*حنفی ها – جمعیت قابل ملاحظه ای از اهل سنت ترکیه را تشکیل می دهند .
* شافعی ها – شاخه ای از اهل سنت است و پیروان این فرقه در ترکیه را بیشتر کردها تشکیل می دهند
* پیروان دیگر فرقه های اهل سنت .
* علویها (علویها به چهار دسته به نامهای رافضی ، باطنی ، حروفی و بکتاشی تقسیم می گردند ).
* شیعیان – پیرو مذهب جعفری بوده و نزدیک به یک میلیون نفر هستند .
پیروان مسیحی شامل پروتستانها ، کاتولیکها ، ارامنه گریگوری و دیگر فرقه های مسیحی در ترکیه سکونت دارند (دفتر مطالعات سیاسی وبین المللی :۱۳۸۸،۳۴).
۳-۵-۳) حوزه های دینی و رهبران مذهبی
اکثریت ترکها پیرو مذهب حنفی می باشند و پیروان مذهب شافعی نیز از لحاظ درصد دومین گروه را در ترکیه شامل می شوند . اداره امور پیروان این دو شاخه به عهده سازمان امور دیانت ترکیه می باشد و ریاست آن در حال حاضر بر عهده پروفسور مصطفی سید یازیجی اوغلو می باشد (دفتر مطالعات سیاسی وبین المللی :۱۳۸۸،۳۴).
علویان – پیدایی زمینه اعتقادی علویان در ترکیه را ابتدای قرن سیزدهم دانسته اند . ( همزمان با مهاجرت ساکنان خراسان ، آذربایجان و ترکستان با اعتقادات مبتنی بر تشیع و تصوف ) . کشتار شیعیان و علویان به بهانه کفر آنان ، علویان را ناگذیر به تقیه گردانید و به طور کلی در زمان عثمانی علویان تحت فشار و درگیر با مشکلات بسیار و در قالبهای اجتماعی – اقتصادی بسته و بسیار محدودی به سر می بردند . از زمان استقرار جمهوری و بخصوص بعد از ۱۹۶۰ علویان به تدریج احساس امنیت نمودند : امروزه جمعیت علویان را بین ۱۸ تا ۲۰ میلیون نفر برآورد می نمایند .که بیشتر نیز در شهرهای ولی اورمان ، سیواس ، آنکارا ، تونجعلی ، ارزروم ، آماسیا ، الازیق ، قهرمان ماراش ، مالاتیا و توکات ساکن هستند ، در سالهای اخیر وجودشان مورد توجه و حقوقشان مورد شناسایی نسبی قرار گرفته است . در حال حاضر در زمینه علوی گری در ترکیه در حدود ۲ هزار کتاب و نشریه وجود دارد . مجله جم که توسط جمعی از علویان منتشرمی شود یکی از پرتیراژترین مجلات ترکیه است (دفتر مطالعات سیاسی وبین المللی: ۱۳۸۸،۳۵)
علوی در لغت به مفهوم وابسته به حضرت علی (ع) یا نسل وی می باشد ، علویان خواستار خلافت حضرت علی (ع) و خاندان وی بوده و برای ایشان برجستگی و پایگاه اعتقادی ویژه قائل هستند . علویان مسائل عبادی را به شیوه خود انجام می دهند . یکی از مهمترین اصول اعتقادی آنها اصل حاکمیت فرد بر زبان ودست و کمر خود می باشد و معتقدند این مسئله باعث مصونیت انسان از گناه می شود . پیمان اخوت نیز یکی دیگر از معتقدات آنان می باشد ، به رغم آنکه مبانی اعتقادی علوی از تشیع برگرفته شده است لیکن از منابع گوناگونی تاثیر پذیرفته و با اعتقادات و آداب و رسوم موجود در آناتولی مخلوط شده است و در این ارتباط فرقه های مختلفی بوجود آمده است که عبارتند از )بکتاشها ، قزلباشها ،قدریه ، علی اللهیان ، نقشبندیه ، نورجیها و سلیمانجیها ) (دفتر مطالعات سیاسی وبین المللی: ۱۳۸۸،۳۵).

