باتوجه به محدود بودن و امکان برقراری ارتباط آسان با شعب، پرسشنامه بین تمام اعضای جامعه آماری توزیع گردید.
۳- ۶- ۱۰٫ روش تجزیه و تحلیل داده‌ها
در مدیریت ، تحقیقات اغلب با سؤال و فرضیه شروع می‌شوند. فنون آمار استنباطی برای پاسخ به سوالات تحقیق‌،‌ همان فنون تخمین آماری هستند . بسیاری از تحقیقات مدیریتی از مرحله سؤال گذر کرده، به مرحله فرضیه می‌رسند . فرضیه حدس زیرکانه در خصوص پارامتر جامعه است . فنون آماری مناسب برای بررسی صحت یا سقم فرضیه‌ها ، ‌فنون «آزمون فرض آماری » هستند .

۳- ۶- ۱۱٫ روشها و فنون آماری مورد استفاده برای تجزیه وتحلیل مشاهدات
پس از جمع آوری اطلاعات از طریق پرسشنامه و ورود داده های این پرسشنامه ها ،‌جهت تجزیه و تحلیل آنها از روش های مختلف آماری ، استفاده شده است. روش های آماری مورد استفاده در این تحقیق شامل فنون آمار توصیفی( شامل جداول فراوانی ، مقیاس لیکرت و … ) و فنون آمار استنباطی شامل آزمون فرض آماری– آزمون تی یک طرفه است. نرم افزار مورد استفاده برای تجزیه و تحلیل داده ها نیز SPSS بوده است .
۳-۷٫ پایایی (Reliability)
پایایی یک سنجه ، ثبات و سازگاری مفهوم مورد سنجش را نشان می‌دهد و به ارزیابی «درستی و خوب بودن » یک سنجه کمک می‌کند (دانایی فرد و دیگران ، ۱۳۸۳ : ص ۳۱۶).
۳- ۷- ۱٫ ثبات سنجه‌ها
توانایی یک سنجه برای حفظ ثبات در طی زمان ( علی رغم شرایط غیر قابل کنترل آزمون و وضعیت پاسخ دهندگان ) شاخصی از اثبات و آسیب پذیری کم آن در برابر تغییرات است . این توانایی برازش ابزار اندازه گیری است زیرا هر زمان که اندازه گیری صورت گیرد نتایج امر حاصل می‌شود . برای آزمون پایایی سنجه ها دوراه وجود دارد : پایایی باز آزمون و پایایی به شکل موازی (همان، ص ۳۱۷).
۳-۷ -۲ . سازگاری درونی سنجه ها
سازگاری درونی سنجه ها شاخصی است از تجانس بندها در سنجه که مفهوم را انعکاس می‌دهند . به عبارت دیگر ، بندها باید با همدیگر به عنوان یک مجموعه عمل کنند وبه طور مستقل مفهوم یکسانی را اندازه گیری کنند به گونه ای که پاسخ دهندگان معنای کلی یکسانی را برای هر یک از مؤلفه ها قایل شوند. سازگاری می‌تواند از طریق روائی دونیمه کردن مجموعه سوالهای پرسشنامه یا سنجه و روائی سازگاری بین خود سوالها یا طبقات آزمون شود .
ضریب آلفای کرونباخ نوعی ضریب پایایی است که نشان می‌دهد چگونه اجزاء در یک مجموعه ، به نحو مناسب به یکدیگر همبسته شده‌اند . آلفای کرونباخ در قالب میانگین همبستگی ای درونی میان اجزاء سنجش کننده مفهوم محاسبه می‌شود (همان، ص ۳۱۸).
فرمول مورد استفاده برای محاسبه آلفای کرونباخ :

k : تعداد گویه‌های پرسشنامه
: واریانس هر سوال
: واریانس مجموعه سوالات
در تحقیق مورد نظر پس از توزیع پرسشنامه بین ۳۰ نفر از اعضای جامعه آماری به صورت مقدماتی،به کمک روش آلفای کرونباخ برای ۲۴ سوال پرسشنامه ، مقدار آلفای ۸۲۱/۰ بدست آمد که نشان دهنده اعتبار بسیار بالای پرسشنامه می باشد.
جدول۳-۴: مقدارضریب آلفای کرونباخ پرسشنامه مدیریت ارتباط با مشتری

ضریب آلفای کرونباخ

تعداد سوالات

۸۲۱/۰

۲۴

۳-۸ . روایی ( Validity)
روایی ، قدرت یک وسیله سنجش در پیش‌بینی و اندازه گیری چیزی است که برای سنجش و برآورد آن طراحی شده است . برای وضوح موضوع ، می‌توان آزمونهای روایی را تحت سه عنوان کلی گروه­بندی کرد :
۳- ۸- ۱٫ روایی محتوا :
روایی محتوا ایجاد اطمینان می‌کند که همه ابعاد و مؤلفه هایی که می‌توانند مفهوم مورد نظر ما راانعکاس دهند درآن سنجه وجود دارد . هر چه وجود این ابعاد و مؤلفه‌ها در سنجه جهت انعکاس مفهوم ، بیشتر باشد، ‌روایی محتوی بیشتر می‌شود. پرسشنامه مورد استفاده در تحقیق حاضر از بعد محتوا، روائی خوبی داشته است .
۳- ۸- ۲٫ روائی وابسته به معیار :
روائی وابسته به معیار وقتی ایجاد می‌شود که سنجه مورد نظر، افراد را بر اساس معیاری که انتظار پیش بینی آنها می‌رود ، متمایز سازد .
۳- ۸- ۳٫ روائی سازه ( مفهومی‌) :
روایی سازه مشخص می کند که نتایج بدست آمده از کاربرد سنجه‌ها تا چه حدی با تئوریهای که آزمون بر اساس آن طراحی شده ، سازگاری دارد .
از این جنبه نیز(با توجه به نتایج بدست آمده که در فصلهای بعدی بیان می‌شود )‌، پرسشنامه دارای روائی نسبتاً خوبی بوده است.
فصل چهارم
تجزیه و تحلیل داده ها

