وفاداری مانند متوسط فاصله زمانی بین خریدهای متوالی مشتریان و وزن محصولات خریداری شده توسط مشتری نیز از اهمیت برخوردارند. میزان تاثیر شش متغیر اول در شناسایی مشتریان رویگردان و وفادار در قالب نمودار‌های گرافیکی در پیوست الف آمده است.
۹٫۴ . ارزیابی کیفی
به منظور بررسی کارایی و کاربردی بودن مدل توسعه داده شده در سازمان مورد بررسی برای پیش‌بینی رفتار رویگردانی مشتریان، جلسه ای با حضور نخبگان سازمان برگزار شد. دراین جلسه به بررسی وضعیت فعلی مدیریت رویگردانی مشتریان در سازمان و مدل پیشنهادی این پژوهش پرداخته شد. برخی از نظرات ارائه شده به شرح زیر می باشد:
کاربرد مدل پیشنهادی امکان شناسایی مشتریانی را که در ریسک ترک سازمان قرار دارند فراهم می‌آورد. در واقع با این ابزار امکان شناسایی رویگردانان بالقوه فراهم شده و سازمان می‌تواند با اقدامات پیشگیرانه از رویگردانی مشتریان جلوگیری کرده و نرخ نگهداری مشتریان را افزایش دهد.
در سازمان مورد بررسی مکانیزم و فرایند شفافی جهت مدیریت رویگردانی مشتریان و شناسایی مشتریانی که در ریسک ترک سازمان می‌باشند وجود ندارد. از اینرو سازمان با خطر از دست دادن مشتریان خود به ویژه مشتریان با ارزش مواجه است. بنابراین مدل توسعه داده شده در این پژوهش می تواند ابزار مفیدی برای سازمان بوده به گونه‌ای که از آن برای شناسایی و حفظ مشتریانی که در ریسک رویگردانی قرار دارند بهره جوید.
بخش‌بندی مشتریان بر اساس ارزش، با استراتژی سازمان که تمرکز بر مشتریان کلیدی با ارزش است همراستا بوده و به افزایش کارایی فرایند مدیرت رویگردانی و استفاده بهتر از منابع سازمان جهت حفظ و نگهداری مشتریان کمک خواهد کرد. همچنین، توسعه مدلی که در تعیین ارزش مشتریان افزون بر شاخص ارزشی پیشنهاد شده در این پژوهش – تناوب خرید- شاخص‌های ارزشی دیگری را به ویژه در خصوص ارزش آفرینی‌های نامحسوس مانند تبلیغات زبانی^[۱۰۵] در بر داشته باشد، کارایی بخش بندی ارزشی مشتریان را افزیش خواهد داد. با این وجود، تعریف ارائه شده برای ارزش گذاری مشتریان در این پژوهش، تعریفی قابل قبول بوده و توسعه آن مستلزم در اختیار داشتن اطلاعات بیشتری است که تاکنون در سازمان جمع آوری نشده است.
پراکندگی بسیار زیاد در رفتار خرید مشتریان که ناشی از ویژگی‌های محصولات ارائه شده توسط سازمان است، مسئله رویگردانی مشتریان را بسیار پیچیده می سازد. با توجه به این که در این صنعت مشتریان می‌توانند نیاز خود را از جنیدین تامین کننده تامین نمایند، تعیین واقعه رویگردانی بسیار مشکل است. دسترسی به اطلاعات کامل در مورد رفتار خرید مشتریان که محدود به رفتار خرید مشتری با این سازمان نبوده و شامل رفتار خرید وی در ارتباط با رقبا نیز می باشد، امکان ارائه تعریف بهتر و دقیق‌تری را از رویگردانی مشتریان فراهم ساخت. با این وجود، با توجه به محدودیت های اطلاعاتی موجود در سازمان که تنها در بردارنده اطلاعات مشتری در این سازمان است، تعریف ارائه شده، تعریفی قابل قبول و کاربردی برای سازمان محسوب شده که توسعه آن مستلزم افزایش اطلاعات در مورد رفتار خرید مشتریان است.
در نظر گرفتن عواملی مانند خصوصیات سازمان مانند اندازه سازمان، پروژه‌های سازمان، میزان تاثیر گذاری مشتریان بر سایر مشتریان، رضایتمندی مشتریان، تغییرات محیطی در بازار مانند رفتار مشتری در شرایط رونق و رکود اقتصادی می تواند به تقویت مدل پیش‌بینی کمک کند. هر چند این کار مستلزم تقویت کردن پایگاه‌های اطلاعاتی فعلی سازمان و کسب اطلاعات مورد نیاز در زمینه های مذکور است.
در میان محصولات ارائه شده در این سازمان، گروه محصولات لبنی و گوشتی محصولات استراتژیک سازمان بوده و اهره های قوی رقابتی سازمان را تشکیل می‌دهند. نتایج حاصل از این پژوهش، که نشانگر وجود نوعی رابطه همبستگی قوی منفی بین گروه محصولات مذکور و تمایل مشتریان به رویگردانی است، موید تقویت استراتژی کنونی سازمان است.
۱۰٫۴ . بهبود پیش بینی مشتریان رویگردان با سیستم ترکیبی
عملکرد تکنیک های دسته بندی در پیش بینی رویگردانی را می توان با توجه به نرخ هشدارهای نادرست^[۱۰۶] و نرخ فقدان هشدار^[۱۰۷] مورد بررسی قرار داد. نرخ هشدار نادرست، نشان دهنده درصدی از غیر رویگردانان است که به نادرستی توسط تکنیک پیش‌بینی به عنوان رویگردان معرفی شده‌اند. نرخ فقدان هشدار، نشان دهنده درصدی از پیش‌بینی‌های تکنیک مورد استفاده است که در شناسایی رویگردانان با شکست مواجه شده است. اگر نرخ هشدار نادرست بالا باشد، هزینه لازم برای نگهداری مشتریان وفادار افزایش می‌یابد؛ در صورتی که اگر نرخ فقدان هشدار بالا باشد، هزینه فرصت به علت عدم نگهداری و رویگردانی مشتریان افزایش می‌یابد. [۵۳] با توجه به این که در این پژوهش، در سازمان مورد بررسی هزینه نگهداری یک مشتری بسیار کمتر از هزینه جذب مشتری جدید است، هدف روش مورد استفاده برای پیش بینی رویگردانی باید رسیدن به حداقل مقدار قابل دستیابی در نرخ فقدان هشدار باشد، درحالی که نرخ هشدار نادرست در سطح قابل قبولی نگه داشته شود.
از این رو به منظور کاهش نرخ فقدان هشدار و افزایش کارایی سیستم پیش‌بینی، استفاده از یک سیستم ترکیبی براساس جنگل تصادفی، یکی دیگر از تکنیک های دسته بندی و نظر خبرگان پیشنهاد می شود.در چنین سیستمی یک مشتری زمانی به عنوان رویگردان معرفی می‌شود که هر دو تکنیک دسته بندی رای به رویگردانی آن مشتری دهد و زمانی مشتری وفادار خواهد بود که رای هر دو تکنیک بر این مهم باشد. در چنین شرایطی تعداد مشتریان رویگردانی که مدل آنها را به صورت نادرست وفادار معرفی کرده کاهش می‌یابد. در شرایطی که یکی از مدل ها مشتری را به عنوان رویگردان و دیگری مشتری را به عنوان وفادار معرفی نماید، برچسب مشتری به نامشخص تغییر کرده و صدور رای نهایی به عهده نظر خبرگان خواهد بود. در این صورت نرخ فقدان هشدار کاهش یافته و نرخ هشدار نادرست در تعادل باقی می‌ماند. در مدل پیش بینی ترکیبی داده های مستریان به صورت مستقل توسط هر کدام از تکنیک های جنگل تصادفی و درخت های فزاینده مورد بررسی قرار می گیرد. هر مدل با توجه به ویژگی ها و پردازش داده های ورودی، یک مشتری به به عنوان وفادار و یا رویگردان معرفی می نماید. به گونه ای که اگر مشتری در مدل مورد بررسسی وقادار تشخیص داده شود، برچسب به آن اختصاص داده می شود در غیر این صورت برچسب مشتری خواهد بود. پس از اینکه پردازش هر دو تکنیک و برچسب گذاری مشتریان پایان یافت، از یک سیستم ترکیبی برای انتخاب آرا استفاده می شود. در صورتی که هر دو مدل یک مشتری را رویگردان معرفی کرده باشند و در این صورت مدل ترکیبی به مشتری برچسب رویگردان و در صورتی که هر دو مدل مشتری را وفادار معرفی کرده و ، آنگاه مشتری را وقادار معرفی می کند. در صورتی که حداقل یکی از مدل های پیش بینی ، مشتری را به عنوان رویگردان شناسایی کند ، مدل ترکیبی به مشتری را در ریسک رویگردانی معرفی خواهد کرد. در شکل شماره ۱٫۱۰٫۴ شمای مدل ترکیبی تشخیص ریسک رویگردانی نشان داده شده است.