شیعیان – غالباً در نزدیکی مرز ایران سکونت دارند و اکثراً مهاجرانی هستند که از ایران به ترکیه مهاجرت نموده اند . استان قارص یکی از عمده ترین محلهای تمرکز شیعیان است ، زبان این استان نزدیک به زبان آذری است . شیعیان همواره از سوی حکومتها به ویژه در دوران عثمانی تحت فشار بوده اند .
مسیحیان – بنا بر آمارهای رسمی جمهوری ترکیه حدود ۲% از جمعیت ترکیه را مسیحیان و پیروان سایر ادیان تشکیل می دهند . مسیحیان ترکیه بیشتر جزء شاخه ارتدوکس می باشند (دفتر مطالعات سیاسی وبین المللی: ۱۳۸۸،۳۵).
شاخه های مذهب ارتدوکس عبارتند از:
پاتریک (اسقف و رهبر مذهبی )ارامنه
پاتریک کلیسای بلغارستان
پاتریک کلیسای یونا
پاتریک رومانی و صربستان
یهودیان – در حدود سال ۱۴۹۲ در حدود صد هزار نفر یهودی از اسپانیا گریخته و به سرزمین عثمانی مهاجرت کردند ،در حال حاضر نزدیک به ۲۵ هزار یهودی در ترکیه سکونت دارند و بیشتر آنها در فعالیتهای اقتصادی و تجاری مشغول به کار می باشند(دفتر مطالعات سیاسی وبین المللی: ۱۳۸۸،۳۶) .
۳-۵-۴) فعالیت گروه های اسلامی ترک در اروپا
فعالیتهای سازمانهای اسلامی ترکیه در خارج از کشور ، در اروپا از نمود و گستردگی بیشتری برخوردار است . این فعالیتها که عمدتاً بازتابی از فعالیتهای گروه های داخل ترکیه محسوب می شوند ، در آلمان تمرکز و شدت ویژه ای یافته است . از سوی دیگر در کنار این گونه گروه ها ، دولت ترکیه نیز انجمنها و اتحادیه هایی تحت عنوان اتحادیه اسلامی ترکهادر آلمان تاسیس نموده است که وابسته به کنسولگری ترکیه بوده و تحت نظارت اداره امور مذهبی دولت ترکیه فعالیت می نمایند . (دفتر مطالعات سیاسی وبین المللی: ۱۳۸۸،۳۶)
گروه ملی گوروش ، فدراسیون ترک ، اتحادیه جماعات اسلامی ،سلیمانجیهاو نورجیها از جمله گروه ها و دستجاتی هستند که در قالب اسلام فعالیت کرده ودر اروپا دارای پیروانی می باشند .
گروه ملی گوروش (به معنای بینش ملی ) – از جمله گروه های نسبتاً بزرگی است که در اروپا فعالیت دارد ، اعضای این گروه پیروان نجم الدین اربکان رهبر حزب سابق رفاه می باشند ، این گروه ، گروه ها و انجمنهای کوچک و بزرگ دیگری را تحت نفوذ خود دارد ، از جمله کارگران ترک ، اتحادیه جوانان مسلمان در اروپا ، مرکز اسلامی ، اتحاد ترکهای اروپا در آلمان و بخصوص در هامبورگ دارای مساجد بسیاری است(دفتر مطالعات سیاسی وبین المللی: ۱۳۸۸،۳۷).
فدراسیون ترک – از دیگر سازمانهای فعال در اروپا و مرکز آن فرانکفورت می باشد و دارای شعبات دیگر در دیگر کشورهای اروپایی می باشد . اعضای این فدراسیون را طرفداران حزب حرکت ملی گرا تشکیل می دهند ، آنان خود را گرگ خاکستری می نامند و معتقدند قوم ترک قوم برتر است و خواستار اتحاد تمامی ترکها و تشکیل یک دولت بزرگ واحد است .
اتحادیه جماعات اسلامی – این اتحادیه در سال ۱۹۸۵ تشکیل شد و این اتحادیه را انشعابی از گروه ملی گوروش دانسته اند که به دنبال اختلاف نظر به ویژه در مورد انقلاب اسلامی ایران در گروه فراهم آمد . در راس این اتحادیه جمال الدین کاپلان از روحانیون معروف ترکیه قرار دارد که ضمن حمایت از انقلاب اسلامی ایران معتقد است فعالیت اسلامی صحیح فعالیتی است که اسلام را در تمامیت آن تبلیغ نماید و دراین راه باید از کلیه ابزارها مدرن وپیشرفته بهره گرفته شود (دفتر مطالعات سیاسی وبین المللی: ۱۳۸۸،۳۷)
۳-۶)اوضاع اجتماعی ، فرهنگی و آموزشی
ترکیه کشوری است که جایگاه جغرافیایی آن نقش بسزایی در تحول فرهنگی آن ایفا نموده است . موقعیت جغرافیایی این سرزمین همواره آن را در مسیر ارتباط تمدنهای مختلف قرار داده است . اقوام گوناگونی طی تاریخ پرتلاطم این سرزمین به ترکیه مهاجرت کرده ، آن را مورد تهاجم قرار داده ، از آن گذر کرده ویا در آن استقرار یافته اند و در این رهگذر نقشی از فزهنگ و تمدن خود بر جای نهاده اند که هنوز نیز در لابلای مظاهر فرهنگی ، در میان قصه ها ، آوازها و رسوم می توان آن را مشاهده نمود . علاوه بر مسائل فوق ، ترکیه بر سر جاده بازرگانی و پر اهمیت ابریشم – جاده ادویه که همراه با نقش تحاری خود چون محملی فرهنگ و تمدن ممالک مسیر خود و به ویژه چین ، هند ، ایران و اروپا را به یکدیگر پیوند می داد . همجواری با ممالک اروپایی ، ویژگی جغرافیایی دیگری است که نقش آن را در فرهنگ ترکیه باید همواره در نظر داشت . رنسانس اروپا و انقلاب کبیر فرانسه و قبل از آن سرایت و تسلط تمدن یونان ، روم و سپس بیزانس و در سالهای اخیر گسترش روند غربگرایی در فرهنگ ترکیه را بایستی تا حد زیادی ناشی از چنین همجواری دانست (دفتر مطالعات سیاسی وبین المللی: ۱۳۸۸،۳۹)
ترکها در روند تطور فرهنگی اجتماعی خود در دوره ای به دلیل مهاجرت یا تهاجم قبائل ، با تمدن خاور دور ارتباط یافتند و از آن متاثر شدند و در زمانی دیگر تمدن یونان وروم و سپس بیزانس را پذیرا گشتند ، تمدن عثمانی نیز که شامل نهادهای فرهنگی ایرانی ، عربی ، اسلامی و بیزانس در حدود ۶ قرن فرهنگ این سرزمین را تحت سیطره خود داشت . پایان دوران سلاطین عثمانی آغاز نفوذ و سیطره روز افزون تمدن غرب را برای ترکیه به همراه داشت که تا امروزادامه یافته است (دفتر مطالعات سیاسی وبین المللی: ۱۳۸۸،۴۰).
۳-۷) احزاب در ترکیه
از ۱۹۴۶ به بعد که سیستم چند حزبی در ترکیه حاکم شد این احزاب کم کم خودشان را در سطح جامعه نشان دادند ولی عملا فعالیتهای قانونی شان ممنوع بود. اما از حدود ۱۹۵۹ گروه ها و جنبش های اسلام گرا قانونا آغاز به فعالیت کردند(دفتر مطالعات سیاسی وبین المللی: ۱۳۸۸،۱۵۴)
زمانی که جمهوری لائیک ترکیه درسال ۱۹۲۳ تاسیس شد ( توسط مصطفی کمال آتاتورک ) دولت تلاش زیادی را برای نابودی کامل و زمین گیر کردن هر آنچه با مظاهر اسلامی ارتباط داشت کرد. در واقع در این دوران شیخ ها و مردان دینی که قبل از این دوران به فعالیت اسلامی می پرداختند موقعیت و قدرت خود را از دست دادند و موسسه شان تعطیل گردید. از ۱۹۲۳ تا ۱۹۵۰ دوره اسلام گرایی به معنای واقعی کلمه نیست زیرا در این دوران به خاطر وجود نظام تک حزبی فعالیتهای زیرزمینی باب شده بود و جنبش های اسلامی به هیچ وجه در صدد کودتا علیه نظام و یا اقدام به اعمال خشونت علیه دولت برنیامدند(دفتر مطالعات سیاسی وبین المللی: ۱۳۸۸،۱۵۵).
از ۱۹۴۶ به بعد که سیستم چند حزبی حاکم شد این احزاب کم خودشان را در سطح جامعه نشان دادند ولی عملا فعالیتهای قانونی شان ممنوع بود. اما از حدود ۱۹۵۹ گروه ها و جنبش های اسلام گرا قانونا آغاز به فعالیت کردند. این بازگشت جریان های اسلامی جهت مشارکت در انتخابات از راه معرفی نامزدهای اسلام گرا نبود بلکه چالش احزاب لائیک با یکدیگر برای کسب آرای گروه های اسلامی سبب اهمیت یافتن آنان شد. از این رو نقش مجموعه های اسلامی در تائید حزب مخالف آتاتورک نقشی برجسته بود. آرای اسلام گرایان در انتخابات ۱۹۵۰ حزب دموکرات را که مخالف حزب آتاتورک ( حزب ملت ) بود به پیروزی رساند. سال ۱۹۷۰ نقطه عطف حرکت های اسلامی ترکیه است زیرا برای نخستین بار اجازه تاسیس حزبی اسلامی به صورتی قانونی و رسمی داده شد و آن حزب ملی به رهبری نجم الدین اربکان بود(دفتر مطالعات سیاسی وبین المللی: ۱۳۸۸،۱۵۵).
 ۳-۷-۱) حزب عدالت ۱۹۷۰
نجم الدین اربکان در ۱۹۷۰ حزب عدالت NOP را به عنوان یکی از احزاب اسلام گرا تاسیس کرد که برای اولین بار اسلام گرایان از یک سازمان حزبی دائمی برخوردار شدند که از طریق آن می توانستند به مبارزات انتخاباتی بپردازند. این جنبش توسط دادگاه قانون اساسی در ۲۰ مه ۱۹۷۱ و با مداخله اش به اتهام تخطی از اصول لائیک تعطیل شد و در نتیجه نجات ملی در ۱۹۷۲ تشکیل شد(رضا دهقانی :۱۳۹۱،۲۵).
 ۳-۷-۲)حزب نجات ملی ۱۹۸۲ ـ ۱۹۷۲
توانست با حمایت اصناف، با بردن شبکه های پنهان و گروه های مذهبی غیر رسمی طی یک پیروزی شگفت انگیز در انتخابات ۱۹۷۳، ۲/۱۱ درصد از آراء مجلس را به دست آورد. نجات ملی ( یا سلامت ملی ) بعد از ائتلاف های مختلفی که با احزاب غیر مسلمان و راست داشت توانست چندین بار در دوره های مختلف تشکیل دولت ائتلافی دهد که نهایتا تا ۱۹۸۱ ادامه یافت و در ۱۹۸۱ فعالیت احزاب سیاسی در ترکیه ممنوع شد (رضا دهقانی :۱۳۹۱،۲۷).