قرآن کریم می فرماید:
“أَفَلاَ یَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ وَلَوْ کَانَ مِنْ عِندِ غَیْرِ اللّهِ لَوَجَدُواْ فِیهِ اخْتِلاَفًا کَثِیرًا”(نساء، ۸۲)
آیا در [معانى] قرآن نمى ‏اندیشند اگر از جانب غیر خدا بود قطعا در آن اختلاف بسیارى مى ‏یافتند.
علامه طباطبائی فرموده است: ” قرآن کریم به این معنا تحدّی کرده است که در سرتاپای آن اختلافی وجود ندارد… این قرآن طوری نیست که یکی از معارفش با یکی دیگر متناقض و منافی باشد. هر آیه آن آیه دیگرش را تفسیر می کند".(طباطبائی، بی تا، ج۱: ۱۰۳)
اگر قرآن کریم از ناحیه غیر خدا بود در آن اختلافات و تناقضات زیادی یافت می شد. این استدلال دلیل بر این مطلب است که یکی از علائم حقانیت یک دین، وحدت همه ارکان آن و تناسب آن در یک جهت و هدف خاص می باشد. و وجود تناقض، ناشی از نقص و ضعف و کثرت و فقر است و خداوندی که واحد. عالم مطلق و بی نیاز و کمال مطلق و عدالت محض است دین او نیز قهراً دارای وحدت اجزاء و هدفمند و عادلانه و بی نقص و تناقض می باشد.
چون امکان ندارد در اسلام تناقض وجود داشته باشد. وجود حکمی که آزادی عقیده و روش عقلانی اسلام را نفض کند امکان وجود پیدا نکرده، و لذا باید حکم ارتداد، فلسفه و حکمتی داشته باشد تا با این اصل اولی و بدیهی و مورد تأکید اسلام تناقض نداشته باشد که این چنین نیز هست.
یعنی با توجه به تصریح، تأئید و تأکید اسلام بر آزادی عقیده و بیان و دعوت به اقامه دلیل و برهان و عقلانیت، که از بدیهیات فطری و مسلمات اسلام می باشد. امکان ندارد حکم ارتداد ناقض این بدیهیات باشد. پس قهراً معنای ارتداد مورد نظر اسلام چیزی غیر از مباحث جدی عقیدتی و عقلانی است. و مرتد خارج از این دایره سیر می کند که مورد غضب اسلام قرار گرفته است.
۴-۶-۸- دلیل هشتم ( عدم تناقض اسلام با بدیهیات عقل و فطرت)
اسلام با بدیهیات حقوق بشر و حسن و قبح های عقلی و سیره عقلاء همانگونه که در فصول پیشین گفتیم. هیچ تناقضی ندارد و نه می تواند داشته باشد؛ زیرا وقتی یکی از دلایل حقانیت اسلام انطباق قوانین آن با فطرت و عدم تضاد آن با بدیهیات عقلی و ذاتی بشر است، و خود اسلام مبنا و خط کش حقانیت خود را عقل و فطرت قرار داده، و خود را به آن ها به عنوان میزان سنجش عرضه می کند، امکان ندارد قوانینی ضد بشری تأسیس و تشریع نماید که با آن معیارها سازگار نباشد. پس حکم ارتداد قطعاً به منزله مقابله با آزادی عقیده و تحمیل عقیده نمی تواند باشد. زیرا مقابله با آزادی عقیده کاری است صد درصدضد عقل وضد فطرت انسانی!پس محال است در اسلام چنین حکمی با چنین تفسیری تشریع شود.
۴-۶-۹- دلیل نهم (ترویج آزادی عقیده توسط خود اسلام)
آیا زشت و قبیح نیست یک دین از یک طرف آزادی عقیده را ترویج کند و از سوی دیگر خودش آن را نقض کرده و زیر پا بگذارد. چنین حرکت کودکانه ای آیا آن دین را مضحکه خاص و عام نمی کند؟ صدور چنین فعل قبیحی از هر انسان عاقلی بعید است چه رسد به خداوند حکیم و دانا و پیامبر رحمت که عقل کل است.
۴-۶-۱۰- دلیل دهم (تقبیح بکارگیری زور و اجبار در اسلام در مورد عقاید)
در اسلام به کارگیری زور و اجبار در گسترش عقاید، و همچنین تقلید کورکورانه از گذشتگان در دین به شدت تقبیح شده و چنانچه اصول دین از روی علم و تحقیق نباشد بصراحت اعلام شده است که مورد قبول خداوند نمی باشد. تمام این تأکیدات، دلیل بر آن است که صدور حکم ارتداد در اسلام به معنای مؤاخذه و مجازات مرتد به جرم جهالت یا تردید یا عقیده صادقانه محال است.
۴-۶-۱۱- دلیل یازدهم (اعتراف مخالفین و مدافعین از حکم ارتداد به آزاد اندیشی اسلام)
نکته بسیار جالب توجه در آراء مخالفین و مدافعین از حکم ارتداد این بود که تمام مخالفین حکم ارتداد و تمام مدافعین از حکم ارتداد. بر وجود آزادی عقیده به عنوان یکی از اصول اولیه حقوق بشر در اسلام تأکید و به آن اعتراف کرده و با استناد به آیات و روایات و سیره نبی اکرم(ص) علیه حکم ارتداد قلم فرسایی نمودند. یعنی دوست و دشمن اسلام معترف بودند که اسلام دین آزاد اندیشی و آزادیخواهی و آزادی بیان و عقیده است.
و چنین اجماعی در مورد هیچ دینی وجود ندارد. همگی آزادی عقیده و بیان را در اسلام مفروض گرفته و به دنبال حذف یا توجیه حکم ارتداد بودند و کسی به دنبال اثبات آزادی عقیده در اسلام نبود.
۴-۶-۱۲- دلیل دوازدهم (تقویت مقوّم های عقل و حرمت زایل کننده های عقل در اسلام)
یکی از ویژگی های اسلام، ضدیت اسلام با هر آنچه ضد عقل و مایه تضعیف عقل، و تقویت عقل و هر آنچه مایه تقویت عقل می باشد است. بنابراین امکان ندارد حکمی غیر عقلانی از اسلام صادر شود که اجرای آن حکم، عقلانیت در جامعه را محدود و منکوب کرده و از رشد عقلانیت جلوگیری کند یعنی اگر حکم ارتداد مایه تضعیف عقلانیت بود از جانب اسلام صادر نمی شد. و همچنین می توان نتیجه گرفت دینی که تمام تلاش آن جهت تقویت عقلانیت و مبارزه با هر آنچه ضد عقل است می باشد. نه تنها ضد عقل نیست بلکه قطعاً حکم ارتداد صادره از آن، حکمی است در جهت تقویت عقلانیت و بر علیه عملی غیر عقلانی که ریشه عقلانیت را مورد هدف قرار داده است. یعنی اکنون که چنین حکمی از آن صادر شده است پس قطعاً این حکم مایه تقویت و محافظت از عقلانیت است.

