۴-۲-۴- سرانه انتشار پژوهشگران ایرانی در رده­های موضوعی

نتایج بررسی سرانه انتشار پژوهشگران ایرانی در هر رده موضوعی در جدول ۴-۱ بر اساس نظم کاهشی سرانه انتشار به تصویر کشیده شده است. بررسی دامنه سرانه انتشار نشان می­دهد که تفاوت بسیاری به این لحاظ بین رده­های موضوعی مختلف وجود دارد، به نحوی که از ۴۹/۶۱ در رده موضوعی شیمی تا ۴۸/۱ در رده موضوعی چندرشته­ای متغیر است. رده موضوعی شیمی با مقدار ۴۹/۶۱ مقاله بر پژوهشگر، نه تنها در تعداد انتشارات بلکه در سرانه انتشار رتبه نخست را در میان رده­های موضوعی مختلف احراز کرده است. پس از آن، رده­های موضوعی روانپزشکی/ روانشناسی و علوم اعصاب و رفتار به ترتیب با مقدار ۶۷/۲۲ و ۲۱ رتبه ­های دوم و سوم را کسب کرده ­اند. رده­های موضوعی پزشکی بالینی و مهندسی به ترتیب با مقدار ۴۳/۱۸ و ۲۲/۱۸ رتبه ­های چهارم و پنجم را به لحاظ سرانه انتشار به خود اختصاص داده­اند. همچنین، چندرشته­ای، بیولوژی و بیوشیمی و علوم کشاورزی به ترتیب با مقدار ۴۸/۱، ۱۳/۳ و ۷۹/۳ کمترین سرانه انتشار را به خود اختصاص داده­اند.

۴-۲-۴-۱- مقایسه سرانه انتشار پژوهشگران ایرانی در رده­های موضوعی

ابتدا نرمال بودن توزیع داده ­های مربوط به هر رده موضوعی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاصل نشان داد که پیش­فرض توزیع نرمال داده­­ها برقرار نمی­ شود (مراجعه کنید به جدول ۲ پیوست) . بنابراین به منظور بررسی وجود اختلاف معنا­دار بین سرانه انتشار در رده­های موضوعی مختلف از آزمون کروسکال-والیس استفاده شد. نتایج به دست آمده در جدول ۴-۳ به تصویر کشیده شده است. همان­گونه که مشاهده می­ شود، نتیجه آزمون کروسکال-والیس نشان از معناداری اختلاف بین سرانه انتشار در رده­های موضوعی مختلف در سطح اطمینان ۹۹ درصد دارد (۰۰۰۱/۰ P=، ۲۲/۷۰X­^۲=) .

جدول ۴-۳- آزمون کروسکال-والیس برای مقایسه سرانه انتشار پژوهشگران ایرانی در رده­های موضوعی مختلف

خی دو
درجه آزادی
سطح معناداری

۲۲/۷۰
۱۹
۰۰۰۱/۰

 

به منظور شناسایی رده­های موضوعی که این اختلاف را ایجاد کرده ­اند، در ادامه از آزمون یو-مان-ویتنی استفاده شد. نتایج این آزمون در جدول ۴-۴ به تصویر کشیده شده است. همان­گونه که مشاهده می­ شود اختلاف در سرانه انتشار به رد­ه­های موضوعی بیولوژی و بیوشیمی، شیمی، مهندسی، علوم مواد و چندرشته­ای با برخی دیگر از رده­های موضوعی بازمی­گردد، به نحوی که سرانه انتشار رده بیولوژی و بیوشیمی به طور معناداری از رده­های پزشکی بالینی، مهندسی، محیط زیست/بوم­شناسی، علوم مواد، بیولوژی مولکولی و ژنتیک و فیزیک کمتر بوده، اما از رده موضوعی ریاضیات بیشتر است. همچنین سرانه انتشار رده موضوعی شیمی به طور معناداری از رده­های پزشکی بالینی، بیولوژی و بیوشیمی، علوم رایانه، مهندسی، محیط زیست/بوم­شناسی، ایمونولوژی، علوم مواد، ریاضیات، میکروبیولوژی، بیولوژی مولکولی و ژنتیک، چندرشته­ای، علوم اعصاب و رفتار، داروشناسی، فیزیک، علوم گیاهان و جانوران و علوم کشاورزی بیشتر است. سرانه انتشار رده موضوعی مهندسی نیز از رده­های موضوعی ایمونولوژی، میکروبیولوژی، چندرشته­ای، داروشناسی، علوم گیاهان و جانوران، علوم رایانه و علوم کشاورزی به طور معناداری بیشتر است. علاوه بر این، سرانه انتشار رده موضوعی علوم مواد نیز از رده­های موضوعی ایمونولوژی، میکروبیولوژی، چندرشته­ای و علوم کشاورزی به طور معناداری بیشتر بوده و سرانه انتشار رده موضوعی چندرشته­ای از رده­های موضوعی ریاضیات، میکروبیولوژی، بیولوژی مولکولی و ژنتیک، پزشکی بالینی، محیط زیست/بوم­شناسی، علوم اعصاب و رفتار، داروشناسی، فیزیک، علوم گیاهان و جانوران، علوم رایانه و علوم کشاورزی به طور معناداری کمتر است (جدول ۴-۴) . لازم به ذکر است که اختلاف بین سرانه انتشار دیگر رده­های موضوعی با هم معنادار نشده است.
جدول ۴-۴- رده­های موضوعی دارای سرانه انتشار متفاوت معنادار در آزمون یو-مان-ویتنی

رده موضوعی(الف)
رده موضوعی(ب)
مقدار یو-مان-ویتنی
مقدار Z
سطح معناداری

بیولوژی و بیوشیمی
پزشکی بالینی
۰۰/۲۱۹
۳۳/۲
۰۲/۰

مهندسی
۵۰/۲۱۱
۵۹/۳
۰۰۰۱/۰

در این رابطه،  پارامتری دلخواه می‌باشد که افزایش آن باعث افزایش جستجوی اطراف امپریالیست شده و کاهش آن نیز باعث می‌شود تا مستعمرات تا حد ممکن، به بردار واصل مستعمره به استعمارگر، نزدیک حرکت کنند. با در نظر گرفتن واحد رادیان برای  ، عددی نزدیک به /۴π، در اکثر پیاده‌سازی‌ها، انتخاب مناسبی بوده است [۳].