 ۳-۷-۳)حزب رفاه ۱۹۹۸ـ ۱۹۸۳
در جولای ۱۹۸۳ که فعالیت احزاب دوباره آزاد شد حزب رفاه ( RP) جایگزین NSP شد به رهبری علی ترکمن. بعد از او اربکان به ریاست حزب رفاه درآمد که در ۱۹۸۷ و ۱۹۸۹ در انتخابات سراسری موفق به کسب آراء فراوانی داشت. در این دوره های مذکور اسلام گرایان طی یک استراتژی مهم و برنامه داری در صدد برآمدند تا نخبگان تحصیلکرده بیشتری را در عرصه جامعه تربیت کنند و در عرصه های مختلف قدرت سیاسی جای دهند که موفق هم شدند(رضا دهقانی :۱۳۹۱،۳۰).
حزب رفاه در انتخابات محلی ماه مارس سال ۱۹۹۴ به پیروزی رسید. همچنین در انتخابات شهرداری در همین سال موفق شد ۲۸ پست شهرداری ۶ شهرداری پایتخت و رهبری ۳۲۷ دولت محلی را از آن خود کند و در مجموع ۱۹ درصد از کل آرای انتخابات پارلمانی را به خود اختصاص دهد .در انتخابات سراسری سال ۱۹۹۵ حزب رفاه موفق به افزایش آرای خود و کسب ۴/۲۱ درصد آراء شد. حزب رفاه جولای سال ۱۹۹۶ با تانسو چیللر رهبر حزب راه راست یک دولت ائتلافی تشکیل داد که فقط یکسال دوام آورد. بحرانی که از فعالیتهای ضد سکولاری معاونان و شهرداران حزب رفاه به وجود آمده بود پایه های اولیه اختلاف بین دو حزب رفاه و راه راست شد. اقداماتی نظیر اخراج افسران اسلام گرا از ارتش در دسامبر سال ۱۹۹۶، درخواست لغو قانون منع حجاب برای زنان دانشجو، نحوه خدمات شهری، مشاجره بر سر ساخت مسجد در میدان استانبول و در نهایت ارتباط با گروه های مبارز اسلام گرا منجر به افزایش فشار ارتش بر حزب رفاه گردید در نتیجه تیرگی روابط بین ارتش و حزب رفاه و رویارویی اسلام گرایان و لائیک ها تشدید شد. این عوامل باعث شد تا رهبران حزب رفاه در ماه مه سال ۱۹۹۷ به دادگاه کشیده شوند و در نهایت اربکان در ۱۹۹۷ از حضور در عرصه های سیاسی منع شد. حزب رفاه به خاطر تخطی از اصول سکولاریسم و قوانین احزاب سیاسی در ژانویه ۱۹۹۸ توسط دادگاه قانون اساسی منحل شد، با این وجود اسلام گراها حزب جدیدی تشکیل دادند (رضا دهقانی :۱۳۹۱،۳۰) .
 ۳-۷-۴)حزب فضیلت۱۹۹۷ ـ ۱۹۹۹
حزب فضیلت توسط ۳۳ عضو حزب رفاه به رهبری « رجایی کوتان » در ۱۷ دسامبر در سال ۱۹۹۷ شروع به فعالیت کرد. این حزب در آن زمان از ۱۴۴ کرسی پارلمان برخوردار بود. جناح محافظه کار حزب که پیرو اربکان بود قبل از اینکه جناح اصلاح طلب به رهبری تایپ اردوغان بتواند تحرکی نشان دهد رهبری گروه پارلمانی حزب را بر عهده گرفت. با این وجود کشمکش های درون حزبی برای کسب قدرت هنوز در این حزب ادامه دارد این کشمکش ها باعث یک استعفای دسته جمعی درسال ۱۹۹۹ شد که حزب را تضعیف کرد. البته به طرق مختلف نیز می خواهند فضیلت را به اقدامات ضد سکولاریستی متهم کنند که هنوز موفق به این امر نشده اند(رضا دهقانی :۱۳۹۱،۳۱) .
 ۳-۷-۵)حزب عدالت و توسعه
که به نوعی در حال حاضر با همراهی و همگامی نسبی با احزاب لائیک ترکیه نقش فعالانه ای در عرصه سیاست و حکومت دارد. در مورد جریان های دیگر در ترکیه باید اشاره ای هم به جریان علویان بکنیم که البته آنها وارد جنبش های اسلامی به معنای واقعی نشده اند و فعالیتهای آنها قابل ذکر نیست. زمانی که در ترکیه سخن از اسلام می گوییم وجود دو جریان به ذهن متبادر می شود. (رضا دهقانی :۱۳۹۱،۳۲)
▪ جریان (۱)
جریان اسلام سیاسی است که احزابی را پدید آورده ولی می کوشد تا در یک چارچوب خاص و در سقفی که نظام اجازه می دهد به فعالیت سیاسی بپردازد و زندگی سیاسی و پارلمانی شرکت نموده و انجمن های صنفی و روزنامه ها را به راه بیندازد.
▪ جریان (۲)
جریان های ریشه دار طریقت های دینی است که در دولت عثمانی جایگاه برجسته ای داشته است البته این طریقت ها به رغم رنج ها و ستم هایی که در دوره آتاتورک دیده اند با قدرت زیاد استمرار داشتند زیرا آنها از اندیشه های مردمی عمیق و اصیل تاریخی در میان جامعه ترکیه برخوردار بودند.
نکته مهم اینجاست که اسلام گرایان ترکیه به طور کلی به ایجاد فشار و برنامه های نظامی و مسلحانه چندان اعتقادی ندارند و قصد دارند همه چیز را از چهارچوب دموکراتیک مورد مشاهده قرار دهند.
جریان های بسیاری هم هستند در ترکیه که در قالب صوفیه فعالیت می کنند اما مهم و بزرگترین جریانی که بازتاب دهنده حرکت صوفیه است جنبش « نورسرها » یا « نوری ها » است. این حرکت پیرو اندیشه های متفکر بزرگ ترک « محمد سعید نورس » است البته حرکت های دیگری، مانند سلیمانیه سر فعالیت دارند اما بزرگترین جریان صوفیه در ترکیه نورسی ها هستند و این حرکت ها نیز شاخه ها و جریان متعددی نیز دارد(رضا دهقانی :۱۳۹۱،۳۳).

CAR_i,t+1=α+β_۱ΔFIN_i,t+ β_۲UX_i,t+ β_۳BETA_i,t+ β_۴SIZE_i,t+e_i,t+1
مدل فرضیه فرعی اول:
CAR_i,t+1=α+ β_۱ ΔIFIN_i,t + β_۲UX_i,t+ β_۳BETA_i,t+ β_۴SIZE_i,t + e_i,t+1
مدل فرضیه فرعی دوم و سوم:
CAR_i,t+1=α+ β_۱ΔEquity_i,t+ β _۲ΔDebt_i,t+ β_۳ ΔIFIN_i,t+ β_۴UX_i,t+ β_۵BETA_i,t+ β_۶SIZE_i,t + e_i,t+1
۳-۷) روش تجزیه و تحلیل داده ها و اطلاعات
برای بررسی فرضیات رگرسیونی تحقیق ابتدا باید در مرحله اول به بررسی پایایی متغیر ها پرداخته شود، در مرحله دوم باید با بهره گرفتن از آزمون چاو به بررسی وجود عرض از مبدأ در مدل رگرسیون پرداخته شود، در صورتی که وجود عرض از مبدا تایید نشود از مدل ترکیبی^۱ برای آزمون معادله رگرسیون استفاده می کنیم، اما در صورتی که وجود عرض از مبدأ تایید شود باید با استفاده آزمون هاسمن^۲ به بر رسی وجود اثرات ثابت می پردازیم، درصورتی وجود اثرات ثابت تایید شود برای آزمون فرضیه از مدل اثرات ثابت استفاده می کنیم، در غیر این صورت از مدل اثرات تصادفی برای آزمون مدل استفاده می گردد.