۴-۶-۱۳- دلیل سیزدهم (تساهل و تسامح در اسلام)
رأفت اسلامی و وجود تساهل و تسامح و انعطاف پذیری در اسلام که تجسمی از رحمانیت خداوند و رحمه للعالمین بودن نبی مکرم اسلام(ص) است. صدور حکمی غیر عقلانی و خشونت آمیز علیه اولیه ترین حق انسانها که آزادی عقیده می باشد را بعید و غیر ممکن می نماید.
اسلامی که احکام آن تابع مصالح و مفاسد بوده و هر حکمی را که با دلایل کافی مصلحت آنرا منقضی شده تشخیص دهد و فایده ای عقلانی در آن نبیند تعطیل می کند. چطور ممکن است حکمی صادر کند که عقول انسانها را تعطیل و تهدید و محدود، و سیره عقلاء را تعطیل نماید در حالی که مضّرات آن قطعی و یقینی بوده و عقل و علم در صورت تفتیش عقاید و تحدید آن سیر قهقرایی را طی خواهد کرد.
در اسلام بسیاری از احکام با احتمال مضّر بودن تعطیل می شود مثل روزه ماه رمضان که در صورت احتمال ضرر و زیان برای روزه دار تعطیل می شود.
در اسلام براساس قاعده لا ضر و لاضرار که از جمله قواعد حاکم بر فقه است، در صورتی که عقلاء متخصص تشخیص دهند حکمی از حیز انتفاع ساقط شده می توانند آن را تعطیل نمایند.
در اسلام با اندک شبهه ای که قابل توجه باشد، حدود الهی شکسته و اجرا نمی شود. قاعده ” اِدرءو الحدود بالشبّهات “
در اسلام براساس قاعده احتیاطی حفظ دم مومن، مرتد یا قاتل با اندک شبهاتی مثل سکران یا جنون یا حالتی که نشان از حرکت غیر عقلانی او باشد حدود تعطیل می شود.
اسلام در حالیکه برای ازدواج شاهدی نمی خواهد، برای اثبات منکراتی چون زنا و غیره ۴ شاهد عادل مرد، با شرایطی خاص می طلبد که به راحتی امکان پذیر نمی باشد. آیا ممکن است چنین اسلامی در مورد بدیهی ترین حق انسانها که از نظر همه عقلاء لازمه ذات بشر است، اینگونه با خشونت رفتار کند؟!
۴-۶-۱۴- دلیل چهاردهم (تأکید و تعظیم جایگاه عقل و وجوب پیروی از یقین )
در باب جایگاه عقل و علم در اسلام به تفصیل سخن گفتیم در اینجا فقط به این نکته بسنده می کنیم که؛ وقتی اسلام، پیروی از یقین را حتی اگر اشتباه باشد، واجب، و پیروی از خلاف یقین را حرام می داند؛ امکان ندارد ارتداد را با تفسیر عقیده بودن حرام بداند. زیرا اگر شخص مرتد واقعاً به حقانیت مثلاً مسیحیت و به بطلان اسلام یقین داشته باشد از نظر اسلام واجب است اسلام را وانهاده و به دینی که حق است مؤمن شود. بنابراین نتیجه منطقی چنین حکمی در اسلام حداقل آن، این است که: از نظر اسلام ارتداد عقیده نیست و با توجه به مستنداتی که تاکنون ارائه کردیم. ارتداد عملی است برخلاف همان یقینی که مرتد واجد آن است و به همین دلیل عمل او حرام است زیرا مرتد برخلاف یقین خود سخن می گوید. در نتیجه چنین حکمی قطعاً فلسفه ای خاص دارد که آن فلسفه چیزی نیست جز کفر و نفاق فرد مرتد و ماهیتی غیر قابل تحمل و خطرناک که باعث گردیده اسلام چنین مجازاتی را در مورد او صادر نماید.
۴-۶-۱۵- دلیل پانزدهم ( تعابیر قرآن کریم در مورد ارتداد و مرتد)
در قرآن کریم کسانی به عنوان مرتد مورد لعن و نفرین خدا قرار گرفته اند که از نظر عقلاء و فطرت های سالم نیز مورد تنفر می باشند. باید توجه داشت که قرآن به انسانهای مرتد و کافر اتهام دروغگویی و جاسوسی و خیانت نمی زند. بلکه انسانهای فاسق، فاسد هدایت ناپذیر، دروغگو و خائنی که عقیده و ایمان را محملی برای پیاده کردن اهداف خود قرار داده اند و لجوجانه در مقابل حق می ایستند را مرتد و کافر می نامد. به همین لحاظ بخشی از تعابیر قرآن را به اختصار در مورد مرتد و کافر آورده ایم تا گواهی باشد بر اینکه آنچه از نظر اسلام مهر ارتداد و کفر خورده است هیچ سنخیّتی با عقیده و عقلانیّت ندارد.