شکل ‏۳‑۸: حرکت واقعی مستعمرات به سمت امپریالیست [۳]
انتقال قدرت بین استعمارگر و مستعمره 
گاهی در حرکت مستعمرات به سمت امپریالیست ممکن است یکی‌ از کشورهای تحت سلطه به جایی برسد که قدرتش در آن جایگاه از امپریالیست بالاتر باشد، که در این صورت جایگاه این دو کشور با هم عوض شده و کشور استعمارگر به مستعمره تبدیل خواهد شد و در مرحله بعدی حرکت، مستعمرات به سمت استعمارگر جدید حرکت خواهند کرد.
رقابت استعماری
تمامی استعمارگرها تلاش می‌کنند تا بتوانند کنترل مستعمرات بقیه امپریالیست‌ها را به دست بگیرند. رقابت استعماری به مرور، قدرت ضعیف‌ترین امپراطوری را کمتر کرده و قدرت قوی‌ترها را افزایش می‌دهد. در رقابت استعماری تعدادی از کشورهای تحت سلطه ضعیف‌ترین امپراطوری (به طور معمول یک کشور) جدا شده و برای تصاحب آن‌ها بقیه استعمارگرها به رقابت می‌پردازند. این رقابت بر مبنای کل قدرت یک امپراطوری انجام می‌گیرد و امپراطوری قوی‌تر شانس بیشتری برای تصاحب این کشورها دارد.
قدرت یک امپراطوری برابر است با قدرت کشور استعمارگر، به اضافه درصدی از قدرت کل مستعمرات آن. بدین ترتیب برای قدرت کل یک امپراطوری داریم:
[۳-۲۴]
که در آن  ارزش کل امپراطوری jام و  عددی مثبت است که معمولاً بین صفر و یک و نزدیک به صفر در نظر گرفته می‌شود. کوچک در نظر گرفتن  ، باعث می‌شود که ارزش کل یک امپراطوری، تقریباً برابر با ارزش حکومت مرکزی آن (کشور امپریالیست)، شود و افزایش  نیز باعث افزایش تاثیر میزان هزینه مستعمرات یک امپراطوری در تعیین ارزش کل آن می‌شود. مقدار  در اکثر پیاده‌سازی به جوابهای مطلوبی منجر شده است.
برای مدل‌سازی رقابت میان امپراطوری‌ها برای تصاحب این مستعمرات، ابتدا احتمال تصاحب هر امپراطوری (که متناسب با قدرت آن امپراطوری می‌باشد)، با در نظر گرفتن ارزش کل امپراطوری محاسبه می‌شود. ابتدا باید از روی هزینه کل امپراطوری، ارزش کل نرمالیزه شده آن را تعیین شود که برای این منظور از رابطه زیر استفاده می‌شود:
 [۳-۲۵]
در این رابطه  ، ارزش کل نرمالیزه شده امپراطوری j ام می‌باشد. هر امپراطوری‌ که  کمتری داشته باشد  بیشتری خواهد داشت. در حقیقت  معادل هزینه کل یک امپراطوری و  معادل قدرت کل آن می‌باشد. امپراطوری با کمترین هزینه، دارای بیشترین قدرت است. با داشتن هزینه کل نرمالیزه شده، احتمال (قدرت) تصاحب مستعمره رقابت، توسط هر امپراطوری، به صورت زیر محاسبه می‌شود [۲].
[۳-۲۶]
سقوط امپراطوری‌های ضعیف
در جریان رقابت‌های امپریالیستی، خواه ناخواه، امپراطوریهای ضعیف به تدریج سقوط کرده و مستعمراتشان به دست امپراطوری‌های قوی‌تر می‌افتد. یک امپراطوری زمانی حذف شده تلقی می‌شود که مستعمرات خود را از دست داده باشد. شکل ۳-۹ این مسأله را به خوبی نشان می‌دهد. در شکل ‏۳‑۹ امپراطوری شماره ۴ به دلیل از دست دادن کلیه مستعمراتش باید حذف شود.
شکل ‏۳‑۹: سقوط امپراطوری‌ ضعیف؛ امپراطوری شماره ۴، به علت از دست دادن کلیه مستعمراتش باید از میان بقیه امپراطوری‌ها حذف شود [۲۲].
شرط پایان عملیات
الگوریتم مورد نظر تا برآورده شدن شرط همگرایی، و یا تا اتمام تعداد کل تکرارها، ادامه می‌یابد. پس از مدتی، همه امپراطوری‌ها، سقوط کرده و تنها یک امپراطوری خواهیم داشت و بقیه کشورها تحت کنترل این امپراطوری واحد، قرار می‌گیرند. در چنین موقعیتی رقابت امپریالیستی به پایان رسیده و به عنوان یکی از شروط توقف الگوریتم متوقف می‌شود. در شکل ‏۳‑۱۰ فلوچارت مربوط به الگوریتم ICA نشان داده شده است. در این شکل کلیه مراحل اجرایی این الگوریتم به صورت گرافیکی نشان داده شده است.
شکل ‏۳‑۱۰: فلوچارت الگوریتم رقابت استعماری [۳]
چند مثال از بهینه‌یابی با بهره گرفتن از الگوریتم ICA
برای درک بهتر الگوریتم فرا ابتکاری ICA ، مسئله‌ی مینیمم سازی تابع ریاضی زیر را در نظر بگیرید :

تابع هدف در این مسئله تابع روزنبراک است که دارای دو متغیر x₁ و x₂ است که هیچ قیدی ندارد. یعنی بهینه یابی این تابع فقط پیدا کردن مقادیری برای x₁ و x₂ است که مقدار تابع f(x) را مینیمم کند:
این تابع به عنوان بهترین تابع برای تست یک الگوریتم بهینه یابی شناخته شده است.
شکل ‏۳‑۱۱: تابع روزنبراک
در شکل ‏۳‑۱۱ نمودار این تابع نشان داده شده است که مسلماً برای رسیدن به مقدار مینیمم آن، برنامه نیازمند تکرارهای زیادی است . جواب مینیمم مطلق این تابع در x^*=(1,1) است و مقدار تابع در این نقطه برابر f^*(x)=0.0 است. این مسئله با الگوریتم ICA حل شده به این صورت که متغیرها مجاز به انتخاب مقادیر پیوسته ای در بازه ی ( ۱۰و ۱۰- ) بودند. به اصطلاح باند متغیرها بین ۱۰- و ۱۰ بود. تعداد امپریالیست‌های اولیه برابر۵ وتعداد کشورها برابر ۸۰ کشور انتخاب شد . الگوریتم ICA بعد از ۲۴۰۰ تکرار که ۱.۱۳۷۲۷۳ ثانیه یک رایانه شخصی با پردازشگر ۴ هسته‌ای Cori5 طول کشید به جواب بهینه x=(1.000006808061408,1.000010011992775) رسید که در این نقطه مقدار تابع هدف برابر f(x)= 1.345358444834678e-9 بود.
بهینه‌یابی اندازه یک خرپای ۷۲ عضوی ۳ بعدی