۳-۷-۱ )بررسی فروض کلاسیک رگرسیون خطی- مدل کلاسیک رگرسیون خطی مبتنی بر چند فرض ساده می باشد که کلیه تفسیرها در خصوص معادله رگرسیون به برقراری این فروض بستگی دارد. در این بخش مهم ترین این فرض ها مورد بررسی قرار می‎گیرد و در صورت نقض این فروض راه کار پیشنهادی برای رفع آن ها ارائه می گردد.
۱-Pool
۲-Hasman

• • ناهمسانی واریانس ^[۲۱]

یکی از مهم ترین فروض مدل کلاسیک رگرسیون خطی این است که اجزای اخلالU_i که در تابع رگرسیون جامعه ظاهر می شوند، دارای واریانس همسان می باشند یعنی : E (u_i²)= σ^۲, i = 1 , 2,…, nاگر این فرض تأمین نشود دارای ناهمسانی واریانس خواهیم بود. مشکل ناهمسانی واریانس، در داده های مقطعی متداول تر از داده های زمانی است. از آن جایی که یکی از ابعاد داده های تابلویی بعد مقطعی می باشد، لذا در تحقیق حاضر امکان مواجهه با مسأله ناهمسانی واریانس وجود دارد. استفاده از تخمین زن های OLS(حداقل مربعات معمولی) در شرایط ناهمسانی واریانس چه مسائلی را به دنبال دارد؟ در این صورت تخمین زن های OLSدارای ویژگی کارا بودن (حداقل واریانس) نخواهند بود. این امر باعث می شود که فاصله اعتماد بیش از حد لازم بزرگ شود و در نتیجه آزمون های F , t احتمالاً نتایج غلطی را به ما می دهند.
برای رفع ناهمسانی واریانس می توان از روش حداقل مربعات تعمیم یافته^[۲۲](EGLS) استفاده کرد. روش تبدیل متغیرهای اصلی به نحوی که متغیرهای تبدیل شده، فروض مدل کلاسیک را تأمین کنند و سپس به کار بردن روش OLS^[23] در آن ها به روش (EGLS) معروف است. به طور خلاصه (EGLS) همان OLSبرای متغیرهای تبدیل شده است که فرض استاندارد حداقل مربعات را تأمین می کمند (خاکی، ۱۳۹۰). در این تحقیق، به منظور رفع ناهمسانی واریانس از تخمین زن های (EGLS) استفاده شده است.

• • خود همبستگی -^[۲۴]در مفهوم رگرسیون، مدل کلاسیک رگرسیون خطی فرض می کند که در اجزای اخلال u خود همبستگی وجود ندارد. به طور سمبلیک داریم :

E (u_i u_j) = 0 i ≠ j
به طور ساده مدل کلاسیک فرض می کند که جزء اخلال مربوط به یک مشاهده، تحت تأثیر جزء اخلال مربوط به مشاهده دیگر قرار نمی گیرد. اما اگر چنین وابستگی وجود داشته باشد به آن خود همبستگی گویند. یکی از مشهورترین آزمون های تشخیص خود همبستگی، آزمون دوربین – واتسن (DW)^[25]، است (افلاطونی و نیکبخت، ۱۳۸۹) و همواره بین صفر و چهار قرار دارد. اگر d ≈ ۰ باشد دال بر وجود خود همبستگی مثبت و اگر d ≈ ۲^[۲۶]نشان دهنده عدم وجود خود همبستگی است و اگر d ≈ ۴ باشد، نشان دهنده خود همبستگی منفی است. در حالت وجود خود همبستگی، تخمین زن های OLS‌ بدون تورش^[۲۷] و سازگارند، اما کارا نیستند، در نتیجه نمی توان آزمون های F , Tمعمولی معناداری را به خوبی به کاربرد و از این رو اقدامات درمانی موردنیاز می باشد. الگویی که عموماً برای رفع این مشکل مورد استفاده قرار می‎گیرد، الگوی خود رگرسیونی است که با AR^[28] نشان داده می شود. چنان چه خود همبستگی با ورود جمله AR (1)برطرف شود به این معنی است که خود همبستگی مرتبه اول وجود داشته و در صورت عدم رفع خود همبستگی چنان چه این خود همبستگی با ورود جملات ARمرتبه n رفع شود، نشان می دهد که رگرسیون از خودهمبستگی مرتبه n برخوردار بوده است (گجراتی، ۱۳۹۰، ص ۳۱).

• • نرمال بودن ^[۲۹]-برای بررسی نرمال بودن داده ها از آزمون های نرمال بودن استفاده می شود. این آزمون ها به طور کلی به دو گروه شامل روش های ترسیمی و روش های عددی تقسیم می شوند. روش های ترسیمی تنها تصویری از توزیع متغیر تصادفی را ارائه می کنند اما روش های عددی قادرند معیاری عینی و کمی برای قضاوت در خصوص نرمال بودن توزیع متغیر تصادفی فراهم نمایند. در روش های عددی می توان هم از آمار توصیفی و هم از تکنیک ها و آزمون های مختلف آمار استنباطی استفاده کرد. در این تحقیق با بهره گرفتن از آزمون جارک – برا (به عنوان یک روش عددی) به آزمون نرمال بودن داده ها پرداخته شده است. در این آزمون از اختلاف بین ضریب کشیدگی و چولگی داده های مورد بررسی می توان به نرمال بودن توزیع داده ها پی برد. در این آزمون فرض صفر مبتنی بر نرمال بودن است که در صورت به دست آمدن احتمال تأیید کمتر از ۵ درصد، فرض صفر با احتمال ۹۵ درصد اطمینان پذیرفته می شود. این آزمون در جریان بررسی آمار توصیفی داده های تحقیق انجام شده است.

• • هم خطی^[۳۰]-هم خطی در اثر ارتباط خطی یا فنی متغیرهای مستقل مدل به وجود می آید. معیار تشخیص هم خطی (به تورم واریانس معروف است) مبتنی بر تغییر ضریب تعیین و واریانس رگرسیون در نتیجه ورود متغیرهای هم خط به مدل است. از جنبه کاربردی تا زمانی که میزان توضیح دهندگی مدل به واسطه ورود متغیرهای هم خط کاسته نشود و ضرایب رگرسیونی آن ها نیز معنادار باشند، در جهت رفع هم خطی اقدامی صورت نمی‎گیرد. راه کار رفع هم خطی پیش از حذف متغیرهای شدیداً هم خط، استفاده از تحلیل عاملی یا همان ادغام کردن تأثیر متغیرهای هم خط در قالب یک متغیر روی مدل است (آذر، ۱۳۸۱).