1. 1. ضلالت و گمراهی، تفرقه و دوری از صراط مستقیم و شرخلایق، عناوینی است که از آیات زیر استفاده و معرّف ماهیّت مرتد است.

“وَکَذَلِکَ فَتَنَّا بَعْضَهُم بِبَعْضٍ لِّیَقُولواْ أَهَؤُلاء مَنَّ اللّهُ عَلَیْهِم مِّن بَیْنِنَا أَلَیْسَ اللّهُ بِأَعْلَمَ بِالشَّاکِرِینَ( انعام، ۵۳)، إِنَّ الدِّینَ عِندَ اللّهِ الإِسْلاَمُ وَمَا اخْتَلَفَ الَّذِینَ أُوْتُواْ الْکِتَابَ إِلاَّ مِن بَعْدِ مَا جَاءهُمُ الْعِلْمُ بَغْیًا بَیْنَهُمْ وَمَن یَکْفُرْ بِآیَاتِ اللّهِ فَإِنَّ اللّهِ سَرِیعُ الْحِسَابِ ٭ وَمَن یَبْتَغِ غَیْرَ الإِسْلاَمِ دِینًا فَلَن یُقْبَلَ مِنْهُ وَهُوَ فِی الآخِرَهِ مِنَ الْخَاسِرِینَ” ( آل عمران، ۱۹ و۸۵ )،” إِنَّ الَّذِینَ کَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْکِتَابِ وَالْمُشْرِکِینَ فِی نَارِ جَهَنَّمَ خَالِدِینَ فِیهَا أُوْلَئِکَ هُمْ شَرُّ الْبَرِیَّهِ” ( بینه، ۶ ) “أَمْ تُرِیدُونَ أَن تَسْأَلُواْ رَسُولَکُمْ کَمَا سُئِلَ مُوسَى مِن قَبْلُ وَمَن یَتَبَدَّلِ الْکُفْرَ بِالإِیمَانِ فَقَدْ ضَلَّ سَوَاء السَّبِیلِ“ (بقره، ۱۰۸).

1. 1. انسان مرتجع و واپسگرا

“وَمَا مُحَمَّدٌ إِلاَّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَفَإِن مَّاتَ أَوْ قُتِلَ انقَلَبْتُمْ عَلَى أَعْقَابِکُمْ وَمَن یَنقَلِبْ عَلَىَ عَقِبَیْهِ فَلَن یَضُرَّ اللّهَ شَیْئًا وَسَیَجْزِی اللّهُ الشَّاکِرِینَ”(آل عمران، ۱۴۴).
و محمد جز فرستاده‏اى که پیش از او [هم] پیامبرانى [آمده و] گذشتند نیست آیا اگر او بمیرد یا کشته شود از عقیده خود برمی گردید و هر کس از عقیده خود بازگردد هرگز هیچ زیانى به خدا نمى ‏رساند و به زودى خداوند سپاسگزاران را پاداش مى ‏دهد.

