– ریچاردسون[۶۸] (۲۰۰۱) به این نتیجه میرسد که اطلاعات اقلام تعهدی در زمینه کیفیت سود در یک بخش خاص از اقلام تعهدی مثلاً اقلام تعهدی جاری متمرکز نیست.
– هاو و همکاران[۶۹] (۲۰۰۱) محتوای اطلاعاتی اقلام تعهدی و جریانهای نقدی را بررسی نموده و نشان دادند که سود دارای محتوای اطلاعاتی بیشتری نسبت به جریانهای نقدی است، چرا که سود دربردارنده اقلام تعهدی است. نتیجه دیگر این تحقیق حاکی از پایداری و پیشبینی کنندگی بیشتر سود نسبت به جریانهای نقدی عملیاتی است.
– بسام[۷۰] (۲۰۰۲) با پژوهشی بر اساس شواهد بدست آمده از بورس اوراق بهادار عمان و آمریکا، از یک سو به بررسی توانمندی اجزای نقدی و تعهدی سود در تعیین ارزش شرکت، و از سوی دیگر به بررسی قدرت این اجزا در پیشبینی سود غیرعادی، سود نقدی، سود تقسیمی و بازده آن پرداخت. نتایج این تحقیق نشان میدهد که اقلام تعهدی و جریانهای نقدی در پیشبینی سود غیر عادی، بازده آتی و تعیین ارزش شرکت دارای قدرت توضیح دهندگی است. علاوه بر این، استفاده توأم از اقلام تعهدی و جریانهای نقدی نسبت به هر یک از این اجزا، در پیشبینی سودهای غیرعادی آتی توانایی بیشتری دارد.
– دیچاو و دیچو[۷۱] (۲۰۰۲) در تحقیقی با عنوان کیفیت اقلام تعهدی و کیفیت سود با تأکید بر نقش خطای برآورد اقلام تعهدی، نقش ارقام تعهدی را جهت اندازهگیری بهتر سنجش عملکرد شرکتها در یک سری زمانی بررسی کردند. به دلیل آنکه اقلام تعهدی نیازمند مفروضات و پیشبینی جریانهای نقدی آتی است، بنابراین کیفیت اقلام تعهدی و سود با افزایش در خطای پیشبینی مقدار تعهدی، کاهش مییابد.
– شیپر و وینسنت[۷۲] (۲۰۰۳) در بررسی معیارهای ارزیابی کیفیت سود و ارتباط آنها با سودمندی در تصمیمگیری و تعریف اقتصادی سود، نشان دادند که کیفیت سود علاوه بر معیارهای متداول به نوع و میزان قراردادهای منعقده بر اساس اطلاعات حسابداری نیز بستگی دارد.
عکس مرتبط با اقتصاد
– تیواری و ویجه[۷۳] (۲۰۰۴) دریافتند که برخلاف نتایج تحقیقات پیشین، یک کاهش معنادار در عملکرد سبد سهام به خاطر نوسانات جریانات نقدی وجود دارد.
تصویر درباره بازار سهام (بورس اوراق بهادار)
– بارث و همکاران[۷۴] (۲۰۰۵) طی انجام تحقیقی دریافتند که تجزیه سود به دو جزء اقلام تعهدی و نقدی یا به پنج جزء شامل جریانهای نقدی و چهار جزء تعهدی، میانگین خطای پیشبینی را کاهش میدهد و در نتیجه به پیشبینی ارزش شرکت کمک میکند.
– توماس[۷۵] (۲۰۰۵) در طی تحقیقی نشان داد که ارتباط کم اهمیت بین نوسانات سود و نوسانات جریان نقدی با ارزش بازار وجود دارد.
– کومار و کریشنان[۷۶] (۲۰۰۸) نقش فرصتهای سرمایهگذاری را به عنوان یک عامل تعیین کننده در رابطه با مربوط بودن اقلام تعهدی و جریانهای نقدی در ارزشیابی شرکت مطالعه نمودند. آنان دریافتند در مواقعی که فرصتهای سرمایهگذاری افزایش مییابد و هنگامی که فرصتهای سرمایهگذاری در سطح بالایی است، همگام با افزایش فرصتهای سرمایهگذاری، مربوط بودن اقلام تعهدی کاهش مییابد. متعاقباً مربوط بودن سود ابتدا بطور مستقیم و سپس در جهت عکس فرصتهای سرمایهگذاری تغییر می کند.
– هانگ[۷۷] (۲۰۰۹) در بررسی نوسانات مقطعی جریان های نقدی و بازده مورد انتظار سهام نشان داد که نوسانات جریان نقدی تاثیر منفی و معناداری بر بازده آتی سهام دارد. همچنین نوسانات جریان نقدی ارتباط نزدیکی با نوسانات غیرمتعارف بازده سهام دارد.