شکل ‏۳‑۱۲: خرپای سه بعدی ۷۲ عضوی [۲]
خرپای ۷۲ عضوی نشان داده شده در شکل ‏۳‑۱۲ تاکنون توسط محققان زیادی با روش‌های بهینه‌یابی ریاضی حل شده است. که خلاصه‌ی نتایج آن‌ها در جدول ‏۳‑۱ آمده است. چگالی مصالح خرپا ۰.۱lb/in³ است و مدول الاستیسته ۱۰۰۰۰ksi است . محدوده ی تنش ±۲۵ksi و محدوده ی تغییر مکان ۰.۲۵in± کلیه ی نقاط به عنوان قیود طراحی هستند. [۲]
جدول ‏۳‑۱: جواب‌های بهینه‌ی خرپای سه‌بعدی ۷۲ عضوی به‌دست آمده توسط محققان مختلف [۲]
ابزار‌های تحلیل
تمامی مراحل بهینه‌یابی و آنالیز سازه توسط کدهای نوشته شده در نرم افزار متلب انجام شده است. برای آنالیز قاب‌های مورد بررسی در حین طراحی بهینه از روش عددی اجزا محدود استفاده شده است و تمام مراحل اعمال این روش در محیط نرم افزار متلب کد نویسی شد. لازم به ذکر است که در این پروژه تمامی کد‌های نوشته شده در متلب اعم از کد‌های الگوریتم‌ها و روش عددی اجزاء محدود و کد‌های ملزومات طراحی قاب بر اساس AISC-LRFD توسط شخص نگارنده نوشته شده است و حتی یک سطر هم از کد‌های آماده استفاده نشده است.
آشنایی با نرم افزار MATLAB
نرم افزار متلب برنامه کامپیوتری است که برای کسانی که با محاسبات عددی، و بویژه جبر خطی سر و کار دارند، تهیه شده است. نرم افزار متلب از جمله نرم افزارهای معروف محاسبات ریاضی و رسم نمودار‌ها می باشد. واژه MATLAB هم به معنی محیط محاسبات رقمی و هم به معنی خود زبان برنامه نویسی مربوط است که از ترکیب دو واژه MATrix و LABoratory ایجاد شده‌ است. این نام حاکی از رویکرد ماتریس محور برنامه است، که در آن حتی اعداد منفرد هم به عنوان ماتریس در نظر گرفته می‌شوند. هدف اولیه آن قادر ساختن مهندسین و دانشمندان به حل مسائل شامل عملیات ماتریسی بدون نیاز به نوشتن برنامه در زبآن‌های برنامه نویسی متداول همچون FORTRAN و C بود. با گذشت زمان قابلیت‌های بسیار بیشتری به این نرم افزار افزوده شده اند بطوری که در حال حاضر MATLAB به ابزار پر قدرتی برای ترسیم داده‌ها، برنامه نویسی و انجام محاسبات مهندسی و پژوهشی تبدیل شده است.
کاربر به آسانی قادر خواهد بود تا در محیط این برنامه عملیات‌های پچیده ی محاسبات ریاضی را انجام داد. همچنین هسته این نرم افزار برای سرعت و کارایی بالا به زبان C نوشته شده‌ ولی رابط گرافیکی آن به زبان جاوا پیاده سازی شده‌ است. علاوه بر این مهندسان رشته‌های مختلف مانند برق، الکترونیک، مکانیک، کامپیوتر و … برای انجام محاسبات ریاضی خود حتما به این نرم افزار نیاز دارند و در برخی از دانشگاه‌ها کار با این برنامه جز واحد‌های درسی آن رشته نیز محسوب میگردد. برنامه‌های متلب اکثرآ متن‌ باز هستند و در واقع متلب (مانند بیسیک) مفسر است نه کامپایلر. قدرت متلب از انعطاف‌ پذیری آن و راحت بودن کار با آن ناشی می‌شود آما باید به این نکته توجه داشته باشید که به دلیل مفسر بودن این برنامه حجم زیادی پردازش را بر روی پردازنده قرار می‌دهد و سرعت معمولی دارد. اما انجام هرگونه محاسبه و پردازش، حل انواع مسائل از الگوریتم ژنتیک گرفته تا محاسبات نقاط در نقشه برداری را شامل می‌شود.
همچنین شرکت سازنده و گروه‌های مختلف، از جمله دانشگاه‌‌های سراسر جهان و برخی شرکت‌‌های مهندسی هر ساله جعبه‌ ابزارهای خاص و کاربردی به آن می‌ افزایند که باعث افزایش کارآیی و محبوبیت این نرم افزار شده‌ است.
علاوه بر این یکی دیگر از ویژگی‌های بسیار خوب این برنامه داشتن راهنمای کامل کار با آن همراه با کد‌های مختلف است که کاربر با داشتن چنین راهنمای کاملی نیازی به حفظ کردن کد‌ها نخواهد داشت. در واقع با داشتن کمی توانایی زبان انگلیسی، در هر رشته‌ای می‌توان از قابلیت‌های این برنامه استفاده کرد. چرا که انواع پروژه‌های آماده این برنامه نیز در اینترنت موجود می‌باشد و به کمک Help برنامه می‌توان کدهای بسیار مختلف، چارت‌ها و دیاگرام‌های سه بعدی و حتی نقشه عوارض زمین را رسم کرد.
متلب امروزه دارای جعبه‌ابزارهای متنوعی برای انجام محاسبات مختلف است که از جمله آن‌ها می‌توان به جعبه‌ابزارهای پردازش سیگنال، پردازشهای آماری، شبکه‌های عصبی، دریافت تصویر، پردازش تصویر، سیستمهای کنترل، طراحی فیلتر، منطق فازی، الگوریتم‌های ژنتیک و … اشاره کرد.
مختصری در مورد کاربرد نرم افزار MATLAB در این پروژه
جهت استفاده از الگوریتم رقابت استعماری در حل مسائل بهینه‌یابی اولین قدم پیاده سازی الگوریتم مورد نظر در قالب یک برنامه کامپیوتری است. برنامه‌ی مراحل مختلف الگوریتم رقابت استعماری را می‌توان به خوبی در هر محیط برنامه نویسی نوشت.
در این میان نرم افزار MATLAB برای نوشتن کد الگوریتم رقابت استعماری انتخاب شد. چراکه این نرم افزار به نسبت دیگر محیط‌های برنامه نویسی مسیر مشخص‌تری را برای مسائل مهندسی فراهم می‌کند. به علاوه، امکانات گرافیکی این نرم افزار به ما کمک می‌کند که خروجی‌های مختلف را در قالب نمودار‌های دو بعدی و سه بعدی به سادگی بدست آوریم.و در عین حال وجود ساختار گرافیکی نرم‌افزار سبب تسهیل کد‌نویسی و تسریع انجام عملیات توسط برنامه می‌شود.
برای شروع کار برنامه نویسی در MATLAB باید با حداقل‌های مربوط به برنامه نویسی و الگوریتم آشنا بود مانند مفهوم الگوریتم و یا روش فلوچارت نویسی. در ادامه برای پیاده کردن کد برنامه باید با syntax‌های کد نویسی در محیط MATLAB آشنا شد. با دانستن این موارد می‌توان شروع به نوشتن کد مورد نظر در محیط MATLAB کرد.
نکته‌ای که محیط MATLAB را از دیگر محیط‌های برنامه نویسی برای اهداف مهندسی مناسب تر می‌کند این است که در نرم افزار MATLAB انواع توابع ریاضی موجود است و برای استفاده از تابع مورد نظر خود تنها کافیست از نام آن تابع استفاده کنیم. در صورتی که در سایر محیط‌های برنامه نویسی مثل Cو C++ و Fortran و Basic و … در صورت نیاز به یک تابع ریاضی باید کد آن تابع را خود برنامه نویس بنویسد. البته علاوه بر توابع موجود در نرم افزار MATLAB ما می‌توانیم هر تابعی را که خودمان می‌خواهیم با هر گونه ورودی و خروجی در یک فایل تعریف کنیم و در هر قسمت از برنامه تنها با فراخوانی نام آن تابع، عملیات ذخیره شده در آن تابع را بر روی اطلاعاتی که تا مرحله‌ی فراخوانی آن تابع در برنامه بدست آمده است انجام دهیم.
معرفی روش اجزا محدود
افزایش روز افزون نیازهای بشر و تلاش برای برآورده ساختن آن‌ها، منجر به خلق مسائل تازه و پیچیده ای در در همه زمینه‌های علمی و فنی شده که حوزه مهندسی مکانیک و سازه نیز از این امر مستثنی نبوده است. در اغلب موارد، نیاز به طراحی و تحلیل قطعات با هندسه و اخیرا خواص پیچیده تحت بار گذاری‌های نامنظم است که بکار گیری روش‌های کلاسیک موجود (به عنوان مثال تئوری الاستیسیته در مورد توزیع تنش ) منجر به یافتن معادلات حاکم بسیار پیچیده با شرایط مرزی و اولیه متنوع است که عملا حل این معادلات از روش تحلیلی را غیرممکن میسازد.
از همین روست که روش‌های عددی متنوعی برای حل معادلات دیفرانسیل حاکم به سیستمها ایجاد و امروزه به طرز وسیعی مورد استفاده قرار می گیرند.
بسته به نوع روش عددی مورد استفاده و نوع المان بندی، روش‌های مختلفی نظیر حجم محدود، اجزاء محدود، تفاضل محدود و … حاصل شده است. هر کدام از روش‌های فوق الذکر، در قالب نرم افزارهای متنوع به کاربران عرضه می شوند. روشی که در اغلب مسائل مکانیک جامدات مورد استفاده قرار می گیرد روش اجزاء محدود است که در قالب نرم افزارهایی چونNastran، Abaqus، Ansys و … قابل استفاده است.
آشنایی با روش اجزا محدود
معمولا مهندسان و فیزیکدان‌ها یک پدیده فیزیکی را به وسیله دستگاهی از معادلات دیفرانسیل معمولی و یا جزئی که در محدوده خاصی صادق است و شرایط مرزی و آغازین مناسبی را تامین می کند توصیف می کنند.
در واقع یک معادله دیفرانسیل با شرایط مرزی و اولیه مورد نیاز خود یک مدل ریاضی کامل از یک پدیده است. برای یافتن توزیع متغیر‌های مورد نظر که ارتباط آن‌ها در فرم دیفرانسیلی توسط معادله حاکم بیان می گردد، می بایست معادله مذکور حل گردد تا بتوان مقادیر عددی هر کمیت مرتبط را در نقاط دلخواه بدست آورد. اما با توجه به این‌که تنها می توان اشکال بسیار ساده این معادلات آن هم در ناحیه‌های هندسی بسیار ساده را با روش‌های تحلیلی حل نمود، در حل اغلب معادلات حاکم به روش تحلیلی با مشکل بزرگی مواجه هستیم.
برای مقابله با چنین مشکلاتی و نیز جهت استفاده از قدرتمند ترین وسیله موجود در قرن حاضر یعنی کامپیوتر، ضروری است که مساله مورد نظر در یک قالب کاملا جبری ریخته شود تا حل آن‌ها تنها نیازمند عملیات جبری باشد. برای دستیابی به چنین هدفی می توان از انواع مختلف روش‌های گسسته سازی یک مساله پیوسته تعریف شده به وسیله معادلات دیفرانسیل استفاده نمود. در این روش‌ها تابع و یا توابع مجهول که می توان آن‌ها را با مجموعه ای نا متناهی از اعداد نشان داد، به وسیله تعداد متناهی از پارامتر‌های مجهول جایگزین می گردند که طبیعتا در حالت کلی نوعی تقریب را در بر دارد.
روش اجزاء محدود یک دستورالعمل عددی جهت حل مسایل فیزیکی می باشد که توسط معادله دیفراانسیل توصیف می شوند. این روش دارای دو ویژگی است که آن را از سایر روش‌های عددی متمایز می سازد:

ارزیابی عملکرد واحد های کسب و کار یکی از اصلی ترین دغدغه های مدیران و مسئولان این واحد ها در طول تاریخ بوده است . سیستم های ارزیابی عملکرد در طول تاریخ همیشه مبتنی بر معیارهای مالی بوده است . این معیار های مالی در طول تاریخ با تغییر و رشد مواجه بوده اند . از هزاران سال پیش نتایج ثبتی دفترداری برای تسهیل معاملات تجاری مورد استفاده بوده است . در قرون اخیر استفاده از علم حسابداری برای ارزیابی عملکرد مالی واحدهای کسب و کار رایج گردید . در قرن نوزدهم و همزمان با انقلاب صنعتی ، ابداعات اندازه گیری عملکرد و نوآوری های مالی از جمله محاسبه نرخ بازگشت سرمایه ، سهم بسزایی در رشد موفق سازمانها و شرکت های تولیدی ایفا کرد . در نیمه قرن بیستم و بعد از جنگ جهانی دوم ، گرایش به فعالیت های متنوع ، نیاز به گزارش و ارزیابی عملکرد واحد های کسب و کار را در سازمان ایجاد کرد . بدین ترتیب جنبه مالی عمکرد واحد های کسب و کار شکل پیشرفته ای بخود گرفت.( a1996 Kaplan, R, و Norton, D.P,)