1. 1. اطاعت از کفّار، یهود و نصاری و واپس گرایی

“یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوَاْ إِن تُطِیعُواْ الَّذِینَ کَفَرُواْ یَرُدُّوکُمْ عَلَى أَعْقَابِکُمْ فَتَنقَلِبُواْ خَاسِرِینَ”(آل عمران،۱۴۹).
اى کسانى که ایمان آورده ‏اید اگر از کسانى که کفر ورزیده‏اند اطاعت کنید شما را از عقیده تان باز مى‏ گردانند و زیانکار خواهید گشت.
“وَدَّ کَثِیرٌ مِّنْ أَهْلِ الْکِتَابِ لَوْ یَرُدُّونَکُم مِّن بَعْدِ إِیمَانِکُمْ کُفَّارًا حَسَدًا مِّنْ عِندِ أَنفُسِهِم مِّن بَعْدِ مَا تَبَیَّنَ لَهُمُ الْحَقُّ فَاعْفُواْ وَاصْفَحُواْ حَتَّى یَأْتِیَ اللّهُ بِأَمْرِهِ إِنَّ اللّهَ عَلَى کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ”(بقره، ۱۰۹).

۴-۹-۲ . قراردادکارمدت غیرموقت ۹۷
۴-۱۰٫ تعلیق قراردادکار ۹۷
۴-۱۰-۱٫ شرایط تعلیق ۹۸
۴-۱۰-۱-۱٫ اجرای تعهدیکی ازطرفین غیر ممکن باشد ۹۸
۴-۱۰-۱-۲٫ عدم اجراءحالت موقت داشته باشد ۹۸
۴-۱۰-۱-۳٫ نتایج تعلیق قرارداد ۹۸
۴-۱۱٫ مواردتعلیق : ۹۹
۴-۱۲٫ پایان وانحلال قرارداد ۹۹
۴-۱۲-۱٫ پایان عادی وطبیعی ۹۹
۴-۱۲-۲٫ پایان زودرس قراردادها ۱۰۰
جمع بندی ۱۰۱
نتیجه ۱۰۲

۱-۱٫ مقدمه

فعالیت وکار، پایه و اساسی است که نظام آفرینش بر روی آن استوار می باشد و ضامن بقای هر آفریده­ای است. تلاش و زحمت برای رفاه و آسایش خود وخانواده و خدمت به جامعه از دیدگاه اسلام نوعی عبادت است، به گونه ­ای که قرآن آن را با نماز پیوند زده است. اسلام که دینی است فطری و اجتماعی کسب وکار را واجب شمرده است و برای افرادی که بیکار می­نشینند ارزشی قائل نشده است. از آنزمان که انسانها برای ادامه زندگی مجبور به اتخاذ روش های تولیدی پیچیده تری شدند رفته رفته دسته­ای از افراد بشر بجای اینکه خود مستقیما کار کنند از کار دیگران استفاده می­نمودند و بدیشان چیزی به عنوان دستمزد می­پرداختند. با این تغییر و تحول رابطه کار به وجود آمد؛ عده ای نیروی کار خود را در اختیار دیگری می­گذارند و از راه عوضی که به دست می­آورند زندگی خود را تأمین می­نمایند؛ در برابر؛ دسته­ای دیگر ازکار دسته­ی اول برای گرداندن چرخ کارهای تولیدی و جلب منفعت استفاده می­کردند. به کسانی که برای دیگران در مقابل اجرت کار می­ کنند،اجیر اطلاق می­گردد. عقد اجاره از مهمترین عقودی است که در بین مردم معمول و رایج است. این عقد یکی از راه های کسب رزق و روزی است. در متون فقهی و حقوقی بیشتر به مبحث اعیان رابطه موجر و مستأجر و عین مستأجره پرداخته شده وکمتر درباره اجیر و احکام آن بحث شده است. لذا پژوهش حاضر احکام اجیر را از دیدگاه فقه امامیه و حقوق مدنی ایران مورد بررسی قرار می­دهد تا هم ابهاماتی را که در این زمینه وجود دارد برطرف کند و هم مقایسه ای بین فقه و حقوق انجام دهد. این پژوهش که به روش توصیفی تحلیلی انجام می­گیرد متشکل از چهار فصل و نتیجه گیری است. فصل اول کلیات و تعاریف، فصل دوم ارکان و آثار اجاره، فصل سوم انحلال اجاره و فصل چهارم به قراردادکار می ­پردازد و در نهایت به نتیجه ­گیری همت گمارده خواهد شد.

فصل اول:

کلیات و تعاریف

۱-۲ . شرح وبیان مسئله پژوهشی :

اجاره اشخاص یکی از اقسام اجاره است که در فقه امامیه مشروعیت دارد. اجیر در اصطلاح فقها انسانی است که کار و عمل خودش را اجاره می­دهد. درفقه، اجیر به دو قسم اجیر عام و خاص تقسیم شده است.اجیر عام و به تعبیر دیگر اجیر مشترک و مطلق به کسی گفته می­ شود که عهده­دار کاری شده که در آن مباشرت شخص اجیر یا انجام کار در زمان معین و یا هر دو شرط نشده است؛ اما اجیر خاص به کسی گفته می­ شود که خود را برای مدت معینی اجاره می­دهد به گونه ای که تمام منافع او در آن مدت متعلق به مستاجر است. در قانون مدنی تعریفی از اجاره انسان به عمل نیامده، و تنها به این جهت اشاره شده است که در اجاره اشخاص کسی که اجاره می­ کند” مستاجر ” و کسی که مورد اجاره قرار می­گیرد “اجیر” و مال الاجاره “اجرت” نامیده می­ شود. در هر صورت می­توان اجاره اشخاص را چنین تعریف کرد: عقدی است معوض که به موجب آن شخصی در برابر اجرت معین ملتزم به انجام کاری می­ شود.