شکل شماره ۱٫۱۰٫۴٫ مدل ترکیبی تشخیص ریسک رویگردانی
۱۱٫۴ . مقایسه مدل های معرفی شده
در بخش های پیش به طور کامل به بررسی مدل های مورد استفاده در این مطالعه پرداخته شد که بر این اساس سه مدل آموزش یافته بر اساس جنگل‌های تصادفی، درخت‌های فزاینده و مدل Hybrid با انتخاب منطقی تعریف شد. همچنین میزان دقت هر مدل بر اساس مجموعه داده های مورد استفاده به اختصار تشریح شد. داده های مورد استفاده در این مطالعه بر اساس روش Hold Out به صورت تصادفی با نرخ ۷۰ به ۳۰ به مجموعه داده های آموزش و تست تقسیم بندی شده و سپس مدل بر اساس آنها پیاده سازی شد . صرف نظر از این نکته که دقت به دست امده از این سه مدل تا حدودی می تواند نشان دهنده عملکرد بهتر هر مدل باشد ولی نمی توان به صورت قطعی بر اساس دقت مدل ها با قطعیت بالا تصمیم گیری نمود. بنابراین به منظور افزایش قدرت تصمیم گیری و بررسی دققتر عملکرد هر مدل از روش زیر برای مقایسه بین مدل ها استفاده شده است.
۱٫۱۱٫۴٫ تعیین مجموعه داده‌های آزمون و توزیع مربع کای
یکی از مهم‌ترین مسائل موجود در آمار استنباطی، آزمون فرض‌های آماری است که در تصمیم‌گیری بسیار حائز اهمیت است. یکی از مسائل موجود در آزمون فرض ارائه یک معیار برای پذیرفتن و یا رد کردن فرض است. یکی از معیارهایی که جهت انجام آزمون فرض معرفی شده‌است، P- value است. یک فرض آماری ادعایی در مورد یک یا چند جمعیت مورد بررسی است که ممکن است درست یا نادرست باشد. به عبارت دیگر فرض آماری یک ادعا یا گزاره‌ای در مورد توزیع یک جمعیت یا پارامتر توزیع یک متغیر تصادفی است. برای بررسی یک فرض آماری پس از انجام یک آزمایش تصادفی، اگر نتیجه آزمایش تفاوت «معنی داری» با آنچه که مورد اتتظار^[۱۰۸] است، داشته باشد در صورتی که فرض مورد نظر را صحیح فرض شده باشد ، فرض را رد کرده و در غیر این صورت پذیرفته می شود. [۵۴]
بنابراین با طرح یک آزمون آماری در این جا برای هر سه مدل و محاسبه P-value و با تفسیر آن به مقایسه بین مدل ها پرداخته می شود.
به منظور تعیین داده های مورد نیاز برای این آزمون آماری، مجموعه داده های مورد استفاده بر اساس اعتبار سنجی متقاطع n تایی^[۱۰۹] به طور تصادفی به مجموعه های دیتاست محدودی با اندازه مساوی شکسته می شود. هر یک از این مجموعه ها در ادامه به عنوان یک مجموعه اعتبار سنجی به کار خواهد رفت. از ۱۵۸۴ داده مورد استفاده در این مطالعه ۵۲ دیتا ست با اندازه ۳۰ برای مجموعه آموزش و تست ایجاد شده است . دقت هر مدل برای هم مجموعه داده های تست و هم مجموعه داده های آموزش به صورت جداگانه محاسبه شده است. دقت محاسبه شده در مجموعه داده های تست و آموزش برای هر مدل در پیوست آ نشان داده شده است.
بر اساس دقت به دست آمده از مدل در مجموعه داده های تست و آموزش به صورت جداگانه با بهره گرفتن از توزیع مربع کای بر اساس رابطه زیر ، مقدار p-Value برای هر مدل اندازه گیری شده است.
مقادیر برای هر سه مدل برابر زیر می باشد.
(r=5)= 8.5643
(r=5) = 6.6425
(r=3)= 9.5775
≅ ۰٫۲
≅ ۰٫۲
≅ ۰٫۰۲
بر اساس مقادیر P-Value به دست آمده برای هر مدل، نشان داده شده است که مدل Hybrid برای پیش بینی مدل رویگردانی مشتریان بهتر عمل می کند. در شکل‌های شماره ۱٫۱۱٫۴ و ۲٫۱۱٫۴ و ۳٫۱۱٫۴ نمودار توزیع داده ها توسط مربع کای نیز نشان داده شده است.
شکل شماره ۱٫۱۱٫۴٫ نمودار توزیع مربع کای برای جنگل تصادفی 
شکل شماره ۲٫۱۱٫۴٫ نمودار توزیع مربع کای برای درخت های فزاینده
شکل شماره ۳٫۱۱٫۴٫ نمودار توزیع مربع کای برای مدل Hybrid