– ناکاسوس[۷۸] (۲۰۱۱) در تحقیقی با عنوان تاثیر نوسانات جریان نقدی بر مدیریت سود به این نتیجه رسید که نوسانات جریان نقدی از جمله عوامل تاثیرگذار در رفتارهای فرصت طلبانه مدیریت است که می تواند در میزان مدیریت سود تاثیرگذار باشد . میزان نوسانات جریان نقدی، منجر به نوسانات سود شده لذا مدیران تلاش می کنند با بهره گرفتن از شیوه های مدیریت سود آن را هموار نمایند. در صورتی که کنترل نوسانات جریان نقدی، کاهش نوسانات سود در نتیجه کاهش مدیریت سود را در پی خواهد داشت.
– داگلاس و دیگران[۷۹] (۲۰۱۲) در بررسی نوسانات جریان نقدی و بازدهی اوراق قرضه شرکت به این نتیجه رسیدند که نوسانات جریان نقدی برای قیمت گذاری اوراق قرضه مهمتر از عواملی نظیر نرخ پوشش بهره و نسبت اهرمی می باشد. همچنین میزان نوسانات جریان نقدی منجر به پیش بینی بازده اوراق قرضه شرکت در دوره زمانی کوتاه مدت می شود.
جهت دانلود متن کامل پایان نامه به سایت azarim.ir مراجعه نمایید.
۲-۵-۲ تحقیقات صورت گرفته در داخل کشور
– رعیت کاشانی (۱۳۷۲) به بررسی رابطه بین سود و انواع جریانهای نقدی و سرمایه در گردش پرداخته است. نتایج تحقیق نشان میدهد که سود تعهدی نمیتواند تفسیر روشنی در مورد جریانهای نقدی و همچنین اطلاعاتی درباره آن ارائه دهد.
– عرب مازار یزدی (۱۳۷۴) به بررسی محتوای افزاینده اطلاعاتی جریانهای نقدی و تعهدی شرکتها پرداخته است. مجموعه نتایج بدست آمده از آزمون فرضیات پژوهش نشانگر آن است که دادههای جریان نقدی دارای محتوای افزاینده اطلاعاتی نسبت به دادههای جریانهای تعهدی نیست.
– قاسمی (۱۳۷۷) در تحقیقی تحت عنوان بررسی ارتباط بین سود، سرمایه در گردش و جریانهای نقدی به این نتیجه رسیدند که رابطه معنیداری بین سود عملیاتی و سرمایه در گردش و همچنین بین سود و جریانهای نقدی وجود دارد.
– صادق بیان (۱۳۷۷) رابطه بین وجوه نقد عملیاتی و سود را بررسی نموده است. نتایج این تحقیق نشان میدهد که رابطه معنیداری بین جریانهای نقدی عملیاتی و سود عملیاتی وجود ندارد.
– سعد محمدی (۱۳۷۷) به تحقیق در خصوص تعیین میزان ارتباط سود با جریانهای نقدی پرداخته است. نتایج تحقیق نشان میدهد که بین سود نقدی و سود تعهدی رابطه خطی قوی وجود ندارد و سود تعهدی نمیتواند تفسیری روشن در مورد پیشبینی جریانهای نقدی ارائه کند.
– حقیقت و همایون (۱۳۸۳) ارتباط بین کیفیت اقلام تعهدی و سود را مورد مطالعه قرار دادهاند. نتایج تحقیق نشان داده است که کیفیت اقلام تعهدی تنها تحت تأثیر متغیرهای اندازه شرکت، سود و فروش قرار دارد و بین کیفیت اقلام تعهدی با فروش، استمرار سود، اندازه شرکت، جریانهای نقد عملیاتی و سود رابطه معنیدار مثبت و بین کیفیت اقلام تعهدی و اقلام تعهدی رابطه معنیدار منفی وجود دارد.
– خواجوی و ناظمی (۱۳۸۴) نقش اقلام تعهدی در کیفیت سود را بررسی نمودند. نتایج تحقیق آنها نشان میدهد که میانگین بازده سهام شرکتها تحت تأثیر میزان اقلام تعهدی و اجزای مربوط به آن قرار نمیگیرد.
– نوروش و همکاران (۱۳۸۵) در مطالعهای کیفیت اقلام تعهدی و سود را با تأکید بر نقش خطای برآورد اقلام تعهدی مورد مطالعه قرار دادند. نتایج بدست آمده نشان میدهد سطح بالای اقلام تعهدی باعث کاهش کیفیت سود میشود. بنابراین اقلام تعهدی بیشتر به معنای کیفیت کمتر و پایداری کمتر سود میباشد.