• • مانایی متغیرها^[۳۱]-از آن جا که ممکن است متغیرهای اقتصادی دارای داده های تلفیقی نامانا باشند. بنابراین باید قبل از به کارگیری در مدل، بررسی لازم در خصوص مانایی آن ها صورت گیرد و نسبت به مانا یا نامانا بودن متغیرهای تلفیقی اطمینان حاصل شود. در واقع، به طور معمول عملیاتی مانند استفاده از روش حداقل مربعات معمولی (OLS) در تحقیقات تجربی با فرض مانا بودن متغیرهای سری زمانی صورت می گیرد. مانایی در مجموع به دو شکل مانای اکید و مانای ضعیف قابل بررسی است. مانای اکید به این معنی است که عامل تغییر زمان هیچ گونه تأثیری بر تابع توزیع مشترک ندارد. در عمل، با توجه به دشوار بودن آزمون‎های مانایی اکید، محقق ها معمولاً از آزمون های مانایی ضعیف استفاده می کنند. بر همین اساس، در این تحقیق نیز متغیرها در صورت برخورداری از خصوصیات مانایی ضعیف، مانا شناخته می شوند. ثبات میانگین، ثبات واریانس و ثبات کوواریانس فرایند تصادفی به ازای مقادیر مختلف t، از خصوصیات مانایی ضعیف است. به منظور پرهیز از به کارگیری داده های تلفیقی نامانا از سه روش زیر می توان متغیرهای موجود در مدل را آزمون کرد :

الف: روش ترسیمی ؛
ب: روش همبسته نگار (که تابع خود همبستگی را در مقابل تعداد مشخصی وقفه ترسیم می کند ) ؛
ج: روش آزمون ریشه واحد
همچنین، برای بررسی و آزمون ریشه واحد در نرم افزارهای آماری سه آزمون متداول به شرح زیر وجود دارد که به طور معمول مورد استفاده قرار می گیرند :

• • آزمون دیکی فولر ^[۳۲](DF)

• • آزمون دیکی فولر افزوده شده (ADF)^[33]

• • آزمون فیلیپس پرون (PP)^[34]

در آزمون دیکی فولر روال کار بر این است که متغیر دارای داده تلفیقی را با یک وقفه خود رگرس می کنند:
μ + ρy_t-1 + ς
سپس می توان نتیجه گرفت که سری y یک سری مانا می باشد، اگر شیب وقفه آن در رگرسیون بالا ۱>ρ>1- باشد. در صورتی که ۱ = ρ باشد می توان گفت سری نامانا می باشد. چنان چه مدل گام تصادفی با مقصد نامعلوم باشد در این صورت در طی فرایند آغازشده در برخی نقاط واریانس متغیر وابسته به طور مداوم همراه با زمان افزایش یافته و به سوی بی نهایت حرکت می کند. در آزمون دیکی فولر افزوده معادله رگرسیون به صورت تفاضلی به شرح زیر تدوین می شود :
در این رگرسیون شرط مانایی کوچک تر از صفر بودن سیگما (ρ) است. همچنین با رعایت وجود وقفه کمتر باید تا جایی به مدل وقفه داد که مشکل خود همبستگی آن حل شود. در نرم افزارهای اقتصادسنجی معمولاً‌ ناحیه بحرانی آزمون ریشه واحد در سه سطح اطمینان مختلف شامل : ۹۹ درصد، ۹۵ درصد و ۹۰ درصد صورت می گیرد. در این جا، فرض صفر دلیل نامانایی و رد فرض صفر دلیل بر مانایی شمرده می شود. نحوه دستیابی به نتیجه در آزمون دیکی فولر افزوده، مقایسه با مقدار بحرانی است. در صورتی که آماره آزمون ناحیه بحرانی بزرگ تر باشد، آن گاه فرض صفر رد می شود. در صورتی که داده های تحقیق از نوع سری زمانی باشند آزمون فیلیپس – پرون مناسب است. در صورتی که نتیجه آزمون ریشه واحد، حاکی از نامانایی متغیرهای سری زمانی باشد راه حل موجود در این رابطه تفاضل گیری و توجه به آزمون هم انباشتگی است. در واقع هنگامی که متغیرها مانا نمی باشند، اضافه کردن روند زمانی در بین متغیرها و یا کم کردن روند قطعی از متغیرها موجب مانایی متغیرها نخواهد شد. البته اگر چه روش معمول رسیدن به مانایی تفاضل گیری است اما از آن جا که این اقدام موجب از دست دادن اطلاعات داده ها می گردد، به عنوان راه حل نهایی حل مشکل نامانایی توصیه شده است و توسط محقق ها به ویژه در خصوص داده های اقتصادی که معمولاً نامانا هستند، مورد استفاده قرار می گیرد، زیرا برای حفظ اطلاعات در رابطه با سطح بلندمدت متغیرها کار خاصی نمی توان انجام داد (خاکی، ۱۳۹۰، ص ۲۳).

• • نحوه عملکرد جمله AR-وجود خود همبستگی نشان دهنده این مطلب است که بین اجزای اخلال یک دوره با دوره های گذشته ارتباط وجود دارد. ورود جملات َAR در هر مرتبه، موجب برطرف شدن خود همبستگی مرتبه اول، دوم وnام می شود. به این صورت که فرض می شود که رابطه اجزای اخلال به صورت زیر باشد:

u_t = ρ. u_t-1 +
که در آن ρ معروف به ضریب خود همبستگی و جزء اخلال تصادفی می باشد. چنان چه ρ = ۱ باشد، خواهیم داشت :
u_t - u_t-1 =
به این ترتیب معادله رگرسیون برای دوره های t – ۱ , t‌ به صورت زیر خواهد بود :
Y_t = β_۰ + β_۱X_t + u_t
Y_t-1 = β_۰ + β_۱X_t-1 + u_t-1
با کسر دو معادله از هم به معادله زیر می رسیم که در واقع جزء اخلال این معادله عددی است که از تفاضل دو جمله خطای قبلی به دست آمده و مستقل از جملات دیگر است :
به این ترتیب اطلاعات یک دوره از کل دوره های مورد بررسی حذف شده و خود همبستگی ایجادشده رفع می شود. لذا جملات AR، در هر مرتبه ای منجر به از بین رفتن خود همبستگی بین اجزای اخلال مدل می‎شوند (خاکی، ۱۳۹۰). در این تحقیق به منظور تشخیص خود همبستگی بین اجزای اخلال مدل رگرسیون، از آماره DW‌ (دوربین – واتسن) استفاده شده است.
مشکل های دیگری مانند همبستگی متقاطع در واحدهای تکی در نقاط زمانی یکسان نیز وجود دارند. تکنیک های تخمین متعددی برای بررسی برخی از این مشکل های وجود دارد. دو روش بسیار معروف و رایج عبارتند از :

1. مدل تأثیر های ثابت (FEM)^[35]

با توجه به نمودار ۴-۲-۳ مشاهده می­ شود که مخزن کروی به علت منفی بودن تابع سطح تسلیم هنوز وارد ناحیه ی پلاستیک نشده است.
برای مشخصات مذکور ولی با فشار داخلی P=15.5 MPa نتایج به همان ترتیب بالا در شکل­های ۴-۲-۴ تا ۴-۲-۶ آمده است.