ماده ی ۵۱۳ قانون مدنی به تقلید از ماده ۱۷۷۹ قانون مدنی فرانسه اقسام اجاره اشخاص را چنین معین کرده است: ۱- اجاره خدمه وکارگران از هر قبیل ۲- اجاره متصدیان حمل و نقل اشخاص یا مال التجاره اعم از خشکی یا آب یا هوا؛ اما امروزه از اجاره انسان (اجیر) تحت عنوان کلی­تر با نام حقوق کار بحث می­ شود؛ چه آنکه قلمرو آن بسیار گسترده و فراگیر شده و از حد یک قرارداد خصوص و شخصی میان دو نفر یا چند نفر فراتر رفته و به مصالح عمومی و امنیت اقتصادی جامعه گره خورده است. به عبارت دیگر امروزه استفاده از نیروی انسانی در همه حرفه­ها و مشاغل و صنوف مختلف با نگرشی جامع­تر و به صورت کلان لحاظ می­ شود. از این رو حقوق کار جلوه­ای از حقوق عمومی محسوب می­ شود تا حقوق خصوصی.

اگر بخواهیم اجاره اشخاص را که در فقه مطرح است با حقوق کار امروزی تطبیق دهیم که خود مستقلا از قانون­کار پیروی می­ کند باید بگوییم که اجاره دهنده همان کارفرماست و اجیر همان کارگر و اجرت همان دستمزد یا حقوقی است که در قانون کار از آنها نام برده شده و مقررات خاصی برای آنها وضع شده است. با جدا شدن حقوق کار از حقوق مدنی بخش مهمی از اجاره اشخاص از قلمرو این شعبه خارج شده و دولت بوسیله قانون کار و بیمه های تامین اجتماعی رابطه­ کارگر وکارفرما را در اختیار گرفته است. این پژوهشبه بررسی موضوع در فقه و قانون مدنی می­پردازدو موارد اشتراک و افتراق آنها را رصد می­ کند؛ ضمن آنکه نقش قرارداد کار را در تنظیم روابط کارگر وکارفرما نیز به بررسی می­گیرد.

با توجه به اینکه در نظام حقوقی اسلام که متعلق اجاره می ­تواند انسان باشد و مستاجر در مقابل خدمات و استفاده از منفعت او مزدش را می پردازد، ممکن است با جعاله که عملیاتی مشابه با اجاره اشخاص دارد، اشتباه گرفته شود؛ لذا در پژوهش حاضر به وجوه افتراق و اشتراک جعاله با این نوع عقد اجاره نیز می­پردازیم.

۱-۳٫ضرورت و اهمیت تحقیق

جوامع بشری با اذعان به اهمیت کار در دفاع از حقوق کارگر و برای ساماندهی به قراردادهایی که در این خصوص بین افراد و شرکتها بسته می­ شود، قوانین خاصی وضع کرده ­اند که جامعه ما هم از این امر مستثنا نیست. با توجه به بافت دینی جامعه ایران و حضور پررنگ احکام فقهی در زندگی فردی و اجتماعی آنها می­طلبد که قانون مدنی و قوانین مربوط به کار با فقه اسلامی تطبیق داده شود و موارد اشتراک و افتراق آنها به دست آید. از آن جایی که پژوهشی جامع در این مورد انجام نپذیرفته، اهمیت و ضرورت تحقیق حاضر روشن خواهد شد.

۱-۴٫ اهداف تحقیق مورد نظر:

۱-۴-۱٫ هدف کلی:

شناخت احکام اجیر از دیدگاه فقه امامیه و حقوق مدنی ایران و دست­یابی به نقاط مشترک و افتراق آنها.

۱-۴- ۲٫ اهداف جزئی:

۱- شناخت نقاط قوت فقه نسبت به قانون مدنی در موضوع اجیر

1. 1. شناخت وجوه اشتراک و افتراق عقد اجاره اشخاص با جعاله

۱-۵ . کاربرد نتایج تحقیق:

با توجه به اینکه انسان همواره در تلاش وفعالیت است و تلاش و کار او نیاز به ساماندهی و نظارت دارد و در جامعه، اجاره اشخاص از قانون کار پیروی می­ کند قطعا تبیین و بررسی تطبیقی احکام اجیر از دیدگاه فقه امامیه و حقوق مدنی ایران می ­تواند راهگشای عملی دولت و نهادهای ذی­ربط باشد که با شناخت دیدگاه فقها نقاط ضعف قانون کار را رفع و بر قرارداد کار نظارتمستمر و بهتری داشتهباشدو به تنظیم مناسب­تر روابط میان اجیر و مستاجرو همچنین روابط میان کارگر و کارفرما بپردازند.