– عرب مازار یزدی و صفرزاده (۱۳۸۵) در تحقیقی با عنوان تفکیک سود و پیشبینی جریان های نقدی عملیاتی آتی به این نتیجه رسیدند که پیشبینی جریانهای نقدی عملیاتی با بهره گرفتن از جزء نقدی و تفکیک اجزای تشکیل دهنده جزء تعهدی سودهای تاریخی، به نحو معناداری امکان پذیر است.
– حقیقت و قربانی (۱۳۸۶) تحقیقی در مورد رابطه سود و جریانهای نقدی با ارزش شرکت در چارچوب مدل چرخه عمر انجام دادند. نتایج تحقیق مؤید آن است که در دوره بلوغ محتوای اطلاعاتی سود به شکل معناداری بیشتر از محتوی اطلاعاتی جریانهای نقدی است.
– ایزدی پناه (۱۳۸۸) در بررسی ارتباط کیفیت سود و بازده سهام در شرکتهای پذیرفته شده در بورس تحقیقی به عمل آورد که نتایج آن حاکی از وجود رابطه مثبت بین بازده سهام و کیفیت سود زیاد و متوسط است که علت آن را میتوان ناشی از قضاوت آگاهانه سرمایهگذاران و توجه آنها به مفهوم کیفیت سود دانست لیکن کیفیت سود کم و بازده سهام ارتباط معکوس دارد.
– ولیپور (۱۳۸۸) به بررسی مربوط بودن نوسانات جریانهای نقدی برای پیشبینی بازده سهام پرداخت. نتایج تحقیق نشان میدهد که نوسانات جریان نقدی بر بازده سهام تأثیر داشته و اطلاعات مربوطه برای پیشبینی بازده سهام میباشد. ارتباط بین نوسانات جریان نقدی و بازده سهام به طور مثبت و مستقیم بوده است. یعنی با افزایش در نوسانات جریان نقدی، بازده سهام نیز افزایش یافته است.
– حیدر (۱۳۹۰) به بررسی رابطه بین ویژگی های کیفیت سود و عملکرد شرکت پرداخت. نتایج تحقیق نشان می دهد که کیفیت سود رابطه مثبت و معناداری با عملکرد شرکت دارد. براساس نتایج بدست آمده از تحلیل رگرسیون تاثیر اندازه شرکت بر عملکرد شرکت منفی و معنی دار می باشد.
۲-۵-۳ خلاصه فصل
فصل دوم در پنج بخش به بررسی مبانی نظری تحقیق می پردازد. در بخش اول این فصل به معرفی جریانات نقدی و کاربرد اطلاعاتی آن در تصمیم گیری، در بخش دوم به مبانی نظری کیفیت سود، در بخش سوم به مبانی نظری ارزش شرکت، در بخش چهارم به ارتباط نظری بین نوسانات جریان نقدی، کیفیت سود و ارزش شرکت و در نهایت در بخش پنجم این فصل به بررسی تحقیقات انجام شده خارجی و داخلی مرتبط با موضوع این تحقیق پرداخته شد.
فصل سوم
روش شناسی تحقیق
۳-۱ مقدمه
تحقیق کار منظم و پیگیر در کشف و فهم روابط و مسائلی می باشد که منجر به ایجاد نظریه برای تصمیم گیری می شود. روش تحقیق، مجموعه ای از قواعد، ابزار و راه های قابل اطمینان و نظام یافته برای بررسی واقعیت ها، کشف مجهولات و دستیابی به راه حل مشکلات است و به عنوان یک فرایند نظام مند برای یافتن پاسخ یک پرسش یا راه حل یک مساله می باشد (خاکی، ۱۳۷۸، ۱۸۴).
در این فصل به روش شناسی تحقیق می پردازیم که در ابتدا در خصوص روش تحقیق توضیح داده می شود، سپس فرضیه های تحقیق، جامعه آماری تحقیق، قلمرو زمانی تحقیق، روش های جمع آوری اطلاعات و متغیرهای تحقیق معرفی می گردد و در انتها روش تجزیه و تحلیل داده های تحقیق توضیح داده خواهد شد.
۳-۲ روش تحقیق
این تحقیق بر اساس هدف، از نوع تحقیقات کاربردی محسوب می شود. تحقیقات کاربردی تحقیقاتی هستند که نظریه ها، اصول و فنونی که در تحقیقات پایه تدوین میشوند را برای حل مسایل اجرایی و واقعی به کار میگیرند. این تحقیقات بیشتر بر موثرترین اقدام تاکید دارند و علتها را کمتر مورد توجه قرار می دهند. این تاکید به واسطه آن است که تحقیقات کاربردی به سمت کاربرد علمی دانش هدایت می شوند.
همچنین این تحقیق بر اساس ماهیت انجام کار به دلیل اینکه از طرح پس از واقعه استفاده می کند از لحاظ روش علی[۸۰] یا پس از وقوع می باشد.
۳-۳ فرضیه های تحقیق
فرضیه های این پژوهش به شرح زیر است:
نوسانات جریان نقدی بر کیفیت سود شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران تاثیر دارد.