شکل ۴-۲-۴ : نمودار تنش شعاعی بر حسب شعاع برای مشخصات a=0.5 m، b=0.51 m، ، ، ، و با توجه به بارگذاری و ΔT=10°C
شکل ۴-۲-۵ : نمودار تنش مماسی بر حسب شعاع برای مشخصات a=0.5 m، b=0.51 m، ، ، ، و با توجه به بارگذاری و ΔT=10°C
شکل ۴-۲-۶ : نمودار اختلاف تنش مماسی با شعاعی بر حسب شعاع برای مشخصات a=0.5 m، b=0.51 m، ، ، ، و با توجه به بارگذاری و ΔT=10°C
به تدریج شاهد تغییرات تنش­ها بر اساس تغییرات فشار داخلی در راستای شعاع می­شویم. برای مشخصات مذکور ولی با فشار داخلی P=15.6 MPa نتایج به همان ترتیب بالا در شکل­های ۴-۲-۷ تا ۴-۲-۹ آمده است.
شکل ۴-۲-۷ : نمودار تنش شعاعی بر حسب شعاع برای مشخصات a=0.5 m، b=0.51 m، ، ، ، و با توجه به بارگذاری و ΔT=10°C
شکل ۴-۲-۸ : نمودار تنش مماسی بر حسب شعاع برای مشخصات a=0.5 m، b=0.51 m، ، ، ، و با توجه به بارگذاری و ΔT=10°C
شکل ۴-۲-۹ : نمودار اختلاف تنش مماسی با شعاعی بر حسب شعاع برای مشخصات a=0.5 m، b=0.51 m، ، ، ، و با توجه به بارگذاری و ΔT=10°C
با توجه به دنبال کردن نتایج مشاهده می­ شود که مسیر تنش­ها نیز عوض می­ شود. اکنون برای فشار داخلی P=15.8 MPa (فشار تسلیم) نتایج به همان ترتیب مذکور در شکل­های ۴-۲-۱۰ تا ۴-۲-۱۲ آمده است با این فشار داخلی از قسمت درونی وارد ناحیه­ی پلاستیک می­ شود.
شکل ۴-۲-۱۰ : نمودار تنش شعاعی بر حسب شعاع برای مشخصات a=0.5 m، b=0.51 m، ، ، ، و با توجه به بارگذاری و ΔT=10°C
شکل ۴-۲-۱۱ : نمودار تنش مماسی بر حسب شعاع برای مشخصات a=0.5 m، b=0.51 m، ، ، ، و با توجه به بارگذاری و ΔT=10°C
شکل ۴-۲-۱۲ : نمودار اختلاف تنش مماسی با شعاعی بر حسب شعاع برای مشخصات a=0.5 m، b=0.51 m، ، ، ، و با توجه به بارگذاری و ΔT=10°C
حال با مقایسه کردن اختلاف تنش­ها در فشارهای متفاوت شاهد تغییرات آن­ها در طول ضخامت می­باشیم. همچنین با مشاهده­ آن­ها، پی به روند تغییرات تنش­ها در اثر افزایش بارگذاری بردیم.
ب - برای کره­ای با مشخصات a=0.5 m و b=0.51 m با بارگذاری ، و با فرض پارامترهای ، ، ، و نتایج حل الاستیک کلی به صورت نمودار تنش شعاعی بر حسب شعاع در شکل ۴-۲-۱۳، نمودار تنش مماسی برحسب شعاع در شکل ۴-۲-۱۴ و نمودار اختلاف آن­ها برحسب شعاع در شکل ۴-۲-۱۵ آورده شده است. همان­طور که مشاهده می­ شود برعکس نتایج آورده شده در قسمت الف، مخزن کروی از قسمت بیرونی وارد ناحیه­ی پلاستیک می­ شود.
شکل ۴-۲-۱۳ : نمودار تنش شعاعی بر حسب شعاع برای مشخصات a=0.5 m، b=0.51 m، ، ،، و ، با توجه به بارگذاری و ΔT=10°C
شکل ۴-۲-۱۴ : نمودار تنش مماسی بر حسب شعاع برای مشخصات a=0.5 m، b=0.51 m، ، ،، و ، با توجه به بارگذاری و ΔT=10°C
شکل ۴-۲-۱۵ : نمودار اختلاف تنش مماسی با شعاعی بر حسب شعاع برای مشخصات a=0.5 m، b=0.51 m، ، ،، و ، با توجه به بارگذاری و ΔT=10°C
خلاصه­ای از نتایج بالا در جدول ۴-۲-۱ آورده شده است.
جدول ۴-۲-۱ : مقایسه­ مواد با پارامترهای مادی متفاوت

با توجه به نتایج بالا، پی به اهمیت بارگذاری فشار داخلی و پارامترهای ماده و تأثیر آن­ها بر همدیگر می­بریم.
فصل پنجم
نتایج الاستو – پلاستیک
نتایج الاستو- پلاستیک
مهمترین بخش این پایان نامه، نتایج به دست آمده در این قسمت بر اساس رفتار الاستو- پلاستیک مخازن کروی از جنس مواد تابعمند برای بارگذاری چرخه­ای می­باشد. ابتدا برای کره­ای با شعاع درونی ۰۶/۰ و شعاع خارجی ۱/۰ با تغییرات بارگذاری تحلیل الاستو – پلاستیک صورت گرفته و ناحیه­ی تسلیم در آن با تغییر پارامترهای ماده مشخص شده است. در بخش بعدی نتایج را برای کره­ای با مشخصات a=0.06 m، b=0.1 m، ، ، ، ، و و به دست آورده­ایم. با توجه به این­که ناحیه­ی بیرون مخزن از جنس فولاد خالص گرفته شده است پارامترهای ثابت مادی به همان صورت جدول ۴-۱ به اضافه­ی در نظر گرفته­ایم.
۵-۱- نتایج الاستو – پلاستیک برای بارگذاری در یک مرحله
نتایج رفتار مخزن کروی مذکور تحت شرایط مرزی متفاوت با پارامترهای مختلف در جدول ۵-۱-۱ نشان داده شده است.
جدول ۵-۱-۱ : نتایج رفتار مخزن با شعاع درونی ۰۶/۰ و شعاع خارجی ۱/۰ تحت بارگذاری گرادیان دما و فشار داخلی

2-2-3-7

انتشارات

• مجله پزشکی هرمزگان

• واحد انتشارات دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان

• خبرنامه پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان

• فصل نامه آمار و اطلاع رسانی دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان

2-3 مروری بر مطالعات انجام شده:
2-3- 1 پیشینه تحقیق داخلی:
فاطمه خدادادی تحقیقی پیرامون “بررسی مهارتهای سه گانه (فنی , انسانی , ادراکی )مدیران با اثربخشی آنها در دبیران دخترانه شهر ساری در سال تحصیلی “83-82 ” داشته است.که نتیجه آن نظریه رابرت کاتز را تایید می کند و نشان می دهد که مهارتهای فنی , انسانی و ادراکی برای مدیران در انجام وظایف بهتر در جهت نیل به اثربخشی دبیرستان ها ضروری است.