سرانجام فصل
در این فصل متدولوژی ارائه شده برای مدل سازی هدفدار رفتار رویگردانی مشتریان به روی داده‌های ۵۰۷۷ مشتری در شرکت پخش و توزیع ارومیه وابسته به گروه صنایع غذایی سولیکو پیاده سازی شد. در ابتدا به جمع‌ آوری داده‌های مورد نیاز، شامل اطلاعات رفتاری و دموگرافی مشتریان، پرداخته شد. در مرحله آماده سازی داده‌ها، پاکسازی داده، تبدیل و یکپارچگی و کاهش بعد انجام پذیرفت و تعداد ۱۸ متغیر به عنوان متغیر های پیش‌بینی ایجاد گردید. سپس با تعریف تناوب خرید به عنوان شاخص تعیین ارزش مشتریان، گروه مشتریان با ارزش با ۱۵۸۴ مشتری شناسایی شد.
در مرحله بعد با بهره گرفتن از متعیر های پیش‌بینی و تکنیک دسته بندی جنگل تصادفی به دسته بندی مشتریان پرداخته شد. بررسی عملکرد مدل به دست آمده نشانگر آن است که پیش‌بینی رویگردانی مشتریان با ارزش یک استراتژی حیاتی برای سازمان محسوب می شود.
بررسی نتایج حاکی از آن است که طول ارتباط فعال با مشتری، وارریانی فاصله زمانی بین خرید مشتریان و تناوب نسبی بهترین پیش‌بینی کنندگان برای جداسازی مشتریان وفادار از مشتریان متمایل به رویگردانی می‌باشد.
فصل پنجم : نتیجه گیری و پیشنهاد ها
روند تشدید رقابت و کاهش نرخ وفاداری مشتریان در دهه‌ های اخیر، به ظهور پارادایمی در حوزه بازاریابی منجر شده که سازمانها را به گذار از رویکرد محصول محوری و اتخاذ نگرش مشتری محوری ترغیب می‌کند. در چنین شرایطی تنها تکیه بر تکنولوژی پیشرفته و کیفیت بالا برای حفظ مشتریان کافی نمی‌باشد زیرا رقبا نیز به سرعت در حال پیشرفت بوده و به زودی به همان سطح خواهند رسید. مشتریان نیز به طور مداوم از طریق کانال‌های ارتباطی متنوع اطلاعات مورد نیاز خود را کسب می‌کنند. این افزایش دانش موجب می‌شود تا مشتری از گزینه‌های جدید در بازار آگاهی یافته و در نتیجه وفاداری او به سازمان کاهش یابد.
از دست دادن مشتری، نه تنها باعث ایجاد هزینه، به علت فروش از دست رفته می‌شود، بلکه در این شرایط نیاز به جذب مشتری جدید نیز به وجود خواهد آمد و این درحالی است که هزینه جذب مشتریان جدید ۵ تا ۶ برابر بیشتر از هزینه نگهداری مشتریان فعلی است. سنگ‌بنای راهبرد‌های مدیریت ارتباط با مشتری به صورت کلی و راهبرد‌های حفظ مشتری به صورت جزئی از آن را دانش مشتری تشکیل می‌دهد. دانش مشتری به الگوهایی که ترجیحات واقعی رفتار وی را آشکار می‌نمایاند، گفته می‌شود. این دانش در کسب‌وکار های کوچک با تعداد محدود مشتری ماحصل هوش تجاری صاحب حرفه می‌باشد اما در‌ کسب‌و‌کارهای بزرگ که سازمان از سیستم های اطلاعاتی گسترده‌ای بهره می‌گیرد، داده کاوی نقش تولید سیستماتیک هوش تجاری را بر عهده می‌گیرد.
این مطالعه سعی دارد تا با بهره‌گیری از تکنیک دسته بندی در داده کاوی بر پایه مدل RFM و طبق متدولوژی استاندارد CRISP-DM، با بررسی پایگاه داده گروه غذایی سولیکو به طراحی مدلی برای پیش‌بینی مشتریان رویگردان در سازمان بپردازد.
با پیدایش تجارت الکترونیکی، مشتریان می‌توانند راحت‌تر از بازار و فرصت‌های آن مطلع شوند. توقعات آنها بیشتر و بیشتر می‌شود و تمایل بیشتری را برای تغییر دادن تامین‌ کننده فعلی خود و انتخاب یک تامین کننده جدید از خود نشان می‌دهند. این باعث شده است که پدیده‌ای به نام رویگردانی مشتری به وجود بیاید.
در مطالعات پیشین مشاهده می‌شود که تعریف واقعه رویگردانی به شکل قراردادی بوده و تعریف یکسان و مشترکی که در همه صنایع قابل‌ کاربرد باشد، وجود ندارد. در واقع، واقعه رویگردانی به شکل قراردادی توسط خبرگان هر صنعت و سازمان خاص با توجه به ویژگی‌های محیط آن صنعت و سازمان تعریف می‌شود. مطالعه وو و چن نشان می‌دهد، مشتریانی که به تازگی از سازمان خرید کرده‌اند با احتمال بیشتری نسبت به مشتریانی که زمان زیادی از آخرین ارتباط آنها با سازمان سپری شده است، فعال باقی خواهند ماند. در نتیجه هر اندازه میزان تأخر‌ مدت زمان سپری شده از آخرین تراکنش مشتری با سازمان‌ کمتر باشد، احتمال وفادار باقی ماندن مشتری بیشتر است. بنابراین مشتریان منبع نهایی رشد تمام کسب‌وکارها محسوب می‌شوند و از آنجایی که ارزیابی رفتار آنها دارای اهمیت بسزایی است، روش‌های متعددی جهت محاسبه ارزش دوره عمر مشتری وجود دارد. برخی محققین بر اساس ارزش فعلی، ارزش بالقوه و وفاداری، مشتریان را بخش‌بندی نموده‌اند.
در فرایند پیش بینی مشتریان رویگردان و وفادار، ابتدا لازم است که فرایندی که در طی آن مشتری وفاداریش را به سازمان از دست می‌دهد و تمایل به رویگردانی پیدا می‌کند مشخص شود. در این مطالعه از آنجایی که زمان دقیق رویگردانی مشتری مشخص نیست بنابراین سازمان نیاز دارد از زنده بودن ارتباط مشتری با سازمان اطمینان حاصل نماید. در این گونه صنایع، مشتریان در فواصل بازه زمانی نا‌منظمی شروع به ارتباط با سازمان می کند و ممکن است خرید خود را به صورت نامنظم تکرار کند. بنابراین برای دسته بندی دودویی مشتریان به دو گروه متمایل به رویگردانی و وفادار، از مقایسه تاخر مشتری در خریدهای گذشته او استفاده شده است. به گونه‌ای که اگر تاخر مشتری از بیشترین فاصله زمانی بین دو خرید متوالی مشتری در گذشته بیشتر باشد، آن مشتری الگوی ثابت خرید خود را تغییر داده و متمایل به رویگردانی می‌باشد.

دانشگاه کاشان
دانشکده مهندسی
گروه مهندسی معدن
پایان نامه
جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد
در رشته مهندسی معدن - فرآوری مواد معدنی
عنوان:
امکان سنجی فرآوری کانه سخت منگنز جیرفت
استاد راهنما:
دکتر علی اکبر عبدالله زاده
توسط:
نیوشا امیدشفاعت
اسفند ۱۳۹۳
چکیده
منگنز به دلایل اقتصادی و داشتن خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاص به عنوان یکی از فلزات کاربردی و مهم در صنایع متالورژی و آلیاژهای غیر آهنی استفاده می‏شود. استحصال این فلز به لحاظ اهمیت آن از کانه‏های با عیار پایین دارای توجیه اقتصادی می‏باشد. در تحقیق حاضر امکانسنجی پرعیارسازی کانسنگ منگنز معدن محمدآباد جیرفت مورد بررسی قرار گرفته است. بر اساس آنالیزهای شیمیایی، عیار منگنز در نمونه ۲۱ درصد، اکسید آهن­ ۶۶/۱۹ درصد و اکسید سیلیس ۰۷/۳۲ درصد به دست آمده است. مطالعات کانی­شناسی نمونه نشان از حضور بلورهای ریز کانی­های منگنزدار و هم­چنین درگیری با کانی­های گانگ نمونه دارد، در نتایج آزمایش پراش پرتو ایکس کانی­های منگنز به دلیل آمورف بودن و پایین بودن کریستالینیتی بلورها تشخیص داده نشد. آزمایش‏های ثقلی ابتدا با بهره گرفتن از جداکننده جیگ بر روی محدوده‏ی دانه بندی۱۰۰۰+۳۰۰۰- میکرون انجام شد. عیار منگنز در کنسانتره جیگ به ۶۱/۲۳ درصد منگنز رسید. دربازه‏­های ۱۰۰۰- ۳۰۰+ ، ۳۰۰- و ۱۰۰- میکرون با بهره گرفتن از میزلرزان آزمایش­­های پرعیارسازی انجام شد، بهترین نتیجه­ کنسانتره منگنز در این مرحله، عیار ۱۴/۳۱ درصد و بازیابی ۴۳/۳۰ درصد به دست آمد. به منظور افزایش بازیابی منگنز، از جداکننده‏های مغناطیسی خشک و تر برای پرعیارسازی محصول میانی میزلرزان در محدوده ابعادی ۳۰۰- میکرون استفاده شد. در مرحله­ بعد، آزمایش‏های فلوتاسیون بر روی محدوده­ ابعاد ۱۰۰- میکرون انجام پذیرفت که در بهترین حالت عیار منگنز ۵۹/۲۷ درصد شد. به دلیل دست نیافتن به نتیجه­ مطلوب از روش­های رایج پرعیارسازی فیزیکی و فلوتاسیون می­توان این­طور نتیجه گرفت که این نوع کانسنگ در گروه کانی­های سخت منگنز قرار داد و باید روش­های شیمیایی مانند لیچینگ احیایی را برای پرعیارسازی کانسنگ منگنز معدن محمدآباد جیرفت انتخاب کرد. در بخش نهایی این تحقیق، مراحل روش لیچینگ احیایی بررسی و نتایج آن تحلیل شد. در روش لیچینگ احیایی بیش­ترین بازیابی منگنز نسبت به سایر روش‏ها به دست آمد. کاهنده­ی موثر در این روش اسیداکسالیک انتخاب شد، هم­چنین عامل کنترل لیچینگ تعیین شد. با بهره گرفتن از نرم­افزار طراحی آزمایش روش CCD با انجام ۳۰ آزمایش لیچینگ،در آزمایش­های اعتبارسنجی با ۴/۱۴ درصد جامد، ۶۰ گرم بر لیتر اسیدسولفوریک، ۹۳/۴۹ گرم بر لیتر اسید اکسالیک در دمای ۷۰ درجه سانتی ­گراد، بازیابی منگنز به ۴/۸۸ درصد، بازیابی آهن ۵۷/۶ درصد و بازیابی سیلیس به ۶۶/۰ درصد رسید.