کیفیت سود بر ارزش شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران تاثیر دارد.
نوسانات جریان نقدی بر ارزش شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران تاثیر دارد.
۳-۴ جامعه و نمونه آماری تحقیق
محدوده و فضای مطلوب محقق، جامعه آماری را معین و مشخص می کند. بنابراین، تعریف جامعه آماری عبارت است از تعدادی از عناصر مطلوب مورد نظر که حداقل دارای یک صفت مشخصه باشند. صفت مشخصه نیز صفتی است که بین همه عناصر جامعه آماری مشترک بوده و متمایز کننده جامعه آماری از سایر جوامع باشد (دلاور، ۱۳۸۴، ۱۲۰).
جامعه آماری این تحقیق شامل شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد که با توجه به شرایط زیر و با بهره گرفتن از روش نمونه گیری حذف سیستماتیک انتخاب شده اند:
شرکت هایی که قبل ازسال ۱۳۸۶ مورد پذیرش بورس اوراق بهادار تهران قرار گرفته باشند.
شرکت هایی که پایان سال مالی آنها منتهی به پایان اسفند باشد.
جزو شرکت های سرمایه گذاری، بانک ها و موسسات مالی و اعتباری به سبب ماهیت خاص آنها نباشند.
اطلاعات شرکت ها در دوره مورد بررسی در دسترس باشد.
به تاریخ پایان اسفند ۸۶، ۸۷، ۸۸، ۸۹ و۹۰ صورتهای مالی سالانه حسابرسی شده ارائه کرده باشند.
شرکت هایی که نماد آنها بیش از ۶ ماه در بورس اوراق بهادار تهران متوقف نشده باشد.
با اعمال شرایط فوق، تعداد ۷۵ شرکت از ۲۱ صنعت باقی ماند که تمامی آنها به عنوان نمونه مورد مطالعه انتخاب شده اند که در کل ۳۷۵ مشاهده از آنها استخراج می شود.
۳-۵ قلمرو زمانی تحقیق
دوره زمانی مورد مطالعه در این تحقیق دوره پنج ساله از ابتدای سال ۱۳۸۶ تا پایان سال ۱۳۹۰ می باشد.
۳-۶ ابزار گردآوری داده ها
در تحقیق حاضر به منظور جمعآوری مبانی نظری تحقیق از فیش تحقیق استفاده شده است و به منظور جمعآوری داده های مربوط به متغیرهای مستقل، وابسته، واسطه ای و کنترلی تحقیق از نرم افزارها و بانکهای اطلاعاتی بورس اوراق بهادار، نظیر برنامه گزارش سهام و صحرا و پارس پرتفولیو و نیزگزارشها و صورتهای مالی منتشره در بورس اوراق بهادار، بانک اطلاعات مالی شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار و نرم افزارهای ره آورد نوین و تدبیر پرداز استفاده شده است.
۳-۷ روش جمع آوری داده ها
روش مطالعات نظری و کتابخانه ای عمدتا برای مطالعه ادبیات موضوع و بررسی پیشینه تحقیق و همچنین مطالعات و دیدگاه های موجود راجع به موضوع مورد تحقیق و نیز به منظور ایجاد چارچوبی مناسب جهت بررسی موضوع انتخاب می شود. لذا با مراجعه به منابع کتابخانه ای شامل کتب، مجلات، ماهنامه ها، فصلنامه ها، انتشارات مراکز تحقیقاتی و پژوهشی (نظیر انتشارات سازمان حسابرسی)، پایان نامه های تحصیلی و رساله های تحقیقی مرتبط، جستجو در پایگاه های الکترونیکی اطلاعات از قبیل اینترنت و … بخش تئوریک و ادبیات موضوع، مورد مطالعه و بررسی قرار گرفت.
همچنین اطلاعات مربوط به صورتهای مالی شرکت ها از بانک اطلاعاتی تدبیر پرداز، نرم افزار ره آورد نوین، بانک های اطلاعاتی بورس اوراق بهادار، سایت های اینترنتی www.codal.ir و www.tse.ir و www.rdis.ir به صورت دستی جمع آوری و برای اعمال محاسبات لازم به صفحه گسترده اکسل منتقل و در نهایت جهت تجزیه و تحلیل آماری از نرم افزار SPSS و Eviwes استفاده شده است.
۳-۸ نحوه اندازه گیری متغیرهای تحقیق
متغیرهای این تحقیق شامل نوسانات جریان نقدی (متغیر مستقل)، کیفیت سود (متغیر واسطه ای)، ارزش شرکت (متغیر وابسته) و اندازه شرکت (متغیر کنترلی) می باشند که به شرح زیر اندازه گیری خواهند شد:
متغیر وابسته تحقیق