در اواخر دهه ی ۱۹۸۰ ، مقالات متعددی در نشریات گوناگون در مورد ناکارآمدی روش های ارزیابی عملکرد شرکتها منتشر شده ، و بسیاری از صاحبنظران استفاده گسترده و انحصاری از معیار های مالی را در ارزیابی عملکرد مورد انتقاد قرار دادند . هاپ وود در یک تحقیق تأثیر داده های حسابداری بر تشدید مسائل و مشکلات مربوط به ارزیابی عملکرد را بررسی و به عدم کفایت شاخص های سنتی مالی ارزیابی عملکرد اشاره کرد ، که دلایل آن به شرح زیر است :

 

• • فقدان جامعیت شاخص ها

 

• • مبهم و نادقیق بودن سیستم های حسابداری ارزیابی عملکرد

 

• • توجه صرف به شاخص های نتیجه گرا

 

• • تاکید بیش از حد بر عملکرد کوتاه مدت (۲۰۰۷Wong-on-Wing, B, Lan, Guo, Wei, Li, & Dan, Yang,)

 

همینطور فرضیه ها و یافته هایی که بعداً برمبنای مطالعات مختلف شکل گرفتند ، این نتیجه را داشتند که تکیه صرف بر شاخص های عملکرد مالی ، پیامد های زیانباری مانند عدم توافق و تضاد بین ارزیابان و ارزیابی شوندگان را به همراه دارد . همچنین مطالعات دیگر ، شواهد مشابهی داشته است و نتایج منفی مانند تنش های شغلی و عدم اعتماد به سرپرستان بر اثر تمرکز خاص بر شاخص های مالی عملکرد گزارش شده است .( ۲۰۰۷Wong-on-Wing, B,& others,)
سیستم های ارزیابی عملکرد همانطور که گفته شد، متکی برسنجه های مالی بوده و امور مالی شرکتها مسئول انجام ارزیابی بودند . گرچه این معیارهای مالی پیش ازاین شاخص های خوبی برای سنجش موفقیت شرکتها بودند ، پیچیده تر شدن مناسبات اقتصادی و مسائل کسب و کار در آستانه قرن بیست و یکم ، اتکای شرکتها به سنجه های مالی برای ارزیابی عملکرد را بامشکل مواجه می نمود. (a 1996Kaplan, R, & Norton, D.P,)
مهمترین مشکلات معیار های مالی برای ارزیابی عملکرد شامل موارد زیر می باشد : (بختیاری, پرویز، ۱۳۸۳)

 

• • در عصر اقتصاد مبتنی بردانائی ، فعالیتهای ارزش آفرین سازمانها فقط متکی به داراییهای مشهود آنها نمی باشد .بلکه دانش ، قابلیت‌های کارکنان ، روابط با مشتریان و تأمین کنندگان ، کیفیت محصولات و خدمات ، فناوری اطلاعات و فرهنگ سازمانی و قابلیت بکارگیری آنها ، داراییهایی به مراتب ارزشمندتر ار دارایی های فیزیکی هستند .

 

• • سنجه های مالی ، در زمینه هایی که قادر به ارزیابی آنها هستند ، نشان دهنده رویدادهای تاریخی و مربوط به گذشته اند ، و خلاصه ای از فعالیتهای سازمان را در دوره های گذشته نشان می دهند .

 

• • ارزیابی عملکرد مبتنی برسنجه های مالی ، وزن بیش از حدی به سود و زیان کوتاه مدت شرکت می دهد . بدین ترتیب همه اقداماتی که منجر به کاهش هزینه ها و افزایش درآمد ها گردیده اند ، مثبت ارزیابی می گردد. در حالیکه امکان دارد بعضی از این موارد به قیمت به خطرافتادن موقعیت رقابتی شرکت بوجود آمده باشد .

 

• • گزارشهای مالی اصولاً نشان دهنده ی خلاصه عملیات و فعالیت یک سازمان می باشد . حد تجمیع این اطلاعات به اندازه ای است که در بسیاری موارد برای استفاده سطوح پایین تر مدیران به کارکنان غیر قابل استفاده می باشد .

 

• • صورتهای مالی قادر به انعکاس عملکرد واحد ها و بخشهای مختلف نیستند . این در حالیست که امروز بیشتر فعالیتهای ارزش آفرین سازمانها حاصل همکاریهای بین وظیفه ای و ارائه راحلهای یکپارچه می باشد .

 