۱-۶ . سازمانهای بهره بردار احتمالی:

1. 1. مراکز آموزشی وپژوهشی؛ مثل دانشگاهها و موسسات آموزش عالی و حوزه های علمیه

۲- قوه مقننه
۳- قوه مجریه
۴- سازمان کار و امور اجتماعی

۱-۷ . پیشینه علمی موضوع تحقیق و پژوهش های انجام شده :

در کتب فقهی و در باب اجاره فقها در باره احکام مختلف اجیر بحثهای نسبتا کاملی انجام داده­اند؛ چنانکه در برخی کتابهای حقوقی نیز قواعد حاکم بر اجیر و انعقاد قرارداد وتعهدات اجیر مورد بررسی قرار گرفته است. همچنین با بررسی­های به عمل آمده پایان نامه­ای با عنوان «بررسی تطبیقی اجاره اشخاص در فقه اسلامی و حقوق موضوعه» نوشته حسین میری زاده تدوین شده که در آن مشروعیت اجاره، شرایط اجیر، ارکان آن؛ اجرت و شرایط متعاقدین مورد بحث واقع شده، بدون این که به حقوق کارگر و نقش قرارداد کار اشاره کرده باشد؛ ضمن آنکه به تفاوت اجاره اشخاص با جعاله نپرداخته است. مقاله­ای نیز با عنوان ««عهدی یا تملیکی بودن اجاره اشخاص» نوشته اسماعیل نعمت­الهی به دست آمد که در آن نظرات گوناگون فقها در مورد عهدی یا تملیکی بودن اجاره اشخاص بررسی شده است؛ اما تحقیق حاضر احکام اجیر را بطور جامع از دیدگاه فقه امامیه و حقوق مدنی ایران مورد بررسی قرار می­دهد و با پرداختن به حقوق کارگر و قانون کار به تفاوتهای عقد اجاره اشخاص با جعاله می ­پردازد.

۱-۸ . سوال­های تحقیق:

۱-۸-۱٫ سوال اصلی:

احکام اجیر در فقه امامیه وحقوق مدنی ایران چیست و چه نقاط اشتراک و افتراقی دارند؟

تمرکز بر مشتری
مشارکت و همکاری تأمین کننده
توسعه و ارتقای کارکنان
فرآیندها و داده ها
ارتقای مستمر و نوآوری
رهبری و ثبات هدف
مسئولیت اجتماعی
نتیجه گرایی
۲-۴-۶-۴- معیارها
جایزه کیفیت اروپا ۹ معیار به قرار زیر دارد( نجمی و حسینی، ۱۳۸۹):
رهبری
خطی مشی و استراتژی
مدیریت کارکنان
منابع
فرآیندها
نتایج مشتری
نتایج کارکنان
نتایج جامعه
نتایج کلیدی عملکرد
۲-۴-۶-۵- تاریخچه توسعه مدل تعالی اروپایی EFQM
۱۹۹۶: تدوین مدل برای بخش عمومی مانند مدارس، سازمان های اخذ مالیات، وزارتخانه ها، دانشگاه ها، بهزیستی، تأمین اجتماعی و….

۱۹۹۷: تدوین مدل تعالی برای واحدهای عملیاتی مانند کارخانجات مونتاژ و سازنده، واحدهای فروش و بازاریابی، واحدهای تحقیقاتی و….
۱۹۹۸: بازنگری اساسی در مدل SEMs¹
۱۹۹۹: بازنگری اساسی در مدل EFQM
۲۰۰۱: ویرایش مربوط به مدل SEMs
۲۰۰۳: آخرین ویرایش مدلEFQM که نسبت به سال ۱۹۹۹تغییرات اندکی داشته است (شرطان،۱۳۸۸).
………………………….
۱-Structural Equation Modeling (SEM)
۲-۴-۶-۶- دیدگاه و مأموریت EFQM
دیدگاه
دیدگاهEFQM از ابتدا کمک رسانی برای پدید آوردن سازمان های اروپایی قدرتمند که به اصول TQM در مسیر تجارتشان عمل می کنند بوده است. در سال۲۰۰۰ عبارت"درخشش سازمان های اروپایی در جهان” به عنوان دیدگاه مطرح شد.
مأموریت
برانگیختن سازمان ها و یاری رساندن به آنها در تمام اروپا برای مشارکت در فعالیت های بهبود جهت هدایت سریع آنها به سمت تعالی از جنبه های مختلف رضایت مشتری، رضایت کارکنان، نتایج آن در جامعه و نتایج کلیدی عملکرد.
پشتیبانی مدیران سازمان های اروپایی در شتابدهی به فرآیندهای به کارگیری TQM به عنوان یک عامل قطعی و کلیدی برای دستیابی به برتری رقابتی جهانی.
در سال۲۰۰۰ مأموریتEFQM با عبارت” نیروی محرکه برای تعالی پایدار در سازمان های اروپایی” مطرح شد( شرطان،۱۳۸۸).
۲-۴-۶-۷- اعضا و نمایندگان EFQM
بیش از ۸۰۰ سازمان در ۳۸ کشور در سطح دنیا عضو EFQM هستند.
اعضای EFQM در سه اندازه کوچک، متوسط و بزرگ هستند.
سازمان های عضو EFQM سازمان هایی هستند که دارای عناوین تجاری شناخته شده و با نفوذ در سطح بین المللی هستند و به موفقیت های قابل توجهی در سطح بین المللی دست یافته اند.
تعداد سازمان های بخش عمومی که از شبکه کاری EFQM به عنوان یک مسیر سریع برای بهبود خدمات عمومی بهتر استفاده می کنند در حال رشد می باشند.
شبکه کاریEFQM شامل مؤسسه های دانشگاهی، مؤسسه های تحقیقاتی، مشاوران مدیریت و انجمن های ملی بهبود تجارت و کیفیت می باشند(شرطان،۱۳۸۸).
۲-۴-۶-۸- مزایای به کارگیری مدل تعالی سازمان EFQM
امکان ارزیابی کمّی و تعیین وضعیت موجود آن
امکان شناسایی فرصت های بهبود، نقاط قوت و ضعف سازمان و اولویت بندی برای اجرای پروژه های بهبود و همچنین نظارت بر روند و بهبود سرعت در مسیر تعالی سازمانی
امکان مقایسه با سایر سازمان های پیشرو در مورد هر یک از معیارها و مشخص کردن جایگاه سازمان در سطوح مختلف صنعتی، تجاری، ملی و بین المللی
امکان یادگیری از دیگر سازمان ها از طریق به اشتراک گذاشتن تجربیات برتر
امکان دریافت بازخورد و یادگیری از مدیران، مشاوران و مجریان رده بالای صنایع و بخش های مختلف خدماتی و صنعتی از طریق ارزیابی مستقل و رو در رو و همچنین دریافت گزارش از آنها