کلمات کلیدی: پرعیارسازی کانسنگ منگنز، معدن محمدآباد جیرفت، لیچینگ احیایی، روش CCD
تقدیم به:
دلسوزی و صبوری­ پدرم،
مهربانی و همراهی­ مادرم
و
پشتوانه­ی زندگیم برادرم
تقدیر و تشکر
شکر شایان نثار ایزد منان که توفیق را رفیق راهم ساخت تا این پایان نامه را به پایان برسانم . از استاد فاضل و اندیشمند جناب آقای دکتر عبدالله­زاده به عنوان استاد راهنما که همواره نگارنده را مورد لطف و محبت خود قرار داده اند و تحقیق، پژوهش و نگارش این پایان‌نامه تقبل نموده‌اند ،کمال تشکر را دارم .
از اساتید داور گرامی و بزرگوار جناب آقای دکتر رضویان و جناب آقای دکتر طاهری که وقت ارزشمند خود را صرف مطالعه این پایان‌نامه و شرکت در جلسه دفاعیه نموده‌اند، سپاسگزارم.
از کلیه کارمندان مرکز تحقیقات فرآوری مواد معدنی ایران جهت همکاری بی دریغ در جهت پیشبرد این پایان نامه، سپاسگزارم.
فهرست مطالب
عنوان…………………………………………………………………………..صفحه
مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..۱
فصل اول ………………………………………………………………………….. ……………………………………………………………………………….۳
۱-۱آشنایی……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………۴
۱-۲خواص…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….۴
۱-۳کانی شناسی………………………………………………………………………………………………………………………………………………….۵
۱-۴ژئوشیمی……………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ..۵
۱-۵زمین شناسی اقتصادی………………………………………………………………………………………………………………………………….۶

تقسیم بندی کانسارهای منگنز (پارک و مک دیارمید ۱۹۷۵) …………………………………………………۸
۱-۵-۲تقسیم بندی کانسارهای منگنز (گیلبرت و پارک ۱۹۷۷) ……………………………………………………………..۸
۱-۶ اکتشاف و ارزیابی ذخایر منگنز…………………………………………………………………………………………………………………..۱۴
۱-۷روش های عمده استخراج منگنز…………………………………………………………………………………………………………………۱۴
۱-۸کاربردهای منگنز…………………………………………………………………………………………………………………………………………۱۵
۱-۹توزیع منگنز در دنیا……………………………………………………………………………………………………………………………………..۱۶
۱-۹-۱تولید منگنز در ایران………………………………………………………………………………………………………………………۱۷
۱-۹-۲ تولید منگنز در دنیا و توسعه های اخیر……………………………………………………………………………………….۱۸
فصل دوم……………………………………………………………………………………………………………………………………………..۲۱
روش های فرآوری منگنز
۲-۱ مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………۲۲
۲-۲ سنگ جوری………………………………………………………………………………………………………………………………………………۲۲
۲-۳ پرعیارسازی به روش ثقلی………………………………………………………………………………………………………………………..۲۲
۲-۴ پرعیارسازی به روش مغناطیسی……………………………………………………………………………………………………………….۲۴
۲-۵ پرعیارسازی به روش فلوتاسیون………………………………………………………………………………………………………………..۲۴
۲-۶ روش تشویه……………………………………………………………………………………………………………………………………………….۲۴
۲-۷ پرعیارسازی به روش لیچینگ…………………………………………………………………………………………………………………..۲۵
۲-۷-۱ لیچینگ کاهشی با محلول یون آهن……………………………………………………………………………………………..۲۸
۲-۷-۲ لیچینگ کاهشی توسط سولفور دی­اکسید یا محلول­های سولفیت……………………………………………….۳۰
۲-۷-۳ لیچینگ کاهشی با بهره گرفتن از کاهنده­های ارگانیک…………………………………………………………………………۳۱
۲-۷-۴ لیچینگ الکترو-کاهشی…………………………………………………………………………………………………………………….۳۹

سازی بهترین اطلاعات موجود برای اتخاذ تصمیم ­گیری­های مناسب در سطح وسیعی از علوم، گسترش یافته است که مدل شبکه‌ی تصمیم ­گیری بیزین یکی از مدل‌هایی است که برای ایجاد انواع مختلف سیستم­های تصمیم ­گیری مورد استفاده قرار گرفته است. شبکه‌های باور بیزین (Bayesian Belief Networks) یا به طور مخفف BBN_S با عناوین دیگری نظیر شبکه‌های اعتقادی، شبکه‌های بیز و شبکه‌های احتمالی معمولی نیز شناخته می­شوند[۱۱۸]. این مدل می تواند تا حدی عدم اطمینان­های موجود در نتایج ارزیابی را تعیین و با تولید نقشه، توان ریسک بیابان­زایی با شدت­های متفاوت بیان کند.

این شبکه‌ها در طیف گسترده‌ای از مسائل، از تجزیه و تحلیل داده‌های متنی گرفته تا تشخیص طبّی استفاده می شوند [۴۸]. استفاده از این روش منجر به سهولت درک روابط علت و معلولی میان متغیرها شده و می ­تواند با سایر ابزارهای‌ تحلیلی برای تصمیم‌های مدیریتی ترکیب شده و ابزارهای پشتیبانی تصمیم‌گیری را ایجاد کنند[۹۸].
شبکه‌ی تصمیم‌گیری بیزین، روشی سودمند است که می تواند اطلاعات و داده‌های کمی را به خوبی با دانش کیفی کارشناسی تلفیق نماید [ ۸۸ ، ۶۵ و ۶۶].از طرفی دیگر، این شبکه ها را می­توان به عنوان هوش مصنوعی قلمداد کرد. تکنیک‌های مدل‌سازی بیزین دارای ویژگی‌هایی هستند که آنها را برای پرسش­های تحلیلی و مدیریتی داده‌های جهان واقعی، کاربردی و مفید ساخته است [۱۱۸].
در این تحقیق ابتدا با بهره گرفتن از مدل مدالوس شاخص ­ها و معیارهای مهم در بیابان­زایی منطقه مطالعاتی شناسایی و ارزیابی شده و سپس با بهره گرفتن از شبکه ­های باور بیزین به بررسی و ارزیابی معیار­های مدل مدالوس پرداخته خواهد شد. و در نهایت یک مدل کلی طراحی می­ شود که عوامل مهم در ایجاد بیابان­زایی را به شکل علی معلولی می ­تواند نشان دهد تا با بهره گرفتن از آن بتوان اعمال روش های مدیریتی را در جلوگیری از روند بیابان­زایی منطقه بررسی نمود.
۱-۲- اهداف مطالعه
۱-۲-۱- اهداف اصلی

• • پهنه بندی وضعیت بیابان­زایی و تعیین مهمترین معیارها و شاخص­ های بیابان­زایی منطقه مطالعاتی با بهره گرفتن از مدل مدالوس

• • ایجاد یک ابزار پشتیبان تصمیم ­گیری با تلفیق نتایج مدل مدالوس و روش شبکه باور بیزین

۱-۲-۲- اهداف فرعی

• • بررسی قابلیت­ مدل­های پیشنهادی در ارزیابی وضعیت فعلی بیابان­زایی در منطقه مطالعاتی