با توجه به مشکلات عنوان شده ، روش های سنتی ارزیابی عملکرد نه تنها در انعکاس کامل دلایل موفقیت یا عدم موفقیت شرکتها کفایت لازم را نداشتند ، بلکه ارتباطی منطقی و علت و معلولی بین عوامل محرکه ی موفقیت و دستاوردهای حاصله نیز برقر ار نمی کردند و از این رو در حمایت از برنامه های مدیریت بخصوص برنامه های استراتژیک سازمان ناتوان بودند . (بختیاری، پرویز؛ ۱۳۸۳ )
بدین ترتیب نیاز به روشی نوین برای ارزیابی عملکرد با رویکردی که تنها مبتنی برسنجه های مالی نباشد ، بسیار محسوس و ضروری به نظر می رسید . البته در معیار های مالی نیز تحولاتی صورت میگرفت ولی تحول اساسی نیاز بود .
۲-۳ ارزیابی عملکرد و روش های نوین
تعیین اهداف استراتژیک عملکرد ، سنجش عملکرد ، جمع آوری و آنالیز داده های عملکرد سازمان با رویکردی سیستماتیک و با در نظر گرفتن همه جوانب از اصول موفقیت سازمان ها می باشد . در اینجا به برخی از روش های نوین مطرح شده در سالهای اخیر اشاره می شود .
روش های نوین ارزیابی عملکرد در بسیاری از شرکتها در کشورهای مختلف مورد استفاده قرار گرفته است عبارتند از :
۲-۳-۱ مدل بنیاد اروپایی مدیریت کیفیت ( EFQM)
مدل تعالی EFQM یک چهارچوب غیر تجویزی است که برپایه نه معیار استوار است . پنج معیار در رابطه رویکر هایی است که ایجاد کننده توانمندی ها و قابلیت های مورد نیاز شرکت ها می باشند و به همین دلیل تحت عنوان «توانمند سازها » نام گذاری شده اند. این معیارها عبارتند از:۱- رهبری ۲- خط مشی و راهکار ۳- کارکنان ۴- شراکت ها و منابع ۵- فرایند ها. چهار معیار دیگر مربوط به بررسی نتایج حاصل از به کارگیری رویکردها در سازمان هاست که در کل تحت عنوان «نتایج» مورد استفاده قرار می گیرد. این چهار معیار نیز عبارتند از: ۱- نتایج مشتری ۲- نتایج کارکنان ۳- نتایج جامعه ۴- نتایج کلیدی عملکرد. در واقع پنج معیار اول آنچه را در سازمان ها کشت شده بررسی می کند و چهار معیار دوم آنچه را که سازمان درو می کند را مورد مداقه قرار می دهد.(عالم تبریز،اکبر و محمدرحیمی، علیرضا، ۱۳۸۸،ص۵۷۵)
جدول ۱-۲ مقایسه نقاط ضعف و قوت مدل بنیاد اروپایی مدیریت کیفیت (EFQM) را نشان می دهد :(داریانی, محمدعلی و رفیع زاده, علاءالدین, ۱۳۸۶)
جدول ۲‑۱:مقایسه نقاط ضعف و قوت مدل EFQM

 

نقاط قوت	نقاط ضعف
ایجاد یک سیستم صحت سنجی فرایند ها   توانا کردن سازمان در الگو برداری از سازمان های موفق   داشتن اصول تعریف شده   توجه به مشتری مداری   نگاه جامع به ذینفعان   نگاه جامع تر به معیار ها و زیر معیار ها   انعطاف پذیری بالا   ساخنار مناسب جهت ارزیابی نتایج سازمان	دشوار بودن جمع آوری اطلاعات ، ارزیابی و امتیاز دهی   زمان بر بودن به تمرکز زیاد   عدم وجود تجربه و تحلیل علت و معلولی   درگیر کردن بیش از حد سازمان

 

عدالت تعاملی از طریق تعهد سازمانی بر رفتار نوآورانه تأثیر معنادار و مثبتی دارد.

۰٫۲۱

۰٫۳۰۸

۰٫۵۱۸

تایید

 

 

منبع: یافته های پژوهش
۵-۳ بحث و نتیجه گیری

 

 

• فرضیه اول: عدالت توزیعی بر رفتار نوآورانه تأثیر معنادار و مثبتی دارد.

 

 

با توجه به نتایج به دست آمده از تجزیه و تحلیل داده ها، این فرضیه تأیید شده است. بنابراین، نتیجه به دست آمده در راستای نتایج تحقیقاتی است که پیشنهاد می کنند عدالت توزیعی پیش‌بینی کننده رفتار نوآورانه کارکنان است. به عبارت دیگر عدالت توزیعی که به عدالت در حقوق ها و دستمزد ها و پاداش ها و… اشاره دارد باعث بهبود رفتارهای مولد در کارکنان شده و سازو کارهای کنترلی بازخور فراهم می شود و به تبع آن اجرا تقویت و رفتارهای نوآورانه ی کارکنان افزایش می یابد. این نتیجه در راستای تحقیقات رامامورتی و همکاران (۲۰۰۵) می باشد. آنها در نتیجه پژوهش خود بیان کردند که عواملی چون پرداخت ها، استقلال شغلی و التزام به نوآوری که از مولفه های قراردادهای روانی هستند و همچنین ابعاد عدالت سازمانی تاثیر بارزی بر رفتار نوآورانه ی کارکنان دارند.

 

 

• فرضیه دوم: عدالت رویه ای بر رفتار نوآورانه تأثیر معنادار و مثبتی دارد.

 

 

با توجه به نتایج به دست آمده از تجزیه و تحلیل داده ها، این فرضیه تأیید شده است. بنابراین، نتیجه به دست آمده در راستای نتایج تحقیقاتی است که پیشنهاد می کنند عدالت رویه ای پیش‌بینی کننده رفتار نوآورانه کارکنان است. به عنوان نمونه جانسن (۲۰۰۰) در پژوهش خود به این نتیجه رسید که زمانی که کارکنان رویه ها را عادلانه و به دور از هرگونه نفع شخصی دریابند، رفتار نوآورانه ای از خود نشان می دهند و اگر فراگردهای تصمیم گیری را مغرضانه و متعصبانه دریابند، رفتارهای نوآورانه کمتری از خود بروز می دهند.

 

 

• فرضیه سوم: عدالت تعاملی بر رفتار نوآورانه تأثیر معنادار و مثبتی دارد.

 

 

با توجه به نتایج به دست آمده از تجزیه و تحلیل داده ها، این فرضیه رد شده است. بر اساس یافته های جانسن (۲۰۰۰) انتظار داشتیم عدالت تعاملی تاثیر مثبتی بر رفتار نوآورانه کارکنان داشته باشد، اما یافته های این پژوهش نتایج متناقضی را نشان می دهد. این نتیجه دلالت بر این موضوع دارد که حتی رعایت عدالت در تصمیم گیری های سرپرستان، به تنهایی نمی تواند باعث افزایش رفتارهای نوآورانه کارکنان شود. شاید علت رد این فرضیه با این دلیل باشد که عدالت تعاملی به یک تعدیل گری مانند تعهد سازمانی نیاز دارد تا از آن طریق بر رفتار نوآورانه اثر گذارد. نیهوف و مورمان (۱۹۹۳) نیز بیان کردند که عدالت تعاملی بیشتر بر فاکتورهای سازمانی (از قبیل تعهد سازمانی) تاثیر دارد تا فاکتورهای سطح فردی (رفتار نوآورانه).

 

 

• فرضیه چهارم: عدالت توزیعی بر تعهد سازمانی تأثیر معنادار و مثبتی دارد.