کلیه مستندات و مدارک مربوط به تجزیه و تحلیل عملکرد پروژه، باید برای فرایند ارزیابی و اختتام کار در دسترس باشند.

1. 1. مستندات نتایج کار

کلیه مستندات و مدارک تشریح کننده نتایج پروژه، باید برای فرایند ارزیابی و اختتام کار در دسترس باشند.

1. 1. سایر مستندات پروژه

شامل کلیه اطلاعات و ارتباطات انجام شده،‌اعم از مکاتبات، یادداشتها، احکام،‌گزارشات و مستندات فنی پروژه نیز باید برای فرایند ارزیابی اختتام کار در دسترس باشد.
۲-۴-۲ ابزار و تکینک های لازم برای ارزیابی و اختتام کار

1. 1. ممیزی نتایج

هدف از ممیزی نتایج، شناسائی و تعیین موفقیت ها و شکست های احتمالی و جلوگیری از تکرار شکستها و تقویت موفقیت را در ادامه کار و همچنین استفاده از این تجربیات در پروژه های آتی می باشد.

1. 1. ارزیابی عملکرد

۲-۴-۳ نتایج ارزیابی و اختتام کار

1. 1. بایگانی پروژه

مجموعه کاملی از مدارک و مستندات نهایی پروژه، باید برای بایگانی در محل مناسبی تهیه و تنظیم گردد.

1. 1. صدور تائیدات

شامل تائیدات مربوط به بخشی از کار یا کل پروژه می باشد که می تواند به صورت مرحله به مرحله انجام پذیرد. لیکن صدور تائید نهایی برای اعلام اختتام کار ضروری است.

شکل ۳-۲ – مدیریت پروژه
۲-۵ - فلوچارت مدیریت پروژه های فناوری اطلاعات طبق استاندارد PMBOK :
ورودی ها
ابزار ها و تکنیک ها
مرحله اول
خروجی ها
ورودی ها
ابزار ها و تکنیک ها
مرحله دوم
خروجی ها
ورودی ها
ابزار ها و تکنیک ها
مرحله سوم
خروجی ها
ورودی ها
ابزار ها و تکنیک ها
مرحله چهارم
خروجی ها
نمودار ۳ – فلوچارت مدیریت پروژه فناوری اطلاعات
قبل از بررسی روش کار مدیریت پروژه امنیت اطلاعات تصویری در خصوص مدیریت پروژه در بعضی از کشور ها مشخص شده است .

شکل ۳ -۳ – مدیریت اشتباه در بعضی از پروژه ها
این تصویر نشان دهنده این است که متاسفانه فقط یک بخش فعالیت مینماید و باقی بخش ها فقط و فقط نظارت می­ کنند از این کار پروژه را به خطر می اندازد .
فصل چهارم : روش کار
در پایان فصل سوم فلوچارتی جهت مدیریت پروژه فناوری اطلاعات رسم نمودیم . در این فصل می­خواهیم به روش کار بپردازیم .
۱- امنیت اطلاعات :
طبق بررسی های انجام شده در خصوص مدیریت پروژه های فناوری اطلاعات بنده اصلی راه کار طبق استاندارد PMBOK بررسی شد . حال طبق آن بدنه اصلی که از سه فرایند کلی : ورودی – ابزار – خروجی تشکیل شده بود جهت مدیریت پروژه IT را در چهار بخش تقسیم کردیم که در بخش قبل به توضیح آن پرداختیم . حال ما به آن بدنه اصلی بخش امنیت اطلاعات را اضافه کرده و نگاشت های متفاوتی که در این طرح به وجود می آید را مورد بررسی قرار میدهیم .
۱-۱- جدول مدیریت پروژه های امنیت اطلاعات :
پس از بررسی هر یک از عوامل مدیریت پروژه امنیت اطلاعات که در فصل سوم به آنها میپردازیم ، جدول زیر را رسم نموده که نشان دهنده جایگزاری هریک از این مراحل در فلوچارت مدیرت پروژه میباشد :