محمود گودرزی 1381, پایان نامه ای با عنوان ” طراحی و تبیین الگوی مهارتهای سه گانه مدیریتی , مدیران سازمان تربیت بدنی جمهوری ایران” انجام داده است.هدف از انجام این پژوهش طراحی و تبیین الگوی سه گانه مدیریتی برای مدیران سطوح عالی و میانی و عملیات سازمان تربیت بدنی رابطه معنی داری
وجود دارد.بنابراین لزوم وجود مهارت برای مدیران رده های عالی میانی و عملیاتی سازمان تربیت بدنی جمهوری اسلامی ایران تایید شده است .
غلامرضا محمدی 1377 , بررسی مهارتهای مدیران بیمه مرکزی ایران و تاثیر آن بر بهره وری آن سازمان را مورد تحقیق قرار داد که نتایج تحقیق حاکی از آن است که بین مهارتهای مدیریتی مدیران بیمه مرکزی ایران با بهره وری آنان ارتباط معنی داری وجود دارد.
مهدی زاده در سال 1375 تحقیقی تحت عنوان “بررسی مهارتهای انسانی مدیران و اثربخشی آنها از دیدگاه دبیران در مدارس راهنمایی شهرستان بیرجند ” انجام داد .نتایج حاصل از انجام این تحقیق به طور خلاصه عبارت از موارد زیر میباشد:
الف-بین مهارتهای انسانی مدیران با اثربخشی آنها رابطه وجود دارد.
ب-بین نگرش دبیران و مدیران نسبت به مهارتهای انسانی تفاوتی وجود نداشت.
ج-مهارت انسانی میان زن و مرد تفاوت نداشت.
سیف الله یزدی 1376, ارزيابي‌ مهارتهاي‌ مديريتي‌ موردنياز مديران‌ صنعت‌ برق‌ دراستان‌ مازندران‌ مرد بررسی قرار داد که این تحقيق‌ با هدف‌ ارزيابي‌ مهارتهاي‌ مديريتي‌(فني‌، انساني‌،ادراكي‌)مورد نياز مديران‌ شركت‌ توزيع‌ نيروي‌ برق‌ استان‌ مازندران‌ و به منظور ارائه‌ پيشنهادهائي‌ جهت‌ بهسازي‌ مهارتهاي‌ مديريتي‌ مديران‌ و ارائه‌ رهنمودهائي‌ به‌ منظور انتخاب‌ مديران‌ صورت‌ گرفته‌ است‌.
در این تحقیق نظريات‌ انديشمندان‌ علوم‌ رفتاري‌ درباره‌ مهارتهاي‌ مديريتي‌ مورد بررسي‌ قرار گرفت‌ه است و باتوجه‌ به‌ نظريات‌ عنوان‌ شده‌ مدل‌ رابرت‌ كتز در مورد مهارتهاي‌ فني‌، انساني‌ و ادراكي‌ مديران‌ سطوح‌ ارشد، مياني‌ و عملياتي‌ انتخاب‌ گرديده است.
مدل‌ ياد شده‌ بيان‌ کرده است كه‌ مديران‌ سطوح‌ سه‌گانه‌ براي‌ ثمر بخشي‌ نياز به‌ مهارتهاي‌ مختلفي‌ دارند. براين‌ اساس‌ مديران‌ سطوح‌ ارشد براي‌ ثمر بخشي‌ نياز بيشتري‌ به‌ مهارتهاي‌ ادراكي‌ داشته‌ و مديران‌ سطوح‌ عملياتي‌ براي‌ ثمر بخشي‌ نياز بيشتري‌ به‌ مهارتهاي‌ فني‌ دارند و نياز به‌ مهارت‌ انساني‌ براي‌ مديران‌ هرسه‌ سطح‌ يكسان‌ مي‌باشد.
يافته‌هاي‌ تحقيق‌ نشان‌ مي‌دهد كه‌ مديران‌ سطوح‌ سه‌گانه‌ در هر سه‌ سطح‌ سازماني‌ معتقدند كه‌ مديران‌ سطوح‌ ارشد براي‌ ثمر بخشي‌ نياز بيشتري‌ به‌ مهارتهاي‌ ادراكي‌ دارند كه‌ همين‌ مديران‌ در مورد مهارتهاي‌ فني‌ مديران‌ سطوح‌ سه‌گانه‌ بيشترين‌ نياز را براي‌ مديران‌ سطح‌ عملياتي‌ دانسته‌اند .در مورد مهارتهاي‌ انساني‌ كه‌
فرض‌ بر مساوي‌ بودن‌ نياز در هرسه‌سطح‌ سازماني‌ بوده‌ است‌ يافته‌ها نشان‌ مي‌دهد كه‌ مديران‌ سطوح‌ سه‌گانه‌ معتقدند مديران‌ سطح‌ مياني‌ بيشترين‌ نياز را به‌ مهارتهاي‌ انساني‌ دارند.
خسرو عباسی تحقیقی با عنوان ” بررسی میزان مهارتهای مدیریتی (فنی ,انسانی, ادراکی)مدیران دوره متوسطه سازمان آموزش و پرورش شهرستانهای استان تهران انجام داده است.نتایج حاصل از این تحقیق عبارت است از:
1-مدیران دوره متوسطه از مهارت فنی لازم جهت اداره امور مدرسه برخوردارند.
2- مدیران دوره متوسطه از مهارت انسانی لازم جهت اداره امور مدرسه برخوردارند.
3- مدیران دوره متوسطه از مهارت ادراکی لازم جهت اداره امور مدرسه برخوردارنیستند.
4-مهارت فنی مدیران زن بیشتر از مدیران مرد است و این تفاوت معنی دار است.
5- مهارت انسانی مدیران زن بیشتر از مدیران مرد است و این تفاوت معنی دار است.
6-بین مهارت ادراکی مدیران زن و مرد تفاوت معنی داری وجود ندارد.
7-بین مهارت فنی مدیران با سطوح تحصیلی مختلف تفاوت معنی داری وجود دارد.
8- بین مهارت انسانی مدیران با سطوح تحصیلی مختلف تفاوت معنی داری وجود دارد.
9- بین مهارت ادراکی مدیران با سطوح تحصیلی مختلف تفاوت معنی داری وجود دارد.
10-بین مهارت سه گانه مدیران با رشته های تحصیلی مرتبط و غیر مرتبط تفاوت معنی داری وجود دارد.هر سه مهارت فنی , انسانی و ادراکی مدیران دارای تحصیلات دانشگاهی مرتبط با مدیریت مدرسه بیشتر از مهارتهای سه گانه مدیران با تحصیلات دانشگاهی غیرمرتبط است.
11-بین سابقه خدمت و سطح مهارتهای مدیران رابطه وجود دارد.با افزایش سابقه خدمت در آموزش و پرورش بر مهارتهای سه گانه مدیریتی آنان افزوده می شود.
12-بین سابقه مدیریت و سطح مهارت فنی مدیران رابطه وجود ندارد.
13- بین سابقه مدیریت و سطح مهارت انسانی مدیران رابطه وجود ندارد.
15- بین سابقه مدیریت و سطح مهارت ادراکی مدیران رابطه وجود دارد.
“نیاز سنجی آموزشی مدیران میانی بانک تجارت در زمینه مهارتهای مدیریتی” عنوان پایان نامه نیره السادات سید شجاع در سال 1385 بوده است.
نتایج تحقیق حاکی از آن است که مهارت فنی توانایی استقرار سیستم مدیریت کیفیت در سازمان و مهارت ادراکی توانایی مدیریت بحران ومهارت فنی توانایی استفاده از شیوه های علمی محاسبه سود و زیان در رتبه های اول تا سوم قرار گرفتند.ازنظر مدیران میانی مهارتهای فنی بترتیب توانایی استقرار سیستم مدیریت کیفیت در سازمان , توانایی استفاده از شیوه های علمی محاسبه سود و زیان و برخورداری از مدیریت ریسک به ترتیب در رتبه های اول تا سوم قرار گرفتند.ازنقطه نظر مدیران میانی مهارتهای انسانی بترتیب توانایی جلب و جذب مشارکت مشتران , کاهش مقاومت کارکنان در مقابل تغییر و توانایی تشویق کارکنان به ترتیب در رتبه های اول تا سوم قرار گرفتند.ازنقطه نظر مدیران میانی مهارتهای ادراکی بترتیب توانایی مدیریت بحران , برخورداری از تفکر استراتژیک و توانایی ایجاد طرحهای نو به ترتیب در رتبه های اول تا سوم قرار گرفتند.
بین میانگین نیاز به مهارتهای فنی, انسانی و ادراکی مدیران میانی زن و مدیران میانی مرد تفاوت معنی داری مشاهده نگردید.بین میانگین نیاز به مهارتهای فنی , ادراکی و انسانی بین گروه های سنی تفاوت آماری معنی داری مشاهده نگردید.بین میزان میانگین نیاز به مهارتهای فنی , ادراکی و انسانی بر اساس سابقه خدمت تفاوتی مشاهده نگردید. بین میانگین نیاز به مهارتهای فنی , ادراکی و انسانی بر اساس تحصیلات افراد مورد مطالعه تفاوتی مشاهده نگردید.
بر اساس نتایج به دست آمده مابین نیاز آموزشی به مهارتهای سه گانه مدیریتی بر حسب متغیرهای تعدیل کننده (سن, جنسیت, میزان تحصیلات و سابقه خدمت)تفاوت معنی داری وجود ندارد.