فصل دوم
تعاریف و پیشینه مطالعات
۲-۱- تعریف مفاهیم و واژه­ های کلیدی
۲-۱- ۱- مناطق خشک
در بیابان­زایی تعریفی که از مناطق خشک به عمل آمده است متکی بر تعریف یونیپ (۱۹۹۱) از خشکی است. طبق این تعریف مناطق خشک جهان نقاطی هستند که نسبت میانگین سالانه بارندگی (P) به میانگین سالانه تبخیر و تعرق بالقوه ( ETP) در آنها در یک دوره ۳۰ ساله ( بین سالهای ۱۹۵۱ – ۱۹۸۰( کمتر از ۶۵% بوده است [۲۳]. چنانچه مناطق خشک براساس آب و هوا تعریف شوند ۳۶ درصد و چنانچه براساس پوشش گیاهی تعریف شوند ۳۵ درصد سطح زمین را در بر می­گیرند [۱۱۷].
طبقه ­بندی فوق توسط میگز به نمایندگی از سازمان یونسکو صورت گرفته است. میگز طرحش را بر پایه شاخص رطوبتی قابل دسترس تورنت – وایت (I_m ) بناء نهاد که به صورت رابطه ۱ بیان شده است .
رابطه ( ۲-۱ ) : ) PET I_m = ( ۱۰۰ S- 60 D
که در آن PET تبخیر و تعرق پتانسیل جمع­آوری شده از داده ­های هواشناسی، S و به ترتیب D رطوبت مازاد و کمبود رطوبت براساس پایه­ای یکساله از داده ­های ماهانه است [۸۳].
۲-۱-۲- بیابان
در لغت‌نامه‌های معتبر، بیابان به مناطق خشک، بدون پوشش و عاری از سکنه تعبیر شده است، منطقه‌ای که به دلیل کمبود آب،ادامه حیات با مشکل مواجه شده و تراکم جمعیت موجودات زنده بسیار کم است [۱۵].
در فرهنگ ایران، واژه بیابان، به مناطق خشک و کم آب و علف اتلاق می­ شود، که در فارسی کهن؛ ویاپان^[۵]، در فرهنگ عرب؛ صحرا^[۶] و در زبان لاتین و انگلیسی معادل کلمه دِزِرت^[۷] آمده است [۷].
بیابان واژه نامأنوسی در ایران و بسیاری از سرزمین­های خشک و کم­آب جهان نیست؛ ولی بیابانی­شدن (بیابان­زایی) برای بسیاری از ساکنین ایران و حتی ساکنین مناطق نیمه­خشک تا مرطوبِ جهان واژه­ای ناشناخته و حیرت­آور است [۷].
تا چند دهه قبل که نشانه­ های ناشی از فعالیت­های تخریبی انسان در طبیعت مشهود نبود و یا به طور جدی سایر منابع زیستی را تهدید نمی­کرد، کلمه بیابان معمولاً به اراضی اتلاق می­شد که براساس ساختارهای اقلیمی و زمین­ شناسی حاکم بر آن، از منابع آب و پوشش گیاهی محدودی برخوردار بودند. در این مدت نیز بیابانها و شدت بیابانی بودن اراضی نیز از دیدگاه­ های اقلیمی (هواشناسی) مورد تجزیه و تحلیل قرار می­گرفت؛ به­ طوری که غالب اقلیم­شناسان جهان بر­اساس پارامترهای اصلی اقلیمی یعنی مقدار بارش و درجه حرارت، مناطق بیابانی و غیر بیابانی را از هم تفکیک می­نمودند و یا پاره­ای از اقلیم­شناسان از جمله آمبرژه برای گویاتر نمودن ویژگی­های اقلیمی از فاکتور پوشش گیاهی آن‌ هم از دیدگاه نوع و ترکیب گونه ­ای و نه از بعد انبوهی و میزان تولید بهره می­جستند [۹].
به تعبیر دیگر، بیابان مکانی است که در آن مشکلات محیطی، زندگی انسان را با مشکل روبرو می­سازد. در بوجود آمدن شرایط بیابانی عوامل مختلف اقلیمی، زمین­ شناسی، پوشش­گیاهی، خاک­شناسی، هیدرولوژی و ژئومورفولوژی نقش خاص خود را ایفا نموده و بر یکدیگر نیز تأثیر­گذار می­باشند [۴۷].
در دستورالعمل تشخیص و نحوه واگذاری اراضی بیابانی و کویری تبصره پنج ماده ۳۴ قانون حفاظت و بهره ­برداری از جنگل­ها و مراتع، مشخصات بیابان­های ایران آمده است که:
«نسبت بارندگی به تبخیر و تعرق کمتر از ۲/۰ باشد، درصد تاج پوشش گیاهان پایای آن کمتر از ۱۰ درصد و در مناطقی که رژیم رطوبتی خاک آکوئیک است، درصد تاج پوشش آن کمتر از ۲۵ درصد باشد [۵۶].
در اینجا به تعدادی از تعاریف و معیارهای تفکیک بیابان­ها از دیدگاه اقلیم­شناسان جهان اشاره می­کنیم:
الف- تورنتوایت (۱۹۴۸): تبخیر و تعرق بالقوه ماهانه و سالانه بیشتر از بارندگی ماهانه و سالانه باشد.
ب- گوسن (۱۹۵۲): بیابان به مناطقی اتلاق می­ شود که متوسط بارندگی ماهانه آن کمتر از دوبرابر متوسط درجه حرارت ماهانه در تمام روزهای سال باشد.
ج- دومارتن (۱۹۵۴): مناطق با ضریب خشکی کمتر از پنج را جزء مناطق بیابانی می­داند.
د- آمبرژه (۱۹۵۵): بیابان به مناطقی اتلاق می­ شود که دارای ۱۲ ماه متوالی بدون بارش (خشک) باشد.
هـ- بودیکو (۱۹۵۶): بیابان به مناطقی اتلاق می­ شود که شاخص تابش هوای خشک در آن ناحیه بیشتر از سه باشد. این شاخص عبارت است از میزان تابش موجود برای تبخیر یک سطح مرطوب نسبت به میزان تابش لازم برای تبخیر میانگین سالانه بارش.