 

 

با توجه به نتایج به دست آمده از تجزیه و تحلیل داده ها، این فرضیه تأیید شده است. بنابراین، نتیجه به دست آمده در راستای نتایج تحقیقاتی است که پیشنهاد می کنند عدالت توزیعی پیش‌بینی کننده تعهد سازمانی کارکنان است. یافته ها نشان می دهد توزیع پرداخت ها و تناسب آن با حجم کاری تعیین شده یکی از عوامل اصلی انگیزشی کارکنان و از اولویت های اصلی کارکنان برای بروز رفتار های مولدی چون تعهد سازمانی می باشد. همچنین الوانی و همکاران (۱۳۸۸) در نتیجه پژوهش خود بیان کردند که تلاش مدیران در جهت برقراری عدالت سازمانی می تواند منجر به ایجاد تعهد در کارکنان گردد و نیز توجیه می کنند که مدیران به این امر مهم توجه داشته باشند و در جهت تحقق عدالت از هیچ کوششی دریغ نکنند زیرا افراد متعهد، به ارزش ها و اهداف سازمان بیشتر پایبند بوده و فعالانه در سازمان نقش آفرینی خواهند کرد. در واقع رعایت عدالت سازمانی توسط مدیران، موجب افزایش تعهد کارکنان به سازمان، ابداع و نوآوری و ماندگاری آنان در سازمان و در نهایت موجب موفقیت و پیروزی سازمان می شود.

 

 

• فرضیه پنجم: عدالت رویه ای بر تعهد سازمانی تأثیر معنادار و مثبتی دارد.

 

 

با توجه به نتایج به دست آمده از تجزیه و تحلیل داده ها، این فرضیه رد شده است. این نتیجه نشان می دهد که حتی زمانی که کارکنان از وجود عدالت رویه ای در سازمان آگاه هستند، تفاوتی در تعهد و وفاداری خود به سازمان نشان نمی دهند. شاید به این دلیل باشد که تعهد سازمانی رفتاری داوطلبانه است و بیشتر تحت تاثیر برخورد و تعامل سرپرستان و توزیع درآمدها قرار دارد. کارکنان بیشتر در مورد پاداش ها و توزیع درآمد ها عکس العمل نشان می دهند و به رویه ها اهمیت زیادی نمی دهند. دلیل دیگر می تواند به علت موقتی بودن کارکنان باشد. کارکنانی که قرار نیست مدت طولانی در سازمان بمانند به عدالت در تصمیم گیری ها میل چندانی ندارند بلکه فقط به دریافت مقرریشان اهمیت می دهند. بنابراین عدالت توزیعی نسبت به عدالت رویه ای، اثر بیشتری بر خروجی های کارکنان از قبیل تعهد سازمانی دارد. این نتیجه یافته های پژوهش لی (۲۰۰۰) را در رابطه با عدم وجود رابطه بین عدالت رویه ای و تعهد سازمانی تایید می کند. اگرچه با نتایج پژوهش محققانی همچون ماسهلدر و همکاران (۱۹۹۸) در تناقض می باشد.

 

 

• فرضیه ششم: عدالت تعاملی بر تعهد سازمانی تأثیر معنادار و مثبتی دارد.

 

 

با توجه به نتایج به دست آمده از تجزیه و تحلیل داده ها، این فرضیه تأیید شده است. بنابراین، نتیجه به دست آمده در راستای نتایج تحقیقاتی است که پیشنهاد می کنند عدالت توزیعی پیش‌بینی کننده تعهد سازمانی کارکنان است. می توان انتظار داشت که به واسطه ی وجود عدالت تعاملی، کارکنان با اعتماد به سرپرستان خود، آنها را عادل ارزیابی خواهند کرد و لذا تمایل بیشتری به کارکردن در آن سازمان خواهند داشت و تعهد بیشتری نسبت به آن نشان خواهند داد. عدالت تعاملی بر مباحث رفتار سرپرستان یا به عبارت دیگر کیفیت غیر رسمی رفتار ، متمرکز است. مشاهده رفتار های ناعادلانه باعث می شود کارکنان عکس العمل نشان داده و به طرق مختلف نارضایتی خود را نشان داده که این نارضایتی از سرپرست و افراد صاحب اختیار، باعث نارضایتی از کل سازمان می شود، تعهد به سازمان کاهش یافته و در اجرای وضایف و اهداف سازمانی تاثیر منفی می گذارد. یافته های این پژوهش در راستای یافته های گرینبرگ (۱۹۸۷) می باشد که بیان کرد عدالانه بودن رفتار، گفتار و منش مدیران (عدالت تعاملی) و شیوه های توزیع منابع و پاداش های سازمان (عدالت توزیعی) در پایبندی و تعهد کارکنان با اهداف متعالی سازمان موثر خواهد بود.

 

 

• فر ضیه هفتم: تعهد سازمانی بر رفتار نوآورانه تأثیر معنادار و مثبتی دارد.

 

 

با توجه به نتایج به دست آمده از تجزیه و تحلیل داده ها، این فرضیه تأیید شده است. بنابراین، نتیجه به دست آمده در راستای نتایج تحقیقاتی است که پیشنهاد می کنند تعهد سازمانی پیش‌بینی کننده رفتار نوآورانه کارکنان است. یافته های این پژوهش در راستای یافته های هوان لی (۲۰۰۸) می باشد که بیان کرد تعهد سازمانی تاثیر مثبتی بر رفتار نوآورانه کارکنان دارد. همچنین پاریش و همکاران (۲۰۰۸) بیان کردند کارکنانی که به سازمان متعهد نیستند، به تغییراتی که در پی نوآوری ها در سازمان ایجاد می شود، مقاومت نشان می دهند.

 

 

• فرضیه هشتم: عدالت توزیعی از طریق تعهد سازمانی بر رفتار نوآورانه تأثیر معنادار و مثبتی دارد .

 

 

با توجه به نتایج به دست آمده از مدل معادلات ساختاری این فرضیه تایید شده است. یعنی تعهد سازمانی اثر عدالت توزیعی بر رفتار نوآورانه را تقویت می کند. یافته‌های این پژوهش، نتایج تحقیقات گذشته را در ارتباط با تأثیر تعهد سازمانی در برقراری رابطه بین عدالت توزیعی و رفتار نوآورانه تأیید می کند. عدالت توزیعی از این جنبه حائز اهمیت هست که هم تاثیر مستقیم بر رفتار نوآورانه دارد و هم از طریق تعهد سازمانی بر آن تاثیر می گذارد.

 

 

• فرضیه نهم: عدالت رویه ای از طریق تعهد سازمانی بر رفتار نوآورانه تأثیر معنادار و مثبتی دارد.