ه) الگوسازی^[59]: راه ديگر توانمندسازي افراد، الگوسازي يا نمايش الگوي رفتاري صحيح است .باندورا دريافت كه مشاهده افراد موفق در فعاليت­هاي چالشي، محرك نيرومندي براي ديگران مي­باشد تا اعتقاد پيدا كنند كه آنان نيز مي­توانند كامياب شوند .اين كار باعث مي­شود تا افراد يك كار را قابل ­انجام تلقي نمايند و اينكه بدانند شغل در محدوده قابليت­هاي آنان است و كاميابي امكان­پذير مي­باشد(همان).
و) کار تیمی^[60]: اين پديده به دليل روحية تعاون و هم­افزايي، در سال­هاي اخير به شدت مورد توجه قرار گرفته است .اين مقوله از پيامدهاي بيش از حد تقسيم وظيفه در كارها درگذشته بوده است لذا از بعد توانمندسازي حائز اهميت مي­باشد(همان).
ط) ایجاد اعتماد: اعتماد بنيادي­ترين احساسي است كه هر فرد مي­تواند آن را تجربه كند. جهت تقويت اعتماد
ميان كاركنان و مديريت، اقدامات زيرسودمند مي­باشد:
توجه و احترام به نقطه نظرات كاركنان؛
تشويق كاركنان به تبادل آزاد اطلاعات؛
فراهم نمودن سهولت دسترسي كاركنان به مديريت سازمان؛
دادن آزادي عمل به كاركنان در ارائه طرحهاي مربوطه(آقایار، 1382)
مدل­های توانمندسازی:
مدل­های ارئه شده توسط صاحب­نظران بسیارند. دراین تحقیق برتعدادی از این مدل­ها به عنوان پیشینه تحقیق اشاره می­ شود. برای تحقق بخشیدن به مفهوم توانمندسازی به شیوه­ای کاملا عام تلاشی ناموفق است. هرسازمانی اقتضائات خود را دارد، بنابراین چالش توانمندسازی باید با توجه به نوع وظیفه و خصوصیات فردی انجام بگیرد با این وجود، برخی از ویژگی­های عام در ابعاد توانمندسازی توسط نویسندگان مختلف بیان شده است که به نظر می­رسد صاحبنظران در این ویژگی­ها توافق نظر دارند(فرهنگی و اسکندری، 1382). اکنون به شرح مختصر بعضی از این مدل­ها که قابل فهم­تراند می­پردازیم:

مدل توماس و ولتهاوس^[61]
توماس و ولتهاوس روش كلي­اي را كه كانگر و كانگو^[62] در سال 1981ارايه كرده بوند، بسط و گسترش دادند و پيشنهاد كردند كه توانمندسازي بهتر است به منزله ساختاري چند بعدي مورد توجه قرار گيرد. اين دو پژوهشگر در مدل مفهومي خود از توانمندسازي كاركنان به تحليل ابعاد چهارگانه توانمندسازي، يعني تأثير، انتخاب، شايستگي و معناداربودن پرداخته­اند. همچنين از ديدگاه اين دو پژوهشگر هر چقدر درجه اعتقاد فرد به تأثير كار، فرصت انتخاب، شايستگي لازم و درجه معنادار بودن بيشتر باشد، ميزان احساس توانمندسازي كاركنان نيز به تبع آن بيشتر است و بدون احساس معنادار بودن، توانمندسازي به خودي خود وجود ندارد(توماس و ولتهوس، 1990).
مدل باون ولاولر^[63] :
باون و لاولر توانمندسازی را تنها نوعی راهبرد در سهیم کردن هر چه بیشتر کارکنان در قدرت می­دانند. دراین مدل، دسترسی به اطلاعات نقش مهمی در تصمیم ­گیری ایفا می­ کند که موجب توانمندی می­ شود این صاحب­نظران عامل توانمندی را در چهارجز سازمانی می­دانند:
1 )اطلاعات درباره عملکرد سازمان
2)پاداش بر مبنای عملکرد سازمانی
3)قدرت در اخذ تصمیمات موثر بر جهت سازمان
4 ) قدرت در اخذ تصمیمات موثر بر عملکرد سازمان
باون و لاولر معتقدند وقتی توانمندسازی وجود دارد که شرکت­ها قدرت، اطلاعات، دانش، پاداش­ها را در سازمان توزیع کند. در این مدل بین عناصر چهارگانه، توانمندسازی به صورت ضرب ریاضی است، یعنی اگر یکی از این عناصر چهارگانه صفر باشد توانمندسازی نیز صفر است و با فقدان توانمندسازی روبه هستیم(باون و لاولر 1992، به نقل از ابطحی و عابسی1386).
مدل مگ لاگان و نل^[64] :
آنها یک مدل چند بعدی در مورد توانمندسازی ارائه می­ کنند. به اعتقاد آنها افراد توانمند اختیارات و مسولیت­هایشان را به سطوح دیگر سازمان که به صورت مستقیم همکاران را برای حل مسله، هماهنگ می­ کند، تفویض کنند. ابعاد توانمندی شامل ارزش­های شرکت، ساختار سیاسی اطلاعاتی، تسهیل رهبری، ارتباطات باز، روابط مبتنی بر عملکرد، کارکنان آگاه، شایسته و با مهارت بالا، کنترل مبتنی بر بازخورد و در نهایت نظام پرداخت و پاداش باعث ایجاد توانمندی می­شوند(مک لاگان و نل1997به نفل از عابسی، 1388)
شکل2-2- مدل توانمندسازی مک لاگان و نل
مدل توانمند سازی گائو^[65]:
موسسه گائو نتیجه مطالعات خود را در شش گام اصلی برای توانمندسازی کارکنان ارائه کرد و معتقد است توجه به توانمندسازی کارکنان و درگیر کردن آنها در امور اجرایی، تغییر را آسان­تر می­ کند.
شکل2-3- مدل توانمندسازی گائو
این شش گام عبارتند از:
*ابراز تعهد مدیریت ارشد
*درگیر کردن اتحادیه ­های کارکنان؛
*بهره­ گیری از گروه ­های کارکنان در جهت اجرای ماموریت سازمان؛
*آموزش کارکنان در راستای ارتقای دانش، مهارت ­ها و توانایی­ها؛
*درگیر کردن کارکنان در برنامه­ ریزی و سهیم­کردن آنها در اطلاعات عملکردی سازمان؛
*تعامل مابین مدیران ارشد و کارکنان خط مقدم(عابسی و کرد، 1388)
مدل کوئین و اسپریتزر^[66]:
ازنظرآنها توانمند­سازی در دو دیدگاه ایستا و پویا تقسیم می­ شود. در دیدگاه ایستا اعتقاد براین است که توانمندسازی تفویض تصمیم ­گیری در یک چارچوب روشن است. ولی دیدگاه پویا شامل مراحل زیر می­باشد:
1 )ایجاد چشم­انداز روشن و چالش برای رسیدن به آنها؛
2)وجود جریان باز اطلاعات در سازمان و انجام کارتیمی؛
3 )برقرای نظم و اعمال نظارت؛
4) وجود حمایت سازمانی و احساس امنیت و ثبات(کوئین و اسپریتزر1997، به نقل از فرهنگی و اسکندری، 1382)
مدل باندورا :^[67]
باندورا اعتقادات خوداثربخشی و نقش آنها را در احساس توانمندی شخصی مفهوم­سازی کرده است. حاصل پژوهش وی معرفی مدلی با چهار عنصر به این شرح می­باشد:
1 )استفاده از حمایت احساسی مثبت درفشارها و هیجانات کاری؛
2 )استفاده از ترغیب و تشویق مثبت؛
3 )داشتن مدل از افراد موفقی که اعضا آن را می­شناسند؛
4 )تحقق تجارب واقعی از تسلط در انجام موفق کارها(تجربه موفق)(باندورا1989، به نقل از فرهنگی و اسکندری، 82).
مدل ایده­ال نولر^[68] :