همانطور که مشاهده می­ شود تعاریف فوق تنها از دیدگاه اقلیم­شناسی به بیابان نگریسته و مفاهیم غیر مبسوط و ناقصی از مناطق بیابانی ارائه می­ دهند که بیشتر به خشکی محیط و پارامترهای اقلیمی مؤثر در آن توجه می­ کند؛ در حالی که عوامل دیگری از جمله پوشش گیاهی، کاهش توان بیولوژیکی اکوسیستم­ها، شدت فرسایش و کاهش حاصلخیزی خاک، محدودیت منابع آب و نهایتاً تنگ شدن عرصه برای زیست ساکنین اکوسیستم­ها از دیگر عواملی هستند که باید بیابان را با آنها محک زد [۹].
۲-۱-۳- بیابان­زایی
واژه بیابانی شدن؛ اولین بار به صورت غیر رسمی توسط لوئیس لاودن^[۸]، دانشمند فرانسوی در سال ۱۹۲۷ میلادی و در رابطه با تخریب اکوسیستم­ها و منابع گیاهی عنوان گردید.
پس از او در سال ۱۹۴۹ میلادی، جنگلبانی فرانسوی بنام اوبرویل^[۹] اصطلاح بیابانی شدن را با پیدایش شرایط و چشم­اندازی مشابه بیابان­هایِ طبیعی که بر اثر عملکرد نادرست انسان و در نتیجه­ تخریب پوشش گیاهی و خاک در اراضی جنگلی مناطق حاره و نیمه­حاره آفریقا بوجود آمده بود بکار برد [۷].پس از آن اصطلاح بیابان­زایی توسط کارشناسان و پژوهشگران دیگری برای تعیین وضعیت تخریب اراضی در سایر مناطق بکار گرفته شد و به ­مرور کاربرد این اصطلاح بیشتر در سرزمین­های خشک توسعه و تعمیم یافت [۴۹].
بر پایه یکی از جدیدترین مطالعات دیرینه­شناسی^[۱۰] خاک، مشخص شده است که فرایند بیابان­زایی ناشی از فشارهای باستانی در یونان باستان، از پیشینه‌ای حداقل ۴۵۰۰ ساله برخوردار است و این فرآیندها نه تنها بر حاصلخیزی اراضی کشاورزی اثر گذاشته، بلکه در دراز مدت گرایش اقلیمی منطقه را نیز به سوی خشکی بیشتر سوق داده است. چنانچه همان مطالعات، ثابت کرده است که میانگین سالانه­ی ریزش­های جوّی یونان باستان در سرزمین‌های با ارتفاع کمتر از ۱۰۰۰ متر به ۹۳۲ میلی­متر می‌رسیده است. این واقعیت؛ یعنی اثر متقابل بیابان­زایی در تشدید روند تغییر اقلیم و گرمتر شدن سرزمین‌های متأثر از آن را پیش­تر هولم^[۱۱]و کِلی^[۱۲] (۱۹۹۷) نیز در آفریقا به اثبات رسانده بودند[۱۶].
بیابان­زایی با دامنه‌ اثرگذاری در بیش از ۱۰۰ کشور، زندگی حدود یک میلیارد نفر از مردم جهان را تحت تأثیر خود قرار داده است. بیابان­زایی نتیجه‌ تعامل‌های پیچیده در بین عوامل مختلفی همچون تغییرات اقلیمی و فعالیت‌های انسانی است. گسترش سریع بیابان­زایی منجر به خسارات اقتصادی، تخریب محیط زیست، شرایط ناپایدار سیاسی محلی و هرج و مرجهای اجتماعی شده است؛ بر این اساس دلایل بیابان­زایی در بسیاری از مطالعات مورد توجه قرار گرفته است [۱۲۱]. بیابان­زایی؛ مجموعه‌ای از پیامدهای ناخوشایند محیطی را برای انسان به­بار می‌آورد. گروهی از این پیامدها به اثرات غیرمستقیم انسانی همچون مهاجرت جمعی، فقر، کمبود آب و غذا و کشمکش بر سر منابع‌زمینی و آبی مربوط می‌شود و گروه دیگر مشکلات بهداشتی مربوط به کاهش کیفیت آب از دید نمک و ذرات اضافی آن را شامل می‌شود[۸۲].در کنفرانس سال ۱۹۹۲ میلادی جامعه ملل در باب محیط زیست و توسعه^[۱۳] بیابان­زایی را تخریب اراضی در مناطق خشک، نیمه­خشک و نیمه­مرطوب-خشک تعریف نمود که به­وسیله عوامل گوناگونی از جمله تغییرات اقلیمی و فعالیت­های انسانی رخ می­دهد[۴۳].
دفتر همکاری­های زیست­محیطی وابسته به سازمان ملل متحد (۱۹۷۷ میلادی) بیابان را اکوسیستم­های تخریب شده­ای نامیده که تولید و توده زنده حیاتی آنها کم شده و یا از بین رفته باشد. و این امر علاوه بر شرایط آب و هوایی به عوامل دیگری نیز چون زمین­ شناسی، توپوگرافی، منابع آب و خاک بویژه دخالت انسان در محیط بستگی دارد [۷].
۲-۱-۴- مدل
مدل، ابزاری برای تحلیل رفتار پدیده ­ها و ساده کردن پیچیدگی­های موجود در جهان واقعی و اهداف آن، افزایش دریافت ما درباره واقعیت­ها و فرایند­ها در جهان است. فرایند مدل­سازی شامل شناخت مسأله، جمع­آوری داده ­ها، گزینش معیار­ها و شاخص ­ها، فرموله کردن و ارزیابی فرایند مورد بررسی است؛ همچنین با اعمال روش­های مختلفی صحت و دقت مدل­ها نیز بررسی می­گردد. مدل­سازان تصاویر ایده­آلی از حقیقت را خلق می­ کنند تا به کمک آنها، پاره­ای از صفات خاص آن را نشان دهند [۷].
۲-۲- مدل­های ارزیابی بیابان­زایی
مدل­هایی که تاکنون در زمینه ارزیابی بیابانی­شدن اراضی ارائه شده است، از نوع تجربی و ایستا^[۱۴] و بر اساس دانش کارشناسی^[۱۵] و عموماً دارای ساختار شاخص توصیفی – عددی است. مدل­های موسسه تحقیقات بیابان ترکمنستان، فائو-یونپ^[۱۶]، مدالوس^[۱۷]و مدل‌های ایرانی ^[۱۸]ICD ، MICD و IMDPA همگی در این دسته از مدل­ها قرار می­گیرند. تا کنون در زمینه ارزیابی بیابانزایی، مدل­های پویا (مبتنی بر فرایند دینامیک) ارائه نشده است؛ شاید یکی از دلایل آن کند بودن فرایند بیابان­زایی باشد [۷].