 

 

با توجه به نتایج بدست آمده از مدل معادلات ساختاری این فرضیه رد شده است. با توجه به دلایل ذکر شده در فرضیه پنجم مبنی بر عدم وجود رابطه مستقیم بین عدالت رویه ای و تعهد سازمانی، تعهد سازمانی بر رابطه عدالت رویه ای بر رفتار نوآورانه نیز تاثیری ندارد. بنابر این به متغیر تعدیل کننده ای غیر از تعهد سازمانی نیاز داریم تا این رابطه را بر قرار کند.

 

 

• فرضیه دهم: عدالت تعاملی از طریق تعهد سازمانی بر رفتار نوآورانه تأثیر معنادار و مثبتی دارد .

 

 

ایجاد فضای اضافی برای انباشته شدن محصولات گازی شکل شکافت

در شکل ۳-۳ ابعاد یک قرص سوخت نمایش داده شده است:
شکل ۳-۳ قرص سوخت
میله سوخت میله ای است که در ان سوخت هسته ای قرار می‎گیرد، تأمین کننده انرژی گرمایی بوده و محصولات شکافت و سوخت هسته ای ثانویه در آن انباشته می‎گردد. در میله سوخت انرژی هسته ای حاصل از شکافت به انرژی گرمایی تبدیل می‎شود. بیش از ۹۰% از انرژی آزاد شده حاصل از شکافت هسته، درون خود میله سوخت تراوش می‎کند. انتقال حرارت از سوخت به خنک کننده از طریق غلاف میله سوخت انجام می‎شود. یکی از مهمترین و اساسی ترین اجزاء راکتور میله‎های سوخت هستند. چرا که نقش مهمی‎را در امر ایمنی ایفا می‎کنند. قرص‎های سوخت و غلافی که آنها را در بر می‎گیرد به عنوان سدی عمل می‎کند که مانع از خروج مواد رادیواکتیو به محیط بیرون می‎شود.
همچنین میان غلاف سوخت و قرص‎های سوخت فاصله ای وجود دارد. این فاصله به منظور جبران تورم سوخت و تغییر شکل دادن آن در حرارت بالا تعبیه شده است. علاوه بر این‎ها این فضا می‎تواند محل مناسبی را برای تجمع محصولات گازی شکافت مهیا می‎کند. در کل فضای پیش بینی شده برای تجمع محصولات شکافت تقریبا ۳۰ سانتی متر مکعب می‎باشد.
به منظور بهبود شرایط انتقال گرما از میله سوخت به خنک کننده، فضای میان قرص‎ها و غلاف را ابتدا عمل خلأ سازی انجام می‎شود وسپس این فضا توسط گاز هلیوم پر می‎شود. انتخاب گاز هلیوم در واقع به خاطر ویژگی قابلیت هدایت گرمایی بالا آن می‎باشد. ساختار میله سوخت (شکل۳-۴) شامل اجزای زیر است: درپوش بالایی، غلاف، درپوش پایینی، توده سوخت ساخته شده از قرص‎های سوخت و یک گیره. میله سوخت شامل یک لوله با قطر خارجی و قطعه انتهایی از عیار زیرکونیم است که با قرص‎های سخت از جنس UO2 (شکل ۳-۳) پر شده است. ماده میله سوخت (غلاف سوخت) از جنس زیرکونیم با عیار است. فضای داخلی میله نیز با گاز هلیوم با فشار (۲۵/۰± ۲) مگا پاسکال اشغال می‎شود تا از خرابی غلاف جلوگیری کند. میله‎های سوخت توسط جوش چفت می‎شود (به هم بسته می‎شود). یک فضای دریافت گاز در قسمت بالای میله سوخت وجود دارد تا هر گازی را که در طی شکافت از سوخت آزاد می‎شود در آن جمع شود. همچنین قرص‎های سوخت توسط یک فنر گیرنده از یک عیار خاص در حالت فشرده قرار می‎گیرند تا از تکان بیش از حد جلوگیری شود. مختصات اصلی و مشخصات عملیاتی میله سوخت در جدول ۳-۳ و شکل ۳-۴ نشان داده شده است.
جدول ۳-۳ مشخصات عملیاتی و هندسی میله سوخت

 

مقادیر	پارامتر‎ها
قرص‎های Uo2 (۱۰٫ ۴ … ۱۰٫ ۷) ۲٫ ۰±۰٫ ۲۵ MPa m ۳٫ ۵۳ m ۳۵۲ ͦC ۴۴۸ w/cm	سوخت چگالی قرص فشار هلیوم اندازه گیری شده در غلاف میله سوخت قطر خارجی غلاف، اسمی قطر داخلی غلاف، اسمی قطر خارجی قرص، اسمی قطر حفره داخلی قرص، اسمی ارتفاع قرص ارتفاع میله سوخت ارتفاع توده سوخت در حالت سرد دمای سطح خارجی میله سوخت بیشترین آهنگ حرارتی خطی میله سوخت

شکل ۳-۴ میله سوخت
۳-۲-۲- بسته‎های زهرهای مصرف شدنی( سم سوختی)
این زهر‎های مصرفی درون برخی از مجتمع‎های سوخت قلب راکتور قرار می‎گیرند. این زهر‎ها اولا شرایطی را مهیا می‎سازند تا میزان تراوش انرژی در قلب راکتور به صورت شعاعی، به طور متعادل و یکنواخت صورت گیرد. ثانیا تنظیم سوختن سوخت را در مدت زمان معین میسر می‎سازند و ثالثا موجبات تغییرات یکنواخت تر راکتیویته راکتور را فراهم می‎کنند. ماده ای که بعنوان زهر در اینجا مصرف می‎شود دی بورمید کروم (CrB2+Al ) است. هر کدام از بسته‎های زهر‎های مصرف شدنی شامل ۱۸ میله محتوی دی برومید کرم هستند. ساختار این میله‎ها شبیه ساختار میله‎های کنترل می‎باشند با این تفاوت که این میله‎ها ثابت در جای خود ثابت قرار می‎گیرند و در طول مدت یک دوره بهره برداری، از محل خود حرکت نمی‎کنند. این میله و مشخصات آن در جدول ۳-۴ و شکل ۳-۵ زیر آورده شده است :
جدول ۳-۴ مشخصات بسته های سم سوختی

 

مقادیر	پارامتر‎ها
۱۸ m 260/4 m 0091/0 ۰۰۲۸/۰ g/