- همچنین تیم رهبری ارشد باید تصمیم بگیرد برای سنجش پیشرفت، کدام شاخص های کلیدی سطح بالای عملکرد باید استفاده شود؟

۴-۴-۳-۴: سنجش و ارزیابی
برنامه استراتژیک متشکل از اجزای زیر است:
- دورنما
- اصول راهنما
- رسالت
- اهداف کلان استراتژیک
- استراتژی ها
- اهداف ویژه
اعلام برنامه تا سطح اهداف ویژه، علاوه بر آشکار بودن قصد برنامه استراتژیک به طور واضح، انگیزه کارکنان برای فعالیت را بیشتر خواهد کرد. می توان برنامه را طوری اعلام کرد که انعطاف لازم برای به روز آوری آن وجود داشته باشد. برنامه می تواند به صورت لایه های قابل تغییری چیده شود که دریک زونکن سه حلقه ای بخش به بخش تنظیم شده باشد ،یا به صورت یک فرم الکترونیکی قابل ویرایش ارسال گردد. ممکن است مواردی چون فرایند ایجاد برنامه، فهرست واژگان، نقش ها و مسئولیت های اجرا وسایر موارد مورد نظر تیم رهبری نیز در برنامه منظور شود.
الگوی ثابتی برای قالب بندی و شکل ظاهری برنامه وجود ندارد. .مهم تر از شکل ظاهری برنامه، محتوا، نحوه بیان و دادن انگیزه است. به طور مثال اعلام برنامه به عنوان دستور العمل، راهنما یا فرمان درنظام سیاست گذاری رسمی باعث تقویت اعتبار آن می شود.
۴-۴-۴: برنامه ریزی استراتژیک و کارآفرینی جمعی
باید به یاد داشت که منظور از برنامه ریزی استراتژیک اتخاذ تصمیم های بنیادی و دست زدن به اقدامات اساسی در جهت تعریف ماهیت یک سازمان است. از این رو اگر افراد در اقدام های مهم، دقیق، آشکار و قطعی درگیر شوند، تعهد آن ها افزایش خواهد یافت و به برنامه ریزی استراتژیک موفق به عنوان یک کار آفرینی جمعی کمک شایانی خواهد نمود.
نمودار۱: برنامه ریزی استراتژیک وکارآفرینی جمعی
منبع: جان. ام. برایسون، برنامه ریزی استراتژیک برای سازمان های دولتی و غیر انتفاعی، ترجمه: دکتر عباس منوریان.
۵: مدل تحقیق و روش اجرا
مدل مورد استفاده در این پژوهش مدل مفهومی ارائه شده توسط پروفسور دیوید می باشد. دیوید (۱۹۹۰) مدلی با فرآیندی سه مرحله ای برای مدیریت استراتژیک پیشنهاد کرده است که عبارتند از
گام اول: تدوین استراتژی
گام دوم: اجرای استراتژی
گام سوم: ارزیابی استراتژی
در گام اول سازمان بایستی ابتدا اهداف، مآموریتها و رسالت و استراتژی جاری خود را با توجه به نقاط قوت و ضعف درون سازمانی و عوامل مؤثر محیطی شامل فرصتها و تهدیدها مورد بررسی قرار دهد. در گام دوم در مرحله ی اجرا منابع انسانی و مادی لازم تخصیص داده می شود. طبیعی است که بدون منابع لازم استراتژی قابلیت اجرایی نخواهد داشت. در گام سوم استراتژی بکار گرفته شده با بهره گرفتن از یک نظام اطلاعاتی فعال و نیز در مقایسه با اهداف سازمان مورد ارزیابی قرار گرفته و اشکالات و ابهامات احتمالی رفع می شود (دهکردی، ۱۳۸۴).فرایند مدیریت استراتژیک در نمودار زیر خلاصه شده است.
نمودار۲: فرایند مدیریت استراتژیک
برای انجام این پژوهش از روش توصیفی، تاریخی و کتابخانه ای استفاده شده است و تلاش شده است که حقایق آنچنان که هست بررسی شوند. البته بعد از یافتن داده ها و اطلاعات مربوط به هر سؤال با بهره گرفتن از فرایند برنامه ریزی استراتژیک، داده ها و اطلاعات بدست آمده در قالب جداول مربوطه مورد تحلیل استراتژیک قرار خواهند گرفت.
پیشینه تحقیق(بحث نظری):
مدیریت استراتژیک برنامه ای هماهنگ، جامع و پیوسته است که ظرفیتهای ممتاز سازمان را با محیط خارجی ارتباط می دهد و هدف آن متحقق ساختن هدفهای سازمان در چارچوب اجرای صحیح مدیریت است (انسف^[۱۶] نقل از دهکردی ۱۳۸۴). در اواخر دهه ی ۱۹۵۰ اولین حرکت در تدوین مدیریت استراتژیک آغاز شد. در این حرکت مدیران تلاش می کردند که برای کجایی و چرایی حرکت سازمان خود در آینده تصمیم بگیرند. طراحی استراتژی به مرحله ی تحلیلی این روش و برنامه ریزی استراتژیک به مرحله ی فرایند طراحی گروهی آن اطلاق می شد. حرکت دوم در دهه ی ۱۹۷۰ شروع شد. در این زمان مدیران به این نتیجه رسیدند که با هر تغییر گسسته در استراتژی سازمان یا مؤسسه، تشکل درون سازمانی آن نیز بایستی متحول شود. این فرایند برنامه ریزی توانمندی نامگذاری شد. حرکت سوم در اواخر دهه ی ۱۹۷۰ در واکنش به انبوه نظرات در مورد تغییرات ناگهانی در محیط شکل گرفت. در نتیجه فن واکنش استراتژیک در زمان واقعی برای مواجه با این تغییرات ناگهانی مربوط به محیط بکار گرفته شد و به مدیریت مسئله معروف شد. جدیدترین حرکت تدوین استقرار برنامه ریزی استراتژیک و مدیریت استراتژیک است که عبارت است از روش جامع و نظام یافته ای برای برخورد با تغییرات به نحوی که مدیر توانائی لازم برای اتخاذ تصمیمات را به دست آورده با بهره گرفتن از یک سیستم خدماتی کامل و با شناخت توانمندیهای داخلی و فرصتهای محیطی زمینه ی رشد و پویایی و بالندگی را برای سازمان فراهم می سازد (دهکردی، ۱۳۸۴).
فصل سوم
روش تحقیق
دراین فصل روش شناسی تحقیق با ملاحظه روش تحقیق ،ابزارگردآوری داده ها، تحلیل عاملی ، تحلیل روایی واعتبار، شیوه نمونه گیری ، روش های تحلیل آماری با بهره گرفتن از نرم افزارهای آماری مورد توجه قرار گرفته است .
۳-۱- نوع و روش پژوهش
این تحقیق برحسب هدف کاربردی وبراساس شیوه گردآوری داده ها ، توصیفی میدانی می باشد.به این دلیل کاربردی است که استفاده از نتایج طرح به تدوین یک برنامه استراتژیک برای شرکت گردشگری و تجاری بهده می شود وبه این دلیل توصیفی است که مطالعه وضعیت موجود شرکت نیز مدنظراست
روش تحقیق با توجه به ماهیت آن میدانی و کتابخانه ای می باشد.
۲-۳- جامعه آماری مورد بررسی
۳-۲-۱- جامعه آماری
جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه مدیران و کارکنان و کارشناسان شرکت تجاری-گردشگری بهده می باشد. کارشناسان نیز در این پژوهش به افراد دارای مدرک کارشناسی ارشد و بالاتر گفته می شود که به نوعی با شرکت تجاری-گردشگری بهده به صورت مشاور در بخش های مختلف شرکت همکاری دارند و می توانند در مورد شرکت تجاری-گردشگری بهده اظهار نظر نمایند.با توجه به تعداد این افراد در حدود ۴۰ نفر می باشند.
۳-۲-۲- حجم نمونه
با توجه به محدود بودن جامعه آماری تمام افراد به عنوان نمونه در نظر گرفته می شوند.
۳-۲-۳- واحد تحلیل
واحد تحلیل ،واحدی است که اطلاعات جمع آوری وخصوصیات آن توضیح داده می شود (دواس ،۱۳۷۶: ۴۱( براین مبنا واحدتحلیل حاضرراکلیه مدیران،کارکنان و کارشناسان شاغل در شرکت می باشند.
۳-۲-۴- شیوه نمونه گیری
درپژوهش حاضر با توجه به ماهیت موضوع پژوهش وجامعه آماری مورد مطالعه از روش سرشماری استفاده می شود و تمام جامعه آماری به عنوان نمونه در نظر گرفته شده است.
۳-۴-روش وابزارگردآوری اطلاعات
جهت گردآوری اطلاعات ازدوروش کتابخانه ای ومیدانی استفاده می شود جهت تدوین مبانی نظری وپیشینه تحقیق ازروش کتابخانه ای وجهت گردآوری داده ها ازجامعه آماری با بهره گرفتن از پرسشنامه ازروش میدانی استفاده می شود.
برای اندازه گیری شاخص های تحقیق ، جمع آوری داده ها واطلاعات لازم ازپرسشنامه استفاده شد، سوالات با عنایت به اهداف تحقیق وماهیت موضوعی پژوهش حاضربه شکل پنج گزینه ای وبسته ودرسطوح اندازه گیری رتبه ای طراحی شده است.
۳-۵روش های تحلیل
روش تجزیه و تحلیل داده ها فراوانی و درصد است که بصورت نمودارهای ستونی نمایش داده شده اند. نمودارهای ارائه شده با بهره گرفتن از برنامه نرم افزاری EXCEL ترسیم شده اند. با بهره گرفتن از اطلاعات بدست آمده از پرسشنامه و مشاهده و با توجه به روش های تحلیل آماری بکار گرفته شده، اطلاعات و داده های مذکور نهایتا در قالب جداول تحلیل SWOT برای هر بخش اعم از بازاریابی، خدمات، عمرانی و اداری و مالی مورد مطالعه دقیق قرار گرفته تا به سؤالات این پژوهش از طریق فرایند برنامه ریزی استراتژیک پاسخ داده شود. بطور کلی این فرایند شامل چهار قسمت زیر می شود.
بیانیه ی رسالت و ارزشهای محوری شرکت تجاری گردشگری بهده با توجه به شناخت نقاط ضعف، قوت و تهدیدها، فرصتها
تحلیل فرصتها, تهدیدها, قوتها و ضعفها (SWOT) برای هر بخش اعم از بازاریابی، خدمات، عمرانی و اداری و مالی
اهداف بلند مدت هر بخش اعم از بازاریابی، خدمات، عمرانی و اداری و مالی

۳-۷- روش تجزیه و تحلیل اطلاعات
تجزیه و تحلیل داده ها، فرایندی چند مرحله ای است که طی آن داده هایی که به طرق مختلف جمع آوری شده اند خلاصه، دسته بندی و در نهایت پردازش می شوند تا زمینه برقراری روابط بین داده ها و انجام تحلیل های علمی به منظور آزمون فرضیه ها فراهم شود.
دراین فرایند، داده ها هم از لحاظ مفهومی و هم از لحاظ تجربی پالایش می شوند و تکنیک های گوناگون آماری نقش بسزایی در تعمیم یافته ها به عهده دارند. فرآیندهای تجزیه و تحلیل با توجه به نوع تحقیق، ماهیت فرضیه ها، نوع نظریه سازی، ابزار به کار رفته برای جمع آوری اطلاعات و… متفاوت هستند.

در این تحقیق به بررسی ارتباط میان محافظه کاری حسابداری و تغییر در وجه نقد نگهداری شده با بازده غیر نرمال شرکت ها در بورس اوراق بهادار تهران پرداخته می شود. برای تجزیه و تحلیل داده ها، ابتدا داده های گردآوری شده را به صفحه گسترده Excel منتقل و پس ازسازماندهی و انجام محاسبات لازم، جهت تجزیه و تحلیل اطلاعات از نرم افزار اقتصاد سنجی ۸ Eviews استفاد می شود. سپس آمار توصیفی ارائه می شود و پس از آن با بهره گرفتن از آزمون های آماری به تجزیه و تحلیل ناهمسانی واریانس و همبستگی داده های تحقیق پرداخته می شود و بعد با تجزیه و تحلیل الگوی رگرسیونی حاصل از فرایند تحقیق و بررسی معنی داری مدل رگرسیون و ضرایب متغیرها اقدام به تأیید یا رد فرضیات می گردد.
۳-۸- تحلیل ماهیت و ویژگی های متغیرهای تحقیق
برای انجام رگرسیون خطی، مفروضه‎هائی وجود دارد. حداقل فاصله‎ای بودن مقیاس اندازه‎گیری، نرمال بودن توزیع متغیرها، وجود رابطه خطی بین متغیرهای مستقل و وابسته، یکسان بودن پراکندگی باقی مانده‎ها، یکسانی واریانس متغیرهای مورد مطالعه، نبود خود همبستگی و نبود رابطه هم‎خطی، از مفروضه‎های استفاده از تحلیل رگرسیون می باشند. در تحقیق حاضر مقیاس اندازه‎گیری متغیرهای تحقیق نسبتی است، رابطه بین متغیرهای مستقل و وابسته خطی است. برای بررسی رابطه خطی بین متغیرهای مستقل و وابسته از آزمون ضریب کلی رگرسیون استفاده شده است. در نهایت برای بررسی تأثیر متغیر مستقل بر متغیرهای وابسته از تحلیل رگرسیون استفاده شده است.
۳-۹- آزمون های رگرسیون
تکیه بر نتایج آماری بدون توجه به پیش فرض های مدل رگرسیون از اعتبار چندانی برخوردار نیست و نمی توان از آن برای تصمیم گیری ها استفاده کرد. بنابراین قبل از انجام هر گونه تفسیر نتایج رگرسیون، باید برای تصدیق صحت نتایج، مفروضات مدل را بررسی نمود
۳-۱۰- روش های آماری
۳-۱۰-۱- آمار توصیفی
برای بررسی مشخصات عمومی و پایه‌ای متغیرها (سری‌ها) جهت برآورد و تخمین الگو و تجزیه و تحلیل دقیق آنها برآورد آماره‌های توصیفی مربوط به متغیرها لازم است. مهمترین مشخصه مرکزی یک توزیع میانگین ومهمترین مشخصه پراکندگی آن واریانس می باشد در عمل برای تشخیص میزان پراکندگی یک توزیع از جذر واریانس یعنی انحراف معیار استفاده می‌کنیم. به وسیله این مشخصات می توان دیدی کلی در مورد مقادیر هریک از متغیرها بدست آورد مقدار آماره‌های توصیفی متغیرهای تحت بررسی در این تحقیق شامل شاخص های مرکزی (میانگین و میانه)، شاخص های پراکندگی (واریانس و انحراف معیار)، شاخص های توزیع (چولگی و کشیدگی) و مقادیرکمینه و بیشینه می‌باشد.
۳-۱۰-۲- آماراستنباطی
۱) روش های تحلیل پیش فرض ها
با توجه به اینکه در این تحقیق از رگرسیون خطی مرکب به روش ترکیبی یا Data Panel استفاده شده، از روش های زیر برای تحلیل پیش فرض ها استفاده گردیده است:
۱- آزمون کلموگروف- اسمیرونوف برای تعیین نرمال بودن توزیع متغیر های مستقل و وابسته.
۲- آماره دوربین واتسون برای تعیین نرمال بودن توزیع باقیمانده ها در رگرسیون.
۳- نمودار پراکندگی یا آزمون های مقایسه واریانس ها برای ارزیابی ثبات واریانس ها.
۴- آزمون همبستگی پیرسون برای تحلیل استقلال خطی متغیر های مستقل.
۵- ارزیابی ضریب تعیین (R²) برای تحلیل برقراری فرض خطی بودن رابطه بین متغیر ها.
۶- برای پیش فرض های دیتا پنل از آزمون های چاو و هاسمن. ضمناً باتوجه به اینکه متغیر ها به صورت ارقام مطلق استفاده می شوند، برای نرمال کردن داده ها از روش لگاریتمی استفاده می شود.
۲) روش های تعیین ارتباط بین متغیر ها
برای تعیین ارتباط بین متغیرها از رگرسیون خطی مرکب به روش ترکیبی یا Data Panel استفاده شده و بر مبنای علامت ضرایب نوع ارتباط مستقیم یا غیر مستقیم و با توجه بهR² اعتبار معادله برآوردی سنجیده شده است. اگرR² به سمت صفر میل کند از آزمون استقلال برای تعیین ارتباط بین متغیر ها استفاده گردیده است.
۳) روش های تعمیم نتایج
برای تعمیم نتایج با توجه به اینکه در این تحقیق از نمونه تصادفی استفاده شده است از آزمون فیشر استفاده می شود.
۴) پیش فرض های Data Panel
آزمون کلموگروف- اسمیرونوف
آماره دوربین واتسون
آزمون دیکی فولر تعمیم یافته جهت مانایی متغیرها
بررسی ناهمسانی واریانس
آزمون F لیمر
آزمون هاسمن
آزمون عدم خود همبستگی باقیمانده ها
ضریب همبستگی پیرسون
ضریب تعیین
۳-۱۰-۲-۱- آزمون کلموگروف- اسمیرونوف
از جمله پیش فرض اساسی در استفاده از رگرسیون خطی مرکب و ANOVA نرمال بودن متغیرهاست. بدین منظور از آزمون ناپارامتریک کلموگروف- اسمیرونوف استفاده شده است و در این آزمون فرض ها به صورت زیر تنظیم گردیده است.
۳-۱۰-۲-۲- آماره دوربین واتسون
یکی از مفروضاتی که در رگرسیون مدنظر قرار می­گیرد، استقلال خطاها (تفاوت بین مقادیر واقعی و مقادیر از پیش تعیین شده توسط معادله رگرسیون) از یکدیگر است. در صورتی که فرضیه استقلال خطاها رد شود و خطاها با یکدیگر همبستگی داشته باشند امکان استفاده از رگرسیون وجود ندارد. به منظور بررسی استقلال خطاها از آزمون دوربین واتسون استفاده می­ شود که آماره آن به کمک رابطه زیر محاسبه می­ شود.
DW=∑(e_t-e_t-1)²/∑e²_t
e بیانگر میانگین (امید ریاضی) خطاهاست.
چنانچه این آماره در بازه ۱٫۵ تا ۲٫۵ قرار گیرد فرض صفر آزمون (عدم همبستگی بین خطاها) پذیرفته می­ شود و در غیر این صورت فرض صفر رد می­ شود (همبستگی بین خطاها وجود دارد).
۵/۲ > Durbin-Watson > 5/1
۳-۱۰-۲-۳- آزمون دیکی فولر تعمیم یافته جهت مانایی متغیرها
قبل از برآورد مدل رگرسیون بر روی داده ها، لازم است مانایی تک تک متغیرها بررسی شود چون در صورتی که متغیرها نامانا باشند، باعث بروز مشکل رگرسیون کاذب می شود. فرض صفر در این آزمون وجود ریشه واحد یا بطور معادل، عدم مانایی متغیر ها می باشد که اگر مقدار P-valueکمتر از ۰٫۰۵ باشد فرض صفر رد می شود و متغیرها مانا هستند.
۳-۱۰-۲-۴- بررسی ناهمسانی واریانس
یکی از موضوعات مهم در اقتصاد سنجی، موضوع واریانس ناهمسانی است. واریانس ناهمسانی به این معناست که در تخمین مدل رگرسیون مقادیر جملات خطا دارای واریانس های نابرابر هستند. در واقع ما در تخمین رگرسیون که با بهره گرفتن از روش حداقل مربعات معمولی انجام می شود ابتدا فرض می کنیم که تمامی جملات خطا دارای ‍‍واریانس های برابر هستند و بعد از آن که مدل را تخمین زدیم سپس با بهره گرفتن از یک سری روش‌ها و تکنیک‌ها به بررسی این فرض می پردازیم و این که آیا واقعاً در مدل ما واریانس همسانی وجود ندارد؟ ولی در مورد کارهای عملی اقتصاد سنجی همواره دو مسئله برای محقق پیش می آید ۱) با توجه به آن که مقادیر جملات خطا در جامعه ی اصلی قابل مشاهده نمی باشد چگونه می توان به وجود واریانس ناهمسانی در مدل پی برد؟ ۲) در عمل بسیار غیر محتمل است که دقیقاً تمامی واریانس‌های جملات خطا با یکدیگر برابر باشند و معمولاً واریانس‌ها مقداری با یکدیگر تفاوت دارند. بنابراین سؤال طبیعی که اینجا مطرح می شود این است که آیا معیاری آماری وجود دارد که میزان نابرابری واریانس‌ها را اندازه گیری کند تا با بهره گرفتن از آن بتوانیم بگوییم که اگر میزان نابرابری واریانس‌ها از مقداری بیشتر باشد مدل ما مشکل واریانس ناهمسانی دارد. برای پاسخگویی به سؤال فوق باید گفت که اقتصاددانان از روش‌های گوناگونی استفاده می کنند که می توان برای مثال آزمون بروش پاگان و آزمون وایت و آزمون پارک را نام برد که البته یکی از پر کاربردترین روش ها آزمون وایت است.
برای بررسی وجود ناهمسانی واریانس جملات اخلال، از آزمون وایت ((White استفاده می شود. با بهره گرفتن از آماره F (فیشر) براحتی می توان قضاوت کرد که مدل، ناهمسانی دارد یا خیر. به این صورت که اگر احتمال مربوط به آمارهF , ( (Prob (F- Static) بیشتر از سطح خطا (آلفا) باشد، فرضیه H₀ رد نشده و لذا همسانی واریانس پذیرفته می شود. در صورتی که خلاف این شرط محقق شود و مدل ناهمسانی داشته باشد برای رفع آن می توان از روش کمترین مجذورات تعمیم یافته (GLS) استفاده کرد.
H₀: همسانی واریانس
H₁: ناهمسانی